Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quēadmodū et ſigna ire ira dicūtur et dilectōnis ſignadilectio appellant̉. et dicit̉ iratus deus. et eſt ira ī eoaliqua: ſed ſigna tm̄ foris fiūt quibꝰ iratus oſtēdit̉ iraip̄ius noīatur. Et eſt figura dicēdi ẜm quā eſt falſuꝫqd̓ dicitur: ſed qd̓ dicit̉ verū ſil̓itudinis reſpectu oburbrat̉. Ad aliud qd̓ obijcit̉ volūtati eius pt̄ diſpli hoc verū eſt. licet ex hac ſequat̉lacet ſcꝫ placētia beneplaciti: qꝛ ex hoc ſequeret̉ om̄e bonū fieret. Un̄ hec diuiſio eſt oppoſita. aut placet aut diſplicet. ꝓut placet et diſplicet: dicunt placentiā vel diſplicentiā beneplaciti et eiꝰ oppoſiti. Si aūt querit̉ vtrū placet deo vel diſplicet libertatēnr̄i arbitrij ſociari diuīe volūtati. Dicendū ſi qd̓ dicoplacꝫ dicat placentiā volūtatis ſigni: placet. qꝛ hec ſubeſt volūtati ſigni qd̓ eſt p̄ceptio vel conſiliū. Ut em̄ dicithugo. diſtinguit̉ p̄ceptio in que fit extrinſecꝰ ſermonem: et in que fit intrinſecꝰ inſpiratōꝫ. bene em̄ innoteſcit aīe aliqͦ iſtoꝝ moꝝ ſui libertas arbitrij debꝫſociari diuīe volūtati. Et ex his pꝫ reſpōſio ad alid̓ qd̓ſequit̉. Ad aliud qd̓ obijcit̉. volūtas ſigni qn̄ꝫ eſt reſpectu maloꝝ vt in ꝑmiſſiōe vel p̄ceptōne. dicūt etſiponat̉: hoc pt̄ eſſe in ꝓpoſito. qꝛ petitur hic volūtas ſigni ſimpliciter fiat: ſed fiat in terris ſic̄ fit in celis. vbi neqꝫ eſt p̄ceptio neqꝫ ꝑmiſſio mali. de hoc aūt infra pleniꝰ dicet̉. Ad aliud qd̓ obijcit̉. in angelis fitvolūtas beneplaciti. dicendū hoc verū eſt. nec hoc eſtꝯtra ea que dicta ſunt. Ad aliud qd̓ obijcit̉ volūtasdei ſemꝑ fit. dicendū hoc dicit̉ qꝛ hac petitōne orat̉qd̓ ſemꝑ fit. qd̓ patet ex lr̄a ſequēti que eſt. Si oramꝰ vtvolūtas nr̄ i arbitrij ſocietur gr̄am ſue volūtati que eſtſanctificatio nr̄a. Ex his paīet petitur hic ſolummodo ſemꝑ ſit: ſed illd̓ qd̓ eſt nr̄i arbitrij vt fiat. Adprimū qd̓ obijcit̉ alia ꝑte. dicendū ꝓut intelligiturhic peti fiat volūtas benepſaciti. petit̉ vt fiat volūtas qua vult que ē eterna: neqꝫ approbatio fiendoꝝ queſimiliter eterna ē: ſꝫ fiat inqͣtū dicit ꝓductōem reſpectufiendaꝝ in eſſe. Et licet ꝓductio iſta impediri poſſitneqꝫ caſſari: nihi lominꝰ petēda eſt a dn̄o qui ab eternodiſpoſuit vt ad petitōem gratuitā ꝑficeret̉. que aūt ꝯcluduntur rōnibꝰ cōſequētibꝰ cōcedimus.Conſequēter que .§. ij.ritur. Si volūtas dei poſſit hic accipi cōſilio aīꝫ p̄cepto. ẜm magr̄ dicit in ſenten. Et videt̉: eo ī celo neqꝫ ſunt p̄cepta neqꝫ cōſilia. hec em̄ ſunt ad merita.vn̄ ſolum dantur exiſtenti ī ſtatu merēdi. Non eſt igiturpetendū fiat dei volūtas .i. p̄ceptū vel conſiliū in terraſicut ī celo: exquo ibi eſt ſtatus merēdi. vn̄ danturibi cōſilia vel p̄cepta. Itē ē p̄ceptū ꝓbatōis et p̄ceptūerecutōis. Preceptū ꝓbatōnis: vt p̄ceptū factū abrahe de filio īmolādo. Gen̄. xxij. Preceptū executōis ē duplex nature diſcipline. Nature: qd̓ intꝰ inſpiratū ēnaturā. vt exp̄ſſa ſunt in decalogo. Exo. xx. Diſciplinevt illud qd̓ factū fuit primis parētibꝰ Gen̄. ij. at̄ eſtpetendū vt fiat volūtas .i. p̄ceptū nat̉e ſic̄ in celo ī t̓raqꝛ vt dicit hugo. ad bonū datum poſita eſt cuſtodia p̄ceptū nature ſcꝫ ne amitteret̉. Neqꝫ petendū ē vt fiat volūtas .i. preceptū diſcipline: ſicut ī celo et in terra. qꝛ vt dicit hugo. ad bonū ꝓmiſſum aꝑta ē via p̄ceptū diſciplineAperta ē inquā vt illd̓ bonū quereret̉ īueniret̉. igitur exiſtentes ī celo in nll̓o poſſint damnificari. neqꝫ aliqd̓ illis datū pt̄ ami tti. Bonū aūt ꝓmiſſum inuentū eſtet habitū: requirit̉ ibi p̄cepti nature impletio neqꝫ diſcipline. igit̉ eſt petendū vt hec fiant in terra ſicut incelo: exquo fiunt in celo. īmo hec petendo implicat̉ ſiue ſupponit̉ falſum. Sil̓r ī celo nullū dat̉ p̄ceptū ꝓbationis hoc cōſtat. et ita nec adimpletio huiꝰ petēda ē ſicutnec alioꝝ. Itē ſignū volūtatis eſt ip̄a p̄ceptio: illudqd̓ p̄cipit̉. qd̓ patet. qn̄ em̄ dn̄s p̄cipit aliꝗd fiat ratuꝫhabet̉ vult illud fieri. ex hoc illud fit: qꝛ ml̓ta fiunt que vult fieri: ſꝫ ꝓhibita ſunt ab ip̄o ne fiāt. Sꝫconſtat qn̄ petit̉ fiat voluntas dei de aliquo p̄ceptodei vel cōſilio: petitur hoc p̄cipiatur vel cōſulaturab ip̄o: ergo volūtas dei ẜm hic petit̉ fieri. accipi conſilio vel p̄cepto ẜm ſūt ſigna beneplaciti.tra. magr̄ in ſent̉. dicit p̄cepto dei atꝫ cōſilio p̄t accipi volūtas dei ibi. Fiat voluntas tua. Item hic pt̄ q̄riUtrū volūtas dei poſſit accipi cōſilio p̄cepto ſolummodo: vel alijs. etſi alijs: quibꝰ. Ad hoc dicipoteſt. in patria ē cuſtodia p̄ceptoꝝ adimpletō ſimiliter et conſilioꝝ. licet alio ꝙͣ in via. qꝛ in patria ꝑfecte et ẜm ea que cōplementū et ꝑfectōem dicūt: hic auteꝫimꝑfecte ẜm ea que imꝑfectōem dicūt. Ut em̄ dīc aug.Hoc p̄ceptū: diliges dn̄m deum tuū ex toto corde ex tota aīma ex tota mente tua. hic non pt̄ ꝑfecte adimpleri:put illo p̄cipit̉ deum diligi ex ītellectu ſine errore. ex vointate ſine cōtradictōne. ex memoria ſine obliuione. ſꝫadimpletur hic imꝑfecte ẜm illo precipit̉ deus ſuperom̄ia diligi. Similiter ibi erit ꝑfecte impletio conſiliorum. quia plena et ꝑfecta abdicatio temporalū: ꝑfectaet continua obedientia vt patet cōſideranti. petitur igit̉hic adimpletio p̄cepti nature et conſilioꝝ: quorum eritad impletio ꝑfectiſſima in patria. Cum igitur obijcit̉ hec ſcꝫ precepta et conſilia data ſunt ad meritum ⁊cͣ.Dicendū hoc verum eſt ꝓut impleret̉ in ſtatu merēdivt quādo circa eoꝝ adimpletōem duo cōcurrūt. ſcꝫ bonum .i. ordinatū ad premiū. et difficile. dum em̄ ordinata ſunt ad premiū et difficilia ad exequendum: cooꝑantur ad meritum. ſed in patria erunt ordinata ad premium neqꝫ difficultate aliqua implebunt̉. vnde nec admeritum cooꝑabuntur: ſed p̄cepti diſcipline vel ꝓbationis inqͣtū ſunt hmōi: nulla ē impletio in parria. nec ꝙͣtūad ea poſtulat̉ hic adimpletio volūtatis dei. Ad alid̓dicendū. illud qd̓ dicit voluntas dei ſummi poteſt prop̄cepto: intelligit̉ de ꝓpoſito executōnis ꝓbationis.Preceptū tn̄ executōnis ibi erit ad illos de quibꝰ loꝗtur hugo: ſed ad ꝑfectiores. Ul̓ poteſt dici ẜm aliquap̄dictarum expoſitōnum vtpote ẜm illā ſicut ī celo et interra .i. ſicut in ꝑfectis et in peccatoribꝰ conuerſis poteſtpeti adimpletio p̄cepti. ꝓut generaliter ſumit̉ ſcꝫ ad preceptum executionis quod eſt duplex et ꝓbationis. Siobijcitur eſt petendū fiat p̄ceptum ꝓbatōis. cuꝫillo p̄cipiatur qn̄ꝫ ꝑditio innocentū: ſicut patet de precepto facto abrahe. Gen̄. xxij. Dicendum in p̄cepto probationis volūtas p̄cipientis eſt ip̄m imperatum ſedaliquid fiendū circa ip̄m imperatum. Unde preceptumfactum abrahe fuit ſignum dn̄s voluit īmolaretfiliū: ſed p̄parae̓t ſe ad īmolandū. de hoc pleniꝰ determinatū eſt in primo libro vbi determinatū eſt de diuinavoluntate. Ad aliud dicendū. ſicut p̄ceptio dn̄i ſimpliciter ſine determīatione alicuiꝰ fiendi eſt ſignū beneplaciti illius de aliquo fiendi. ſic volūtas dei ſumitur hic ꝓut eſt ſignum p̄ceptionis ſimpliciter: ſed ꝓut ēſignum illius qd̓ p̄ceptum eſt inqͣtū cōſideratur vt preceptum eſt. Un̄ qn̄ aliquid ꝯſiderat̉ vt preceptū ē a dn̄o:tunc eſt ſignū beneplaciti. ip̄a p̄ceptio ſine determīatione alicuiꝰ neqꝫ aliquid ſimpliciter cōſideratū. Adillud qd̓ queritur. Si volūtas pt̄ ſumi ſolūmō his ſignis ſcꝫ p̄cepto ꝯſilio ⁊cͣ. Dicēdū ſolūmo his:ſꝫ generaliter oībꝰ illis qͦꝝ volitū ē idē volito beneplaciti dn̄i. ſic̄ p̄cepto cōſilio et oꝑatōne. In his em̄idē eſt volitū volito beneplaciti. qd̓ ſic patet. pettur. Fiat volūtas tua ⁊cͣ. ẜm intelligit̉ de volūtate ēp̄ceptio vel cōſiliū. petitur p̄ceptio qua p̄cipit vel corſulit: ſed penit̉ fiat id quod precipit velſilium quocōſulit. Non em̄ petit̉ fiat volūtas dei in p̄cipiendo ſꝫin exequendo. verbigratia. Cum dicit̉. Fiat volūtas tuaput ſumit̉ volūtas p̄cepto illo. Diliges dn̄m deū tuūdo: ſed vt diligat⁊cͣ. petit̉ vt fiat p̄ceptū de deo dideus. Diligere dn̄m eſt volitim volūtatis ſigni: et conplaciti. Similiteeſt idem volūtatis ſigni. que eſt conſiliū et voli