Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nembrum decimūEquit̉ de ratōe et intellectu eorum fiuntin laudem et ſolennitatem conſecrationis.quorū quedam p̄cedunt miſſarum ſolēnia.de quibus primo. quedam ſunt de integritate ip̄ius miſſe de quibus ſecundo. In prima ſunt tria.Confeſſio altaris. oblatio thurificatio. quibus ſignificantur tria que reddunt fideles dignos ad celebranduꝫmiſſarum ſolennia et ad aſſiſtēdum celebratōni. Primūeſt peccatorū purgatio. Secūdum eſt mēbrorum cum capite vnio. Terciū celebrantis et aſſiſtentiū deuotio ſiuedeuota oratio. Nota ergo quia iuſtus prior. id eſt īprincipio ſermonis accuſator eſt ſui. ꝓuer. xviij. Sacerdos p̄dictis ornamentis ornatus anteꝙͣ ſacrum inchoat Oofficium: coram aſtantibꝰ peccata ſua cōfitetur. In quacōfeſſione attendendum eſt. peccata in genere non inſpecie (vt quidaꝫ quādoqꝫ minus ꝓuide faciunt) confitēda ſunt. quia hec cōfeſſio eſt manifeſta occulta. ſimiliter aſſiſtentes peccata ſua cōfitentur vt purgari a peccatis mereant̉. ẜm id pͣs. Dixi cōfitebor aduerſum me iniuſticias meas dn̄o ⁊cͣ. Pectora in cōfeſſione ꝑcutunt.exemplo publicani qui ꝑcutiebat pectus ſuum dicēs. deus ꝓpitius eſto mihi peccatori. Luce .xviij. vt iuſtificati īdomos ſuas deſcēdant. Deinde accedens ſacerdos deoſculetur altare. ſignans xp̄c qui ē ſacerdos ineternūẜm ordinē melchiſedech. ſacra ſibi eccleſiam copulauit.Can̄. j. Oſculetur me oſculo oris ſui. Oſculo ſiquidē osori ꝯiungit̉. in xp̄o ſolum eſt humanitas vnita deitati: verūetiam ſponſa ſponſo eſt copulata. ẜm illd̓ yſa.lxj. Quaſi ſponſam decorauit me corona et qͣſi ſponſamornatam monilibus ſuis. Unde ioh̓. iij. Qui habet ſponſam ſponſus eſt. Per altare ſignatur eccleſia de Exo.xx. Si altare lapideum feceris mihi edificabis mihiillud de ſectis lapidibꝰ. per lapidū ſectōem diuiſio fidelium ſignatur. vnde dn̄s ſectōnem lapidum in altari ꝓbibens: diuiſionē fidelium in eccleſia reprobat: diuiſioneꝫdico per errores ſciſmata. Ad hoc ſequitur thurificatio qua ſignatur deuotio ſiue oratio celebrantium aſſiſtentium directa ad deum. Iuxta illud. dirigatur oratiomea ſicut incenſum in cōſpectu tuo dn̄e. Iſtud ſignificatum eſt Apoc. viij. vbi dicitur. Stetit angelus iuxta arātempli habens thuribulum aureum in manu ſua. dataſunt ei incenſa multa: vt daret de orationibus ſanctoruꝫſuper altare aureum. quod eſt ante thronum dei. Angelus iſte ſacerdos eſt. Unde malach̓. ij. Labia ſacerdotiscuſtodiunt ſciētiam. legem requirunt de ore eius. quiaangelus domini exercituum eſt. ante altare .i. in cōſpectueccleſie. Per thuribulum aureum xp̄c incarnatus ſignatur. cuius bonitas maxime quo ad caritatem thuribulum aureum plenum igne intelligitur. Habere auteꝫthuribulum vt incenſet moraliter inſtruit. ſi quis vultincenſum oratōis ſiue deuotōnis deo offerre. thuribulūincarnationis fidem debet tenere. Naꝫ ſine fide ſcilicꝫmediatoris impoſſibile eſt deo placere. ad heb̓. xj. Et data ſunt ei incenſa multa .i. oratōes deuote vt eas offeratdeo de orationibus ſanctorum. Nota dicit oratōnibusſanctorum orationes: quia dominus non omnes orationes exaudit ſed illas que ſunt ad ſalutem. Exempluꝫde oratione apl̓i. ij. ad corint̉. xij. Super altare aureumid eſt in ſummitate eccleſie triumphantis. iij. reg. viij. Iecit Salomon altare aureum ⁊cͣ. ante thronum dei. i. diuinam maieſtatem. Loco queſtiōis. xxxvij.tractatus de officio miſſe tripartitus.Equitur de officioniſſe ſiue de miſſa. Officiuꝫ aūt diciturquaſi efficium: ab efficiendo dictum propter decorem ſermonis vna mutata littera. vl̓ certe vt quiſqꝫ illa agat que nulli officiāt: ſed ꝓſint omnibus. ſicut dicit Rabanꝰ. Et etideꝫ dicit. Officiorum genera licet ſint plurima: tn̄ illudp̄cipue quod in ſacris diuiniſqꝫ rebus habetur: officij nomine cenſetur nūcuꝑandū. Nota miſſa dr̄ multipliciter. Quādoqꝫ em̄ dr̄ miſſa totuꝫ qd̓ dr̄ ab introitivſqꝫ Ite miſſa eſt. Qn̄qꝫ dr̄ ꝑs que primo cantatur .ſ. introitus: dr̄ miſſa qm̄ angelus mittitur. Qn̄qꝫ dicit̉ miſſa ab introitu vſqꝫ ad offertoriū que dicitur miſſa cathecuminoꝝ. Cathecuminus dr̄ nouiter inſtructus in fidenondum baptizatus. et dr̄ miſſa ab emittendo. qꝛ tuncemittebatur foras. Tunc em̄ dyaconus ſolet dicere. exeant cathecumini foras. Iſido. Inde miſſa. quia ſacramētis altaris intereſſe poſſunt. qui nōdū regenerati noſcuntur. amplius em̄ non licet neqꝫ iudeis neneqꝫ cathecuminis intereſſe. quia nōdum ſurcleſie. hoc ſignificabat illud dictum de dn̄o Ioh̓. ij. Ih̓s credebat ſe eis: ip̄e em̄ ſciebat quid eēt in homine. Ille aūt de quibꝰ dictū ē ſignificant̉ cathecuminos. Qn̄qꝫ dicitur miſſa illud tm̄ quod ſubſilentio dr̄. Qn̄qꝫ dicitur miſſa ſolūmodo illa verba quibus dominicum corpꝰcōficit̉. Scd̓m miſſa dr̄ primo diuiditur ī tresꝑtes. In quarū prima inſinuatur illuminatio populiextenditur vſqꝫ ad oblatōem hoſtie. In ſecunda īmolatio ſacrificij que extenditur vſqꝫ poſt cōmunionē. In tercia rememoratio accepti beneficij diuini. que extenditurvſqꝫ ad finem miſſe. In prima ꝑte. primo inſinuatur illuminatio ppl̓i vt intelligat aduētū xp̄i deſiderandumſcꝫ introitum. Secundo vt intelligat aduentum eiꝰpoſtulandū .ſ. kyrieeleyſon. Tercio vt intelligat ipſūeſſe acceptandum ſiue eidem eſſe ꝯgratulandū .ſ. gl̓ia īexcelſis. Quarto vt intelligat poſtulatōi gratie illiueſt inſiſtendum ſcꝫ per collectaꝫ. Quinto vt intelligatdoctrine illius quecūqꝫ ſit totaliter ē innitendū .ſ. epl̓aꝫSexto vt intelligat in ſtatu pn̄tis miſerie lamēto penitētie ē lamentādum .ſ. graduale. Septimo ꝓpter expectatōem leticie ē gaudendum .ſ. alleluia. Octauoeiuſdeꝫ mādatis ſollicite et deuote ē obediēdum .ſ. etgeliū. Nono fidei documēta ſunt publice ꝯfitēda. ſcꝫſymbolū. Decimo deo ſint dona et munera offerendaſcꝫ offertoriū. Hec at̄ decē fuerūt neceſſaria ad ſuſcipiendū xp̄m aduenientē in carne viſibiliter ſicut patet inſpiciēti: nūc etiā neceſſaria ſint ad ſuſcipiēdū xp̄m aduenientē ſub ſacramēto inuiſibiliter. Hic quaſi nouꝰaduētus ē. xp̄c qui ẜm carnē erat abſens: in hoc ſacramēto ſit pn̄s. hic quidē aduētus deſiderādus ē poſtulandus et acceptandus. innitēdū ē eiꝰ gr̄e intēdendūeius doctrine. ꝓpter eius memoriā ingemiſcendū gemitu penitētie: et exultādū ꝓpter ſpem ſuꝑne leticie. mandata eius diligētius obſeruanda. verba fidei eius ꝯfitēda. ip̄m deo dona et ſacrificia offerēda. que omniadecet excellenter diligētius fieri in eius pn̄tia.Introitꝰ ergo miſſe .§. j.eſt antiphona in prīcipio cantat̉. Et dr̄ antiphona grece: vox reciproca latine. Iſido. antiphona a greco interp̄tatur vox reciproca: duobus choris alternatim .ſ. pſallētibꝰ ordine cōmutato ſiue de vno ad vnū. quod genupſallendi greci inueniſſe tradunt̉. Iſte modus pſallendē modꝰ eccl̓ie romane. Dr̄ at̄ introitꝰ qꝛ tūc primo ſacerdos miniſtraturꝰ ad altare debꝫ intrare. In cꝰ rei ſignūſacerdos an̄qͣ ad ſolēnia miſſarū celebrāda ꝓcedat: dicitillud pͣs. Intrōibo ad altare dei. Excerpti v̓o ſunt de pͣs