Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiopontificū. Un̄ ſicut dicit Inno. Quicqd̓ ornamēta illa īfulgore auri. in nitore gemmarū. ī multimoda oꝑis varietate ſignificabāt: hoc in moribꝰ actibuſqꝫ debet clareſcere. Pret̓ea. alia habet̉ ab hugo. dicēte nr̄m ſacerdotiuꝫ ſuꝑhumerale ſimiliter ī textu habet vt vetꝰ: eo xp̄iana religio magis ſimplici v̓itate ſtudere debeatſuꝑſtitōni.Nembrum ſeptimūOnſequēter querit̉ de multitudine aſſiſtetiū ꝯſecratōi. Et querit̉ vtꝝ liceat ꝯſecrarevno aſſiſtēte. ſic: videt̉ hoc. ꝯſuetudo in eccl̓ia ē talis. Et vt habet̉ di. xj. Conſuetudinis vſuſqꝫ longeui vilis auctoritas ē. vt habetur. ff. īmo intātu ꝓceſſit vt fuerit neceſſe vt ſcriptop̄henderet̉. Cōtra. de ꝯſe. di. j. hoc quoqꝫ. vbi dr̄. hoc qͦꝫſtatutū ē: vt nullus p̄ſbiteroꝝ miſſaruꝫ ſolēnia celebrarep̄ſumat. niſi duobꝰ pn̄tibꝰ ſibiqꝫ reſpōdētibꝰ ip̄e terciꝰhabeat̉. qꝛ pl̓aliter ab eo dr̄ dn̄s vobiſcū. illud in ſecretis orate me. aꝑtiſſime ꝯuenit vt illius rn̄deat̉ ſalutatōi .ſ. ꝯformiter ī numero. Rn̄ſio. dd̓m quedā retroactis tꝑibꝰ ſtatuta erāt ob reuerentiā tanti miſterijpoſtea abrogata ſunt vſum: ꝓpter neceſſitatē vtilitatē. multiplicato numero p̄ſbiteroꝝ neceſſe fuit vtile ne frequēter ceſſarēt a miſſarū ſolēnijs: vno aſſiſtēte celebrare. Ad rōem ob quā p̄miſſum ſtatutū erat factuꝫſcꝫ dr̄ in miſſa dn̄s vobiſcū. orate me. dd̓m p̄ſbiter celebrās p̄dicta ꝓferēdo loquit̉ eccl̓ie et ad eccl̓iaꝫ debet ꝯuertere intentōem: maxime vno aſſiſtēte. vn̄ qd̓ dr̄.nullus celebrare p̄ſumat niſi duobꝰ pn̄tibꝰ ⁊cͣ. intelligit̉ꝙͣtū ad intentōem ſacerdotis. qui debꝫ ꝯuertere intentō ad plures vel aſſiſtentes: vel ad eccl̓iam qui pl̓es v̓bisexpreſſis rn̄deant vel voto. Uel pōt aliter dici: intentōdecreti ē nullus ex ꝯtemptu celebret vno exiſſēte: benepōt tn̄ ī neceſſitate. Un̄ Inno. recitato p̄dicto decreto reſpōdet ſic. verū aliud ē religiōis articulꝰ aliud religionis ꝯtēptus. pie quoqꝫ credēdū ē ſacris auctoritatibuscōprobat̉. angeli dei comites aſſiſtūt orātibꝰ. ẜm illudꝓpheticū. In ꝯſpectu angeloꝝ pſallā tibi deꝰ meꝰ. Et illud thob̓. xij. qn̄ orabas lacrimis. ego obtuli orōeꝫ tuādn̄o. Ponūt et̄ aliꝗ recluſꝰ ſolus .i. ſine aſſiſtēte poteſtcelebrare.Nęmbrum octauumOnſequēter querit̉ de multitudine ꝯſecrātiū .ſ. vnā hoſtiā. Cōſueuer̄t p̄ſbiteri cardinales romanū circūſtare pontificē cuꝫeo ꝑiter celebrare. Similiter ī ml̓tis eccleſijs plures ſacerdotes vno ep̄o cōcelebrāt. Circa dubitat̉ aut oēs ſimul verba cōſecratoria ꝓnūciāt: aut nonoēs ſimul. Si ſimul: fruſtra ꝓnūciant̉ et ſuꝑfluūt quecūqꝫ ꝓferunt̉ niſi ab vno ſolo: ab vno ſolo ꝓnūciata ſufficiant ad ꝯſecrādum. Si oēs ſimul: ꝯſtat primoꝓnūciat ꝯficit. quid faciūt ceteri. nūquid iterāt ſacramētū? hoc aūt pone̓ eēt incōueniēs. Pret̓ea. poſſet ꝯtingere ille ꝯficit celebrat principaliter ille ꝯficiet ſecūdario celebrabit: ſic pia intentio celebrantis defraudabit̉. Rn̄ſio. vt ē tactū. Cardinales p̄ſbiteriū circūſtare pōtificē eo pariter celeſueuerūtſumatū ē ſacrificiū: de manu eiꝰ cōmunio acciꝑe. ſignificātes apl̓os qui dn̄o ꝑiter diſcūbentes ſacrā manu eiꝰ euchariſtiā acceperūt. in eo ip̄celebrabāt: on̄dunt apl̓os a dn̄o ritū huiꝰ ſacrificij didiciſſe. Un̄ hec ē celebratōis. Ad hocqd̓ primo querit̉. vtꝝ ſimul ꝓferūt verba ꝯſecratoria.d̓m ſimul debēt ꝓferre. Ad hoc qd̓ obijcit̉ tūc oīa ſuꝑflue inaniter ꝓferūtur ni que ꝓferunt̉ ab vno illoꝝ tm̄. dd̓mē verū. quia licet ꝓlatio vniꝰ ſufficeret ad ꝯſecratōem: tn̄qꝛ intentio ē oīm vnā celebrare ꝯſecratōem: aſſecunt̉ qd̓intēdunt ꝙͣtū ad ꝯſecratōem ꝙͣtū ad ſignificatōeꝫ. qꝛ in hoc oꝑe intentio dirigit opus eoip̄o vna oīm eſt.xxxvj.intentio: omniū ē vnaoꝑatio .ſ. ꝯſecratio. licꝫ ꝓlatiovnius ſufficeret ad ꝯſecriatōem: tamē ſufficeret ad ſignificatōeꝫ. Ad aliud rn̄det Inno. ſic dicēs. Sane pt̄dici ꝓbabiliter rn̄deri. ſiue prius ſiue poſterius ꝓferāt ſacerdotes: referri debet eoꝝ intentio ad inſtans ꝓlatōnis ep̄i cui principaliter ꝯcelebrāt. tūc oēs ſimul ꝯſecrāt et ꝯficiūt: ꝙͣꝙͣ nulli ꝯſentiāt: prius ꝓnūciat ille ꝯſecrat. nec alioꝝ defraudat̉ intentio: qꝛ factū ē qd̓ intendūt. hecNembrū nonumOnſequēter querit̉ de neceſſitate verboruꝫꝓferendoꝝ ī ꝯſecratōe. hoc ē ſi ſufficit ī caſu tm̄ formā verboꝝ quibꝰ ꝯficit̉ exprimereſine alijs p̄cedētibꝰ. Uerbigr̄a. ſi aliqui eſſent in deſerto vel mari imminet ꝑiculum mortis. ſi adꝯficiendū corpꝰ xp̄i ſufficeret dicere. hoc ē corpus meum. ſic: videt̉ hoc. ī baptiſmo multa ad decorē ſacramēti p̄cedāt formā verboꝝ que ē de neceſſitate ſacramenti. vt fontis benedictio. cathecizatio alia multa: tamenſi ſine illis mergat̉ puer ꝓlatōe verboꝝ nihilominusbaptizatū ē. Igit̉ a ſimili ſi ſine alijs que ſunt ad decorēhuius ſacramenti ꝓferatur forma a xp̄o inſtituta que eſtneceſſitatis: ꝯſecrabitur corpus xp̄i. Contra. licet apl̓iſolebant ꝯfirmari ſola manuū impoſitōe de qua math̓.xix. nihilominus poſtꝙͣ inſtitutū fuit ab eccl̓ia vſu approbatū ſacramentum fieret ꝯfirmatōis quadā ſolennitate. vtpote vnctōne verboꝝ ꝓlatione: ꝯfertūrſacramentum illud. niſi hac obſeruata ſolennitate. A ſimili videtur in propoſito. licet dominus conſecraueritſine ſolennitate quaꝫ poſtea ſtatuit eccleſia. licet aliquisverba p̄ſcripta a domino ꝓferret cum intentione conficiēdi: corpus xp̄i non cōficeret. Reſponſio. de hoc quodqueſitum eſt due ſunt opiniones. Una que ponit nonē cōſecratum ſi ꝓferant̉ illa verba ſine p̄cedentibꝰ adminus in ſecreto miſſe. quia ab apoſtolis et ab eccleſia quibus reliquit deus plenius de hoc ſacramento diſponereſtatutum eſt: vt ſine illis precedentibus non cōſecretur.Alij dicunt ſic. ſed peccant grauiter ſine precedentibꝰcōficiētes. Ad obiectuꝫ primum dicit prima opinio. q eſt ſimile de baptiſmo de iſto ſacramento. baptiſmem̄ ſacramentum neceſſitatis eſt. ideo ꝓpter periculū ſtatuit et vult eccleſia ꝑuulum cum forma verborum a xp̄oinſtituta ſine alijs que ſunt ad decorem ī neceſſitate baptizari. nec eſt ſic hic: quia illud ſacramentum neceſſitatis non eſt. Sed ſecunde opinioni cōſentio. Conſtatſtatutum eſſe. ſine precedentibus formam a xp̄o inſtitutam non fiat cōſecratio. ſed vbi ſtatuerunt apoſtoliſine illis non conſecratur: non conſtat nec legitur. Legimus em̄ his verbis xp̄c efficit ſine p̄cedentibus. Cuꝫigitur eadem ſit virtus verborum nunc que tunc fuit.re poſſet nunc ſicut tunc ſolis his verbis conſecrari vt eſtimo expedit in aliquo caſu ſolummodo formāverborum ꝓferendo ſine alijs conſecrare: cum fides ſūptio ſpiritualis in neceſſitate ſufficiant. Ad aliud qd̓obijcitur contra partem iſtam. Dicendum. ſecus eſtconfirmatione ꝙͣtum ad modum ẜm queꝫ confirmabātapoſtoli ip̄e dominus. ſuppoſito dominus confirmabat de hoc ſacramento. Dominus em̄ quando cōſecrauit panem et vinum in cena: in corpus ſanguinem ſuum mutauit hoc ſacramētum inſtituit. ſꝫ quādo dominꝰꝯfirmauit et apoſtoli: nōdum fuit ſacramētum cōfirmationis inſtitutum. nec confirmabant vt miniſtratores etinſtitutores ſacramenti confirmatōnis: ſed mainuꝫ impoſitione ſine ſacramento materiali: et hoc ratōibus ſupratactis vbi actum eſt de confirmatōne. poſtꝙͣ aūt inſtitutum fuit ſacramentum cōfirmatōnis: cōferebaturgratia confirmatōnis niſi obſeruata forma inſtituta. etilla obſeruata ſi ſine aliqua additione miniſtraret̉ ip̄mſacramentum: ꝯfirmatum eēt.