Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſiue durabilitatē: et ſignificatōem. Nam ꝓpter illiusmunitatē eſt facilis adhibēdū. vnde pt̄ eſſe diſpendiūmultū ex eius carētia. ꝓpter durabilitatē habet aptitudinē ad hoc cōſecret̉. em̄ cōueniret aliꝗd vnctione ſacra cōſecraret̉: niſi eſſet ſolidū et durabile. Et ꝓpt̓cōgruitatē ad ſignificandū: qꝛ reuera in hoc ſacramētomaxime ē fides neceſſaria et ꝙͣtū ad cōſecratōem et ꝙͣtūad ſuſceptōem. petra aūt xp̄m ſignat .j. coꝝ. x. petra aūterat xp̄c. ꝯuenit vt altare ꝯſecratōis ſit de petra qua rep̄ſentet̉ xp̄c: et fides eius excitet̉ que valde eſt neceſſarian hoc ſacramēto. Ex his pꝫ reſpōſio ad queſita. quianeqꝫ auro. neqꝫ terra. neqꝫ ligno hec tria cōueniūt. ſcꝫmunitas ex qua ē facilis ad habēdū: durabilitas ſiue ſoliditas ex qua eſt illi aptitudo ad cōſecrādū: ꝓprietatuꝫpluralitas ex qua ē illi cōgruitas ad ſignificādū ſcꝫ xp̄ꝫ Ex his ſil̓r patꝫ reſpōſio debet de oībꝰ ſiue aliquibꝰ p̄dictis. qꝛ in nullo p̄dictoꝝ ē ꝓprietates p̄dictasita reꝑire ſic̄ in petra. Nec ē cōtra p̄dicta ē in eccleſialateranēſi altare ligneū. qd̓ quidē altare ob apl̓oꝝ principis qui ſuꝑ hoc altare dn̄icum celebraſſe dicit̉ ſacram̄tum et ſct̄oꝝ p̄deceſſoꝝ martirum reuerētiam. Licet beatꝰ Silueſter papa decreto firmaſſet vt nullū deincepsaltare eēt niſi lapideū. hoc in dn̄icū et patriarchale ipſeidem ſcꝫ beatꝰ ſilueſter papa ſtabiliuit altare. vt ſuꝑ illud nullꝰ niſi romanus papa miſſam audeat celebrare.ab ep̄atū em̄ apoſtoloꝝ prīcipis. vſqꝫ ad temꝑa bt̄i Silueſtri ſeuiēte ꝑſecutoꝝ rabie: certa erat ep̄alis ſtatō.ſed vbicūqꝫ neceſſitas cōpulit. ſiue in criptis ſiue in domibꝰ religioſoꝝ ſiue alijs locis quibuſcūqꝫ miſſam celebrabāt ſuꝑ altare ligneū in modū arche concauū: quodportabatur a ſacerdotibus vbicunqꝫ epiſcopꝰ romanuslatitabat. ſuꝑ qd̓ die cene et ſabbato ſequēti a ſūmo pontifice mīſteriū ꝑagitur ſacerdotale.Nlembrum quartumOnſeq̄nter querit̉ ī cuiuſmōi pānis debethoc ſacrificiū celebrari. vtrū ſericis an lineis: albis tm̄ an tinctis. Et videt̉ in ſerico ꝓpter hoſtie nobilitatē. Itē videt̉ tm̄ in albis. ſꝫ rubeis: ip̄e ibi repn̄tet̉ ſponſus eccleſie. non tm̄ illo ſtatu fuit albus: ſed et quo fuit rubicundus. Iuxta illud cant̉. v. amicꝰ meus candidꝰ et rubicūdus. Cōtra. de conſe. diſ. j. Cōſulto. vbi dicit̉.ſulto oīm ſtatuimꝰ vt ſacrificiū altaris in ſerico panno. aut in tincto quiſꝙͣ celebrare p̄ſumat. ſed in puro lintheo ab ep̄o cōſecrato. terreno ſcꝫ lino ꝓcreato atꝫ contexto. ſicut corpꝰ dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i ī ſindone linea mundaſepultū fuit. Hic igit̉ habet̉ plane in cōſecratōe haceſt vtendū pānis ſericis aut tinctis: ſed ſolūmō lineis etalbis. et hoc intelligēdū eſt de pallis corꝑalibꝰ. Qd̓cōcedimꝰ. et hoc duplici rōne ſcꝫ mūdicie maioris miſterij ꝓfundioris Inter om̄ia em̄ genera pānoꝝ illa queſunt de lino puro ad cādorē ꝑſpicuū ꝑducta mūdiſſimaſunt. et melius poſſunt mūdari: et profūdius ſignificamque dn̄o ꝯtingebant. Nota ergo verba canonis. dicit em̄in lino puro in notat̉ puritas et īnocētia oīmoda ſinemacula aliqua ip̄ius ſaluatoris. Purū eſt cui nihil eſtꝑmixtū qd̓ eſt alterius nature. Ite dicit terreno notat̉corpus ip̄ius ſaluatoris paſſibile et mortale. de corporterreno virginis aſſumptū. Item dicit lino ꝓcreato atꝫcōtexto .i. panno lineo multiplici tunſione ad candoremꝑducto: quo notatur xp̄c multiplici cruciatu p̄ſſuraꝑuenit ad gloriam. Ad illud qd̓ obijcitur. vtendumeſſet pāno ſerico ꝓpter hoſtie p̄cioſitatem. dicendū licet pānis hmōi precioſior ſit lineo: tn̄ ꝓpinquitateta corpus dn̄i repreſentat nec pannus tinctꝰ ſic̄ de lino.Preterea. vt tangit̉ in verbis canonis pānus in quo ſacrifitiū altaris celebrat̉ repreſentat ſindonem in quo inuolutū erat corpus dn̄i in ſepulcro. Et dicit hugo corporais palla ſindonem in quo inuolutum fuit corpusxp̄i ſignificat.Nlembrum quintumOnſequenter queritur de calice et paEt queritur atrum licet conſecrare ince de petra. Et videtur ſic: quia calix ſignat ſepulcrum dn̄i. quod erat exciſum inpetra Mare̓. xv. Dicit hugo. calix ſepulcrū ſignatpatena lapidem ſuꝑpoſitum. Similiter videtur in calice de ligno. antiqui quādo pauꝑiores fuerūt eccleſie ſacerdotes vtebantur calicibꝰ ligneis ſicut habet̉de conſe. diſ. j. vaſa. Hac eadē ratione videtur in calicibus vitreis. vnde ibidem dicitur Sepherinus. xvj. romanus ep̄us. patenis vitreis miſſas celebrare cōſtituit Reſpōſio. hec queſtio determinata eſt in cōcilio remenſi de conſe. diſ. j. Calix. vbi dicitur. Calix dn̄i cumpatena. ſi ex auro oīno de argento fiat. Si quis aūttam pauꝑ eſt ſaltem vel ſtanneū calicem habeat. de ereaūt aut auricalco fiat: qꝛ ob vini virtutem eruginempariterqꝫ vomitum ꝓuocat. nullus aut in ligneo aut vitreo calice miſſam cantare preſumat. Item ſupra eadeꝫdiſ. j. Uaſa. Legitur vrbanus papa. om̄ia miſteria ſacra fecit argentea. In hoc em̄ ſicut in reliquis cultibusmagis ac magis incrementa temporum decus ſuccreuit eccleſiaꝝ. Noſtris em̄ diebus qui ſerui patriſfamilias ſumus. ne decus matris eccleſie minuatur ſed magiscumulatur amplificetur: ſtatuimus vt deinceps nullꝰſacerdos ſacrū miſteriū corꝑis ſanguinis dn̄i nr̄i ih̓uxp̄i in ligneis vaſculis cōficere vllo modo preſumat. ethoc ſtatutum factum fuit in concilio triburienſi. Adprimum ergo dicendum. non licet conſecrare in calice lapideo. quia vt ex dictis patet. ſolummodo licet conſecrare in vaſis factis ex triplici metallo ſcilicet ex auroet argento et ſtanno. Si autem obijcitur calix ad conſecrandum non debet fieri ex auro. quia dicit Ambroin li. offi. et habetur. xij. q. ij. aurum. vbi dicitur. Aurūſacramenta querunt. Reſponſio. vt ex dictis ibidempatet. Ambro: et canon. loquntur in caſu quo res eccleſiarum diſtrahenda ſunt alimonia pauperuꝫ et redēptione captiuoruꝫ. vnde dicitur ibi. Nonne dicturuseſt dominus cur paſſus es tot inopes mori fame: certehabebas aurum de quominiſtraſſes alimoniaꝫ. cur totcaptiui in captiuitatem ducti nec redempti ab hoſte occiſi ſunt. quid dices? timui ne templo dei ornatus deeſſꝫReſpondebit aurum ſacramenta querunt: ornatusſacrorum redemptio eſt captiuorum. Aliqui exponurſic. non querunt ad ſui efficaciam. non enim minorem.ficaciam habent ſi in alteriuſmodi vaſis conficiantur.vel non querunt quo ad hoc vt inde magis placeat deo:non enim ex eo in auro conficiūtur magis placēt deoſed ex conficientium ſanctitate et virtute. Non auteꝫueniret in vaſe lapideo conſecrari. propter vaſorum lapideorum ineptitudinem et poroſitatem. nec in vaſe vitreo vel criſtallino propter fragilitatem. neqꝫ in ligneopropter poroſitatem et humidorum inbibitioneꝫ. Adhoc quod obijcitur calice ſignatur ſepulcrum domini.dicendum ratio non requirit ſignans ſignificatūin materia conueniant. Ad illud quod obijcitur de calicibus ligneis et vitreis. dicendum et ſi aliquo tempore huiuſmodi calicibus ſacerdotes vtebantur: poſt tamen propter periculum quod imminebat et valorum falium vilitatem aliter ſtatutum eſt vt ex dictis patet.