Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioſufficit ep̄o loci cōcedente vl̓ neceſſitate imminēte. Adhoc qd̓ obijcit̉ illā auctoritatē. Caue ne offeras ⁊cͣ.debet fieri cōſecratio hmōi niſi in vno loco tm̄: ſicut ẜmritū legis moyſi offerebant̉ ſacrificia niſi ſub vno loco tm̄ a dn̄o conſtituto: vt veritas cōueniēter reſpōdeatfigure. Dicendū hoc oportet: tum ꝓpter diſpendiūqd̓ accideret in eccleſia dei ex raritate cōſecratōis ſic̄ exdictis al̓s patet: tum qꝛ illa ſacrificia ſcꝫ legis fuerūt fiure xp̄i offerētis ſe in ſacrificiū nobis deo patri qd̓ctū erat in vno loco tm̄. Un̄ ꝙͣtum ad hoc veritas conueniēter reſpōdet figure. Preterea. filijs iſrl̓ ꝓhibitumfuit ne offerrēt ſacrificia in diuerſis locis. vt ſic reuocarent̉ a cultu ydolatrie que in diuerſis locis exercebat̉.Alembrum ſecundumOnſequēter querit̉ de temꝑe cōſecratōnisEt videt̉ liceat fieri hec cōſecratio horacene. regulariter dico: qꝛ exqͦ oīs xp̄i actionr̄a eſt inſtructio: ab ip̄o aūt fiebat conſecratio hmōi in hora cene: videt̉ ab alijs ſimiliter debeat fieri. Itē hoc videt̉ hoc. licet ſumere corpus xp̄iin vſum hora cene ī neceſſitate: a ſimili videt̉ liceatſecrare hora tali. et hac eadem rōne licet cōſecrare om̄ihora: om̄i hora et temꝑe liceat ſumere corpꝰ xp̄i in neceſſitate. Itē ſupremi ordines ſine miſſarū ſolēnitatibꝰ cōferunt̉. ſed ordīes ſupremi hora veſpertina cōferūtur. vt diſ. lxxv. qm̄. vbi dicit̉. Ceteroꝝ ſcꝫ ab ordinationibꝰ ep̄oꝝ ordinatōes niſi certis temꝑibꝰ diebꝰ maxime ſacerdotū leuitaꝝ fieri debent veſꝑa ſcꝫ ſabbati.et loquit̉ de ſabbato magno ſcꝫ vigilia paſche quo die officiū celebratū a ſummo pōtifice durat vſqꝫ ad veſperaꝫfrequēter. Itē videt̉ ſtatim poſt medietatē noctis liceat celebrare et conſecrare. qꝛ dies ẜm iudiciū ſct̄e eccleſie inchoat temꝑe medie noctis. ẜm habet̉ in cōputo.et ratio huiꝰ ē. qꝛ dn̄s natus erat in medio noctis.tra. videt̉ ſolūmodo liceat cōſecrare hora quā dn̄s patiebat̉. ſcꝫ hora qua dn̄s ih̓us xp̄c ſe obtulit in holocauſtū nobis qd̓ in miſſa recitat̉ ſiue rep̄ſentabat̉. Et hoceſt quod habet̉ de conſe. di. j. nocte vbi dicit̉. reliquisporibꝰ ſcꝫ a ſancta nocte natiuitatis dn̄i miſſaꝝ celebratōnes ante horā diei terciā mīme ſunt celebrande: qꝛ ī eadem hora et dn̄s crucifixus eſt ſuꝑ apl̓os legit̉ deſcendiſſe ſpūſſanctꝰ. Reſpōſio. cōſecratio dn̄ici corꝑisſiue miſſa diuerſis horis ẜm diuerſitatē tempoꝝ. et dierum eſt celebrāda. Nam in diebꝰ ieiunioꝝ debet celebrari hora nona. Un̄ ex conciliogabilonenſi habet̉. antemiſſaꝝ ſolēnia circa horā nona decātata in. xl. comedere licet. Itē in quatuor tꝑibꝰ circa horā veſpertinā. cuꝫordines celebrant̉. miſſaꝝ ſolēnia celebrant̉. vt habet̉ deconſe. di. j. Solent. vbi dicit̉. Ieiunijs etiā qͣtuor tēpoꝝcirca veſpertinas horas. in ſancto v̓o ſabbato circa noctis initiū miſſarū ſolennia ſunt celebranda. aūt ordinatōes celebrāde ſunt circa horā veſpertinā habet̉ dilxxv. ordinatōes. Iteꝫ in diebꝰ feſtiuis ꝓfeſtis ꝯgruitcelebrare hora prima ſiue prima ꝑte diei. vn̄ de cōſe. diſ..j. Solent. prima qͦꝫ ꝑte diei miſſaꝝ ſolēnia incōgruecelebrant̉. vbi plures ſunt p̄ſbiteri. ſed ſi vnꝰ ſolus ſit ſacerdos: magis cōgruit celebrare hora tercia. Nota tn̄ miſſe cōuentuales regulariter cantant̉ tribꝰ horis. ſcꝫtercia ſexta et nona. Tercia: qꝛ tūc crucifixus ē xp̄c linguis iudeorum clamantium Crucifige crucifige eum.et a militibꝰ o̓beratꝰ. Sexta: qꝛ tunc īmolatus ē ī crucemanibꝰ iudeoꝝ vel gentiliū. Nona: qꝛ tunc expirauit .i.ſpm̄ emiſit. Tercia hora cantat̉ in diebꝰ feſtiuis. Sextain ꝓfeſtis. Nona in. xl. et in diebꝰ ieiunioꝝ. tn̄ oīm:qꝛ in ſabbatis ieiunioꝝ quatuor tēpoꝝ. valde ſero debetcelebrari miſſa ꝓpter ſacros ordines qui ad dn̄icaꝫ pertinent. In ſabbatis paſche penthecoſten ſero cantaturqd̓ ex benedictōne cerei poteſt ꝑpendi. vbi dicit̉ hec noxeſt. et ex hac orōne. Deus hanc ſacratiſſimaꝫ noctem. Ad primū ergo dd̓m. in caſu ſupͣdicto licet celebrae̓hora cene .i. hora veſpere. tn̄ exemplū dn̄i cōſecrātis non.xxxvj.hoc aſtruit: qꝛ cauſa ſpecialis fuit quare conueniebatdn̄s tūc cōſecraret vt dictū eſt ſupra. Ad aliud dicēdū eſt ſimile de cōſecratōe et ſumptōe. Nam ſumptiocorꝑis xp̄i in neceſſitate eſt cōceſſum ab eccleſia: cōtrarium alteriꝰ ſcꝫ om̄i temꝑe ꝯſecrare inſtitutū eſt ab eccleſia. ſꝫ cōtra inſtitutōem eccleſie nihil p̄ſumendū eſt. vtvij. q. iij. Ad aliud qd̓ ſequitur patet reſpōſio. quia qn̄celebrant̉ ordinatōes vt dictū eſt: licet celebrare hora veſpertina. Ad aliud qd̓ obijcit̉. licet celebrare ſtatimpoſt mediū noctis qꝛ eccleſia inchoat diem temꝑe tali.dicendū in computo loquit̉ de die naturali artificiali. Non aūt licet celebrare ſingulis horis diei nat̉alis. Si aūt querat̉. Si liceat celebrare miſſaꝫ anteꝙͣ ſit dies artificialis .i. illa ꝑte diei que nox dicit̉. dicendūlicet: cum generalis cōſuetudo eccleſie teneat tali hora celebrādū.In̄ de cōſe. diſ. xj. cōſuetudīs dicit̉. necſacris canonibꝰ nec hūanis legibꝰ cōſuetudo obuiare videtur: incōcuſſa ſeruāda eſt. et dicit aug. vt recitat̉. c. ſequēti. Eccleſiaſticaꝝ inſtitutionū. quaſdā ſcripturis qͣſdam v̓o apl̓ica traditōne ſucceſſores in mīſterio ꝯfirmatas accepimꝰ. quaſdaꝫ v̓o conſuetudines roboratasapprobauit vſus quibꝰ par ritus et idem vtriuſqꝫ pietatis debetur affectus. Et eadem diſ. j. catholica. Ubi recitatur verbum?ig. in li. de fide xp̄iana dicit̉. Catholicaeccleſia orbem diffuſa tribꝰ modis probat̉ exiſtere. ꝗcquid em̄ in ea tenet̉. aut auctoritas ſcripturaruꝫ eſt. auttraditio vniuerſalis: aut certe ꝓpria ꝑticularis inſtructio. ſed auctoritate tota tenet̉ et conſtringit̉ vniuerſalitraditōne maiorū. et nihilominꝰ tota. priuatis v̓o conſtitutionibꝰ et ꝓprijs informatōnibꝰ vnaqueqꝫ locorumvarietate ꝓut viſum eſt ſubſiſtit et regit̉. Et nota dīc priuatis inſtitutionibꝰ ⁊cͣ. Quia in aliquibꝰ eccleſijs ſuntalique conſuetudines que non ſunt in alijs. Ponunt tn̄quidam in aliquo caſu de nocte licet conſecrare. vt ſialiquem vel aliquos ante diluculum infirmari ad periculum mortis contingeret et non poſſet euchariſtia haberi premanibꝰ niſi conficeretur: in hoc caſu ep̄m vl̓ peralium qui poſſet in caſibꝰ diſpenſare. poſſet tali hora diſpenſatorie celebrari: tn̄ ſine vrgentiſſima cauſa contra conſuetudinem hmōi generalem faciendū. Ad illd̓qd̓ obijcitur reliquis temꝑibꝰ a nocte natiuitatis dn̄iminime debent miſſe celebrari. Dicēdum ibi inſinuatur quid decet ex congruo: quid exigit̉ de iure cōgruit em̄ maxime tali hora maiores miſſe in eccleſijs conuentualibꝰ celebrentur. de hmōi em̄ miſſis et in talibuseccleſijs hoc intelligendum eſt.Nlembrum terciumOnſequenter queritur de altari in quoſecrandum eſt corpus xp̄i. ſcilicet de materia debet eſſe. Et videtur ſolum debeat eſſe lapideum ſic. Nullum altare quodnon eſt lapideum debet conſecrari. vt habet̉ de cōſe. di..j. altaria. vbi habet̉. Altaria ſi ſunt lapidea: criſmatis vnctione conſecrātur. ſed in ſolis altaribꝰ ꝯſecratis debet fieri hec conſecratio. ergo non debet fieri neqꝫlicet niſi in altari lapideo. Contra. Exo. xxvij. faciēsaltare de lignis ſethim. altare aūt fuit illud altare holocauſli quo ſignatur altare in quo rep̄ſentat̉ oblatō veriholocauſti: quod fuit oblatum pro humani generis ſalute et redemptione. Si ergo veritas debet reſpondere figure: videtur ⁊cͣ. Item. iij. regū ſeptimo legitur. ſalomon fecit altare auren̄. Itē Exo. xx. precepit domin fieret altare de terra. Item ibidem legitur ſimiliter dealtari de lapidibus. Si ergo in tempore legis fiebat altare ẜm legis ordinationem de multis materijs ſcilicetde ligno lapide auro terra: videtur ſimiliter debet fieri modo. et maxime de auro: cum hmōi altare maximecongrueret conſecrationi et oblationi corporis dominiꝓpter ſui precioſitatem. Reſponſio. magis cōuenit altare conſecrationis ſit lapideum ſiue petrinū ꝙͣ dealia materia. ſcꝫ ꝓpter lapidis cōiunitatē: ī