Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

erunt circumciſi de vobis. quia non obſeruant preceptumcircūciſionis reformabat pacem vr̄am de offenſa orinali ꝑibunt. Ad illud qd̓ obijcit̉ de illo. ix. hiere. narde egiptijs alijs erant circūciſi. dd̓m hoc fuit. ꝗaillis data fuit circūciſio in remediū: ſꝫ hoc fiebat ad imitationē ritus abrahe et iudeoꝝ. ꝯſideratis beneficijs dei iudeis exhibitis. ſicut legit̉ multi de egiptijs exierūt egipto hebreis: viſis mirabilibꝰ que dn̄s fecit ad liberato hebreoꝝ Exo. xiij. ſꝫ et vulgus ꝓmiſcui ſexus innumerabile aſcendit eis. Ad illud qd̓ obijcit̉. deo qd̓ melius eſt ſemꝑ eſt attribuendū. Dicendū hoc intelligiturẜm bonum generaliter dicit ꝯditōnem ordinis vel creaturaꝝ adinuicē vel creaturaꝝ ad finem: non aūt ẜm bonitas dicit rei ꝑfectōeꝫ in ſe quia hoc ponere eſſet deſtruere ordinem generalem in rebus. ꝗa ſi hoc: ſequeret̉ omniaeiuſdē ſpēi vel generis eſſe equalia. Et dicit aug. Si omnia eſſent eqͣlia eſſent oīa: nihilominꝰ ẜm bonum dīcgeneraliter ꝯditōeꝫ ordinis: ſemꝑ qd̓ eſt melius eſt d̓o attribuendū. et ſic melius ē. quia maioris ꝯgruentie in ordine vt aliquod ſacramentū ſit ꝑticulare. aliud vniuerſale: ꝙͣ ſi oīa eſſent vniuerſalia. Pre. illa ꝑticularitas fuitvt deſignaret̉ ꝑticularitas cauſe que fuit in viro. nec propter hoc tollebat̉ vniuerſalitas remedij. Ad vltimuꝫ dicendū. ſi baptiſmus ſeꝗtur ad circūciſionem rōne maioris ꝑfectōnis vel ꝯmunioris. hoc tn̄ eſt cauſa generalisordinatōnis: qꝛ non omne ſacr̄m ſequens erat ꝯmuniꝰ antecedente illud: ſꝫ potius duplex ꝑfectio ſcꝫ in euidentia ſignificandi et efficacia oꝑandi. ẜm aūt hanc duplicē perfectionē ſacramentū legis ſcripte ſeꝗtur ordinate ſacramenta legis nature: et ſacramenta legis noue ſacramenta legis veteris.Reſtat inquirere cir­ .§. ij.ca hoc quibꝰ dari debuit ꝙͣtum ad ſexū. et videt̉ ꝑſonisvtriuſqꝫ ſexus. ſicut morbꝰ fuit coīs vtriqꝫ ſexui: ſimiliteret medicina debuit coīs eſſe vtriuſqꝫ ſexui. Pre. medicīacuratiua originalis in lege nature et in lege euāgelij indiſtincte dabat̉ vtriuſqꝫ ſerui: a ſimili videt̉ de medicinacuratiua originalis in lege ſcripta. Pre. ſi circūciſio data fuit. quatenꝰ hoc ſignaculū ppl̓us dei ab infidelibꝰ diſtingueret̉. vt habet̉ a Hug. et a dama. vterqꝫ aūt ſexꝰ continebat̉ in ppl̓o dei: ⁊cͣ. Pre. ſi danda erat circumciſioꝑſonis alterius ſexus tm̄: videt̉ debuit potius dari mulieribꝰ ꝙͣ viris. ſicut a muliere erat initium peccati. Eccͣi.xxix. et plus erat in illa de defectu originalis ſcꝫ ꝓnitatisigit̉ illi debuit dari remediū morbi. Item in ſexu muliebri magis vigebat morbus: igitur magis indiguit remedio: igit̉ diuina bonitas ꝓuidet vnicuiqꝫ iuxta qd̓ indilagis congrueget ⁊cͣ. Rn̄ſio. multiplex eſt ratō quare inbat fieret in viro ꝙͣ in muliere. Una tactaīeſt ſupͣ .ſ. corrūptio ꝑticularis ipſiꝰ pͥmi viri. licet em̄ in om̄ibꝰ eſſet generalis vtriuſqꝫ ſexus: tn̄ erat ꝑticularis ſolius ſexusvirilis. Alia eſt ex ꝑte ꝓpagatōnis morbi. qꝛ ſcꝫ talis ratōꝓpagatōis pͥncipaliter eſt in viro. qꝛ quod de viro deſcendit rōnem tenet actiui. Un̄ quia vir eſt deſcēſus morbiad poſteros: ꝯueniēs fuit vt illi daret̉ remedium ſicut ip̄efuit morbi. Item reatꝰ originalis fuit eternꝰ vn̄ ꝯueniebat vt eiꝰ remediū fieret circularē ceſſatōneꝫ ſignificaret eternitatē reatꝰ. qd̓ fieret ſi mulier circūcideretur.Iteꝫ originale fuit qͣſi pct̄m circulare. qꝛ ab aīa pͥmi hoīsꝑuenit corruptio in carnē. a carne iteꝝ in aīaꝫ deſcēdenris ab ip̄o. Item in pͥmo hoīe ꝑſona corrupit naturaꝫ: inalijs natura ꝑſonā. Item alia ē ratō .ſ. ſignatō curatōnisaīe circūciſionē hmōi carnis. vn̄ Hugo. Solis maſculis data ē circūciſio carnis. qꝛ ſacra ſcpͥtura maſculi ſexū aīam: muliebrē v̓o carnē ſignificare ſolet. vt videlicet on̄deret̉. illa exterior circūciſio aīabꝰ ſct̄ificatōꝫꝯtulit: ſꝫ carni abſtulit corruptōeꝫ. Ad illud qd̓ pͥmoobr̄. morbꝰ indiſtincte ꝯuenit vtriqꝫ ſexui ⁊cͣ. Dd̓mſi in morbo eēt diſtinctō: ꝯueniēs tn̄ fuit qd̓ ī medicinaeēt. cuiꝰ eſt. qꝛ circūciſio fuit ſolū data in remediū ſꝫin ſignū. magis aūt ꝯgruebat circūciſionē fieri in viro ratione data fuit in ſignū ꝙͣ in muliere vt ex dictis patet Ad aliud qd̓ obr̄ ſimile ſumptū a lege nat̉e euāgelidd̓m eſt ſil̓e. qꝛ vt ſupͣ tactu eſt. ea erāt ꝓprie de legeſcripta: erāt data tm̄ ad efficendū. ſꝫ potiꝰ ad ſigͣficādūoīa em̄ ꝯtingebāt illis in figura. ꝓpter ꝯgruētie eſtex ꝑte ſignificatiōis: maxīe ē attendēda in illis. Sacr̄a at̄legis euāgelij erāt ſe ad efficiendū. erāt em̄ ſe data ī remediū: aūt in ſignū. Sacr̄a v̓o legis nature ſi inſtituta erāt ſolū in remediū ſꝫ in ſignū: erant tn̄ magis ꝯfuſa. nec ita diſtincte ſignificabāt ſic̄ quedaꝫ que erant legisſcripte. ꝓgreſſus em̄ in legibꝰ quaꝝ ſacr̄a data erant ī ſignum remediū: erat ab imꝑfectiori ad ꝑfectiꝰ. lex em̄ naturalis eo dicimꝰ ſacr̄a. ſcꝫ decimas ſacrificia obletiones fuiſſe legis naturalis: erat minoris ꝑfectōnis ꝙͣ lexſcripta. Un̄ indiſtinctō erat in ſacr̄is legis nature. ꝗa eadem exercebant̉ in remediū originalis ꝓpter viros mulieres. in remediū originalis actualis in lege ſcripta diſtinguebant̉. qꝛ alia exercebant̉ ī remediū hꝰ illiꝰ legis.Un̄ imꝑfectio legis pͥme reꝗꝛebat iſtā diſtinctōneꝫ. Adillud qd̓ obr̄. circūciſio data fuit ad diſtinguenduꝫ ⁊cͣ.Dd̓m vir ē caput mulieris .j. corin. xj. ꝓpter qd̓ ſufficiebat ad ppl̓i fidelis diſtinctōeꝫ ſignaculū datū viris: ſic̄ ad diſtinguat̉ ab homīe ſignuꝫ diſtinctōis in capitePre. circūciſio data fuit in ſignū diſtinctōis gētis iudeo ex xp̄c debebat naſci ab alijs. qꝛ ꝓpagato genealogia ſe attendit̉ penes mares: eis data fuit mulieribus. Ad illud qd̓ obr̄. a muliere ē initiū pct̄i. Dd̓mintelligit̉ de pct̄o actuali. ſꝫ a viro eſt initiū tranſfuſionisoriginalis. vir habūdauit a muliere: qꝛ in viro fuit vniuerſalis naturā. Ad aliud qd̓ obr̄. mulier magis hꝫde ꝓnitate ita in illa eſt maior effectꝰ originalis. Dicendum illud qd̓ eſt corruptōis in muliere: eſt cauſa prima corruptōnis in poſteris. ſua em̄ corruptio eſt trāſfuſibilis ad poſteros. vn̄ illa eſt cauſa tranſfuſionis ſicutvir. vn̄ non debuit dari remediū illud qd̓ ꝑticulariter datum fuit ꝯtra morbum tranſ Nembrum quartumEꝗtur inꝗrere de obligatōne circūciſionis.Primo querit̉ de obligatōne ꝙͣtum adſonas. Scd̓o ꝙͣtum ad tp̄s. Tercio vtrummortui ante octauā dieꝫ damnarent̉. Quarto vtrum mortui in deſerto fuerūt damnati.Articulus primusUeritur primo quos obligabat p̄ceptum dexircumciſione. vtrum ſcꝫ omnes deſcendentesab abraham. ſic videt̉. Gen̄. xvij. exprimit̉preceptū de circumciſione datum abrahe et ſemini eiꝰ ſimpliciter nullo excepto. dicit̉ enim ibi. Ponā pactum meūtecum. eriſqꝫ pater multarum gentium. Pactū autem illud fuit de circumciſione. vnde infra eodem. hoc eſt pactūquod obſeruabitis inter me et vos et ſemen tuum poſt te.circumcidetur ex vobis omne maſculinum. datum igiturfuit preceptū de circumciſione inꝙͣtum erat pater multarum gentiū. ſed ex ea ꝑte qua de eo deſcendit ſolum populus ilrael fuit pater niſi vnius gētis ⁊cͣ. Contra. gre.dicit ſuꝑ ꝓlogum Iob. ipſe fuit de ſtirpe abrahe. ꝗa deſcendit de eſau: nec tn̄ legit̉ circumciſus: igit̉ non tenebat Rn̄ſio. non om̄es deſcendentes ab abraham obligbat p̄ceptum de circumciſione. ſed ſolum illos qui erade domo abrahe. vt yſmahel tenebat̉ ſimiliter eſau. ſꝫ deſcendentes ab illis non tenebant̉. Illi em̄ conuertentes ſead cultū alienū ſeꝑauerūt poſteros ſuos a domo abrahe.ſꝫ om̄es ꝑmanſerūt de domo. vt ꝗbꝰ data fuit t̓ra ꝓmiſſa pr̄es eoꝝ obligati fuerūt. ſolū illi quos deſcenditgeneratō ab abrahā ad xp̄m: quia tūc ſolū illi de tribū iuda obligati eſſent. Un̄ in ſignū huiꝰ in inſtitutōne pacti decircūciſiōe: ꝓmiſſa fuit abrahe terra chanaā. vn̄ gen. xvij.