Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

nūꝙͣ valuerūt cōcupiſcīam emēdare: etſi caritate deuotōe fierēt. Si aūt querat̉ qualit̓ iſta facta in caritate iuſtificabāt: ſicut nūc iſta facimꝰ in caritate iuſtificāt? Rn̄demꝰ. qꝛ illa fuerūt inſtituta ad iuſtificatōeꝫ:ſꝫ in futuroꝝ ſignificatōem pct̄i infirmitatis oſtēſion ꝓpt̓ alia q̄dā infra patebūt. Sꝫ ſacramentis euāgelicis ꝯuenit vt ſanctificēt. ſicut ē de aqͣ ſanctificata ī baptiſmo. de criſmate in ꝯfirmatōe. de corꝑe xp̄i in ſacramēto altaris. oleo in extrema vnctōe. vn̄ ſanctificabātꝙͣtū ad diminutōꝫ culpe excepta circūciſione. nihilominꝰ ſanctificabāt quodāmō .ſ. ꝙͣtū ad diminutōꝫ reatus. Ad alid̓ dd̓m intentio ſacramenti ē vniuerſalit̓ adefficiēdū ſanctitatē vel agēdū ſiue roborādū: ſꝫ ad ſct̄ificādū. vn̄ illa dicunt̉ ſacramēta qꝛ ſacre rei ſigna .i. ordīata ad ſct̄ificādū. Nomē at̄ ſacramēti ad vtrūqꝫ ſumitur. Ad ſecūdū dd̓m. lex dr̄ iuſtificae̓: intelligit̉ rōeoꝑm. ſi deuotōe fierēt vel potiꝰ rōe maloꝝ. de iſtis em̄loquit̉ et intelligit̉ ad exercitiū: efficiāt infuſio gr̄e. Rōe v̓o ſacramētoꝝ legaliū dr̄ ip̄a lex iuſtificare ſiue ſanctificare. Ad terciuꝫ dd̓m ē. ſacrificiaabel et abrahe dicebant̉ placere. ꝓpter deuotōꝫ offerentie: et qualitatē rei oblate: ꝓpter ſignificatōem rei ſacrenec tn̄ ip̄a inqͣtū erāt ſacramēta ſanctificabāt .i. ſanctuꝫefficiebat: ſꝫ gr̄a fidei vel alterius v̓tutis. Ad quartuꝫdd̓m ē. illa ꝯꝑatio ī canone fit ꝓpter ip̄m ſacrificiuꝫqꝛ multomagīs placet ꝙͣ illa placuerūt. Sꝫ pt̄ intelligi ꝓpter deuotōem offerētis. vt ſit ſenſus. ex quāta deuotōe ip̄i obtulerāt: ex quāta valeā ego offerre. vl̓ vt ſit ſenſus. ī effectu impleat̉ qd̓ ibi ī ſigno gerebat̉. Ad quī dd̓m. dāniel retulit ſuā ꝯꝑatōꝫ ꝙͣtū ad eēntiaꝫoblatoꝝ. quia multomagis placuit deo ſeruiciū cordisꝯtriti ꝙͣ exterius ſacrificiū in pecoribꝰ: ſꝫ hoc pōt referrirōe ſtatus ꝑſonaꝝ loci. qꝛ tūc tꝑis erāt in babilone vbi poterāt offerre dn̄o ī loco p̄ceꝑat dn̄s. ꝯſtat boni de ppl̓o iſrl̓ in loco ſtatuto a dn̄o deuotōe magis offerebat. acciderat danieli cuꝫ illud dicebat. Ad ſextum dd̓m. licet media eēt tꝑe inter circūciſionē etbaptiſmū. tn̄ erāt media ad efficiēdū: ſꝫ media inſtituta erāt ad ſignificādū. circūciſioni em̄ ꝙͣtū ad efficiendūimmediate ſucceſſit baptiſmꝰ tāꝙͣ ꝑfectiꝰ ſacramētū ī cauſando. Ad ſeptimuꝫ v̓o dd̓m. hoſtia erat acceptabil̓ad expiatōem. ꝓpter efficaciā ſanctitatis quā in ſe haberet: ſꝫ qꝛ erat t̓minꝰ ſct̄ificatōis vt mediāte tali dato fieret deuote offerētis recōciliatio. Ad. viij. v̓o dd̓m eſt.y ſanguis hircoꝝ cinis vitule ſicut dic̄ apl̓us. valebatid emudatōem carnis. qꝛ mūdabat ab aliqͣ irregularitate vl̓ liberabat a debito: ſꝫ ꝓpt̓ ip̄m opꝰ oꝑatū ſct̄ificabat aīam nec ē iſta ſct̄ificato deſcēdēs mediante aīa inpus ſic̄ ē dr̄. Neſcitis qm̄ mēbra vr̄a templuꝫ ſuntſpūſſancti: ibi em̄ mediāte aīa ſanctitas tēpli trāſferturad corpus. Sil̓r dd̓m de eo qd̓ dr̄ Numeri. xix. Illa em̄expiatio fiebat ab immūditijs legalibꝰ exterioribꝰ. Adalid̓ dd̓m. ſacramēta legis ſcripte rōe oꝑis oꝑati dicoẜm opꝰ oꝑatū dr̄ oꝑatio relata ad oblatā ſiue īmo vt in ſacrificijs et ī alijs ſimiliter ſct̄ificabat ꝙͣtum addiminutōꝫ reatꝰ: at̄ ꝙͣtū ad diminutōꝫ culpe exceptacircūciſione. Quod aūt dicit hugo. xp̄i paſſio ſanctificabat hec mediātibꝰ ſacramētis gr̄e intelligēdum ēqꝛ erāt vaſa gr̄e ſic̄ ſacramēta legis gr̄e: ſꝫ qꝛ fide paſſionis ſacramētoꝝ gr̄e meruer̄t ſct̄ificari exercētes hmōiſacrificia. Un̄ ſacramenta legis gr̄e dicunt̉ mediātibꝰquibꝰ ſacramenta illa fuerūt ſanctificata. qꝛ fides ſacramētoꝝ legis gr̄e efficiebat illa ſancta .i. dari in ſignumſanctificatōis .i. purgatōis a culpa: ſicut de circūciſione. a pena: ſicut de alijs. vn̄ dicunt̉ illa ſacramēta ſanctificata ſiue ſct̄a quia erāt vaſa gr̄e ſic̄ ſacramēta legisgr̄e. ſꝫ quia fuerūt figure ſacramētoꝝ legis gr̄e. que ſimpliciter ſancta ſunt. data ad ſanctificādum a culpa: ſicut circūciſio. et a pena: ſicut alia. Ad aliud qd̓ obijcit̉dd̓m. ſacramēta habēt aliquid miſticū et aliquid gratuitum. Et ꝙͣtum ad hoc dicunt̉ habere aliqd̓ miſticūꝯueniūt oīa ſacramēta legis nature. ſcripte et gr̄e. Ꝙtūad hoc dicunt̉ hr̄e gratuitū nequaꝙͣ. quia ſacramentalegis gr̄e habēt gratuitū vt diſponēs et efficiēs ſimpliciter. ꝙͣtū ad quedā vt al̓s determinabit̉ pleniꝰ. ꝙͣtuꝫ adgr̄am purgāteꝫ vt ſine. ſꝫ ſacramēta legis ſcriptenūꝙͣ vt ſimpliciter: ſꝫ forte vt diſponēs ſicut ſolumcircūciſio. et vt cauſa ſine quā. Ad aliud dd̓m. lꝫinfirmabant̉ magis tꝑe ſcripte ꝙͣtū ad affectiuā ꝙͣ ꝙͣtūad cognitiuā: ꝓpter ſequit̉ effectus ſacramētoruꝫſiue efficacia magis eēt ad tollēdū ꝯcupīam ꝙͣ ignorātiāquia prīcipalit̓ data fuit lex in inſtitutōꝫ vt duceret adaliud. vn̄ data ē ī ſignū figurā. Un̄. x. heb̓. Lex ē habēsvmbrā futuroꝝ bonoꝝ. glo. extraneā ſimilitudinē futuroꝝ bonoꝝ habēs. Itē. iij. gal̓. Lex pedagogꝰ. glo. tenera ſtudijs erudit̉ infantia. Itē vt ꝯuinceret̉ de errore: cognita infirmitate ꝯfugeret ad exemplum. Ro. v. vbilex ſubintrauit ⁊cͣ. glo. magnū ꝯſiliū dei fuit vt legē habundaret delictū. vt ī auſteritate legis ſuā intelligētes infirmitatē infirmi ad medicū currerēt vl̓ auxiliū gr̄e q̄rerēt. hec glo. Quia igit̉ lex ꝓprie fuit ad inſtruēdū at̄ adcurādū. dico ꝓprie et immediate efficacia eiꝰ ē ad tollen ignorātiā magiſꝙͣ ꝯcupīam.Articulus ſecundusUerit̉ ꝯſequēter vtrū purgabāt ab immunditijs. Circa ſic obijcit̉. Uidet̉ ſanguis vitule aſperſus poterat expiare ſanctuariumſiue tabernaculū et tēplū ab īmundicijs filioꝝ iſrl̓. quiaſi tabernaculū vel templū ꝯtraxerit īmundiciā a pct̄is fiIlioꝝ iſrl̓: ꝓprie peccatū erat cauſa illiꝰ īmundicie. Sedcōtrariorū ſunt cauſe ꝯtrarie: gr̄a ſit ꝯtraria peccato īmundicia mūdicie: ſola gr̄a debebat cauſa mūccie ſꝫ ſanguis vitule aſperſus nullā gr̄am habebat:poterat remoue̓ īmūdiciā ꝯtractā a pct̄o. a tabernaculo.vel tēplo. Itē obijcit̉ ꝯͣ illud qd̓ dicit apl̓us ad heb̓. ix.Sanguis hircoꝝ cinis vitule aſperſus inꝗnatos ſct̄ificat ad emūdatōem carnis. Dicit em̄ aug. pōt corrūpi corpus niſi priꝰ corrūpat̉ animꝰ. Eadē rōe pt̄ innari caro humana inquinatōe que indigeat purgatō mīſtros eccl̓ie niſi pͥus inquinata ſit aīa: ex inꝗnatōne aīe ꝯtrahit̉ inꝗnatio ī carne. eeſſat debeat ceſſare effectꝰ. et alit̓ pt̄ remoueri inꝗnatio a carne niſiremoueat̉ inꝗnatio ab aīa: ſͦꝫ ſanguis hircoꝝ thauroꝝ cinis vitule aſperſus pōt tollere inꝗnatōeꝫ carnis Itē animꝰ ſanctificat̉ qd̓ magis ſct̄m ē. ſꝫ caro hoīs habebat caritatē ſanctior erat caro vitule rufe. ergoſanctior erat ꝙͣ cinis vitule de ꝯbuſtiōe reliquebat̉. cinis vitule aſperſus poterat ſanctificare carnē hoīs exiſtētis ī caritate. It̄ dr̄ nume. xix. ſacerdos īmolauerat vitulā ruſam lotis veſtibꝰ corꝑe ſuo ingrediebatur ī caſtra. maculatuſqꝫ erat vſqꝫ ad veſperā. Idē dr̄ deillo cōbuſſerat. Sil̓r de illo colligebat cinēs tangebat. ex ꝗbꝰ cineribꝰ poſitis ī aqͣ fiebat aqͣ luſtratōex aſꝑgebant̉ īmūdi die tercio ſeptimo. ſic mundabant̉. ſꝫ ſi ſas īmolās ꝙͣ cōburēs ꝙͣ colligēs cinres tarus fiebat:undare. Quiadr̄ eccͣi. xxxiſi ab īmundoſacerdote aſꝑgebat̉ īmiIteꝫ ſi aſꝑſushmōi cineribꝰcinēs ꝯtraheotiꝰ amittebat ſi habebat.a. Ad primuꝫ diiuerſaliter intelligaturcendū. heccōtrarioꝝ ſuntarie cauſe. Non em̄ tenet ī agētibusẜm rōem et votatem. vn̄ decepti ſunt manichei ponētes duo principia cōtraria: vnum viſibilium aliud inuiſibilium. Unū lucis aliud tenebrarum. Idem em̄ ē principium .ſ. deus. qui rōnabiliter et ẜm voluntatem oꝑat.Et Areſto. dicit. poteſtates que ſunt ẜm voluntatem:eedē ſunt cōtrarioꝝ. licet templū vel tabernaculū immundiciā ꝯtraxerit a peccatis filioꝝ iſrl̓. erat neceſſeillā immūdiciā tolliam cōtrariā peccato: īmo pote-