Druckschrift 
Quaestiones disputate : De veritate
Entstehung
Seite
CXXVIIr
Einzelbild herunterladen
 

Quelllo. xiiij. etxvFol̓. Cxxvij

Quelllo. xiiij. etxvmotus volūtatis fertur in finem ⁊ in id qd̓ eſt ad finemSi fertur in eo ẜm ꝙ vtrūqꝫ eſt q̄dā res ꝑ ſe exiſtens eritdiuerſus motus voluntatis. ⁊ ſic eſt vera opinio. que dicit ꝙ intentio finis ⁊ voluntas eius qd̓ eſt ad finem ſuntdiuerſi actus. Si aūt volūtas feratur in vnū eoꝝ ẜm ꝙhabet ordinem ad aliud. ſic eſt vnus actus voluntatis invtrūqꝫ. ⁊ ſic eſt vera alia opinio que ponit vnū actum eſſeintentionem finis ⁊ volūtatem eius qd̓ eſt ad fineꝫ. Sedſi recte inſpiciat̉ rō intentionis inuenitur hec opinio verior qͣꝫ alia. motus em̄ volūtatis eſt in finem abſolute. nōtamen intentio ſed ſimpliciter velle. Sed intentio d̓r eſſeinclinatio in finem ẜm ꝙ ad finem ea terminātur q̄ ſuntad finem. qui em̄ ſanitatem vult dicitur eam velle ſimpliciter. ſed eam intendere dicitur quādo aliquid ꝓpter ſaniOpīo be. tatem vult. Et ideo eſt ꝯcedendū ꝙ intentio non ſitThome. alius motus numero qͣꝫ volūtas Ad pͥmū ergo dd̓m. ꝙ qͣꝫuis vnus actus nō poſſitAd .j.eſſe bonus ⁊ malus. tamē alicuius mali actus poteſt eēaliqua circūſtantia bona. ſicut actus vicioſus eſt ſi aliqͥsplus comederet qͣꝫ deberet. licet comedat quando debetet ita volūtas qua quis vult furari vt paſcat pauperē eſtactus malus ſimpliciter. habens tamen aliquā circūſtāAd tiam bonā ꝓpter qd̓ ponit̉ vna de circūſtantijs. Ad. ij.dd̓m. ꝙ verbū ph̓i eſt intelligendū quādo ſiſtitur in medio. quādo em̄ per medium tranſitur ad terminuꝫ tūc eſtvnus numero motus. et ita eſt quādo voluntas mouet̉ad id qd̓ eſt ad finem cum ordine ad finem. eſt vnus motus. Ad. iij. dd̓m ꝙ quādo ꝯcluſio ⁊ pͥncipiū ꝯſiderāAd tur vtrūqꝫ ꝑ ſe. ſunt diuerſe ꝯſiderationes. ſed quādo ꝯſideratur pͥncipium in ordine ad ꝯcluſionē. eſt eadem cōſideratio vtriuſqꝫ. ſicut fit in ſyllogiſando Ad. iiij. dd̓mA4 ꝙ finis ⁊ id qd̓ eſt ad finem ſunt vnū obiectū inqͣꝫtū ꝯſiderat̉ vnū in ordine ad aliudIEcimoquinto queri1Xtur. Utrū electio ſit actus volūtatis Et videtur ꝙ nō. ſed rōnis. Ignorātia em̄ nō eſt volūtatis. ſꝫrōnis. ſed ꝑuerſitas electionis ignorantia quedā eſt. vn̄om̄is malus dicitur eſſe ignorans ignorātia electōnis. vtpatꝫ in. iij. ethi. ergo ⁊ electio rōnis eſt. Prete. Sicutad rōnem ꝑtinet inquiſitio ⁊ argumentatio. ita etiā concluſio. ſed electio eſt quedā ꝯcluſio ꝯſilij. vt patꝫ in. iij. ⁊vij. ethi. cum ergo conſiliū ſit rōnis. ⁊ electio eſt rōnis Pre. Scd̓m ph̓m. viij. ethi. principalitas virtutis moralis in electione ꝯſiſtit. ſed ſicut dicit in. vi. ethi. id qd̓ eſtprudentie in virtutibꝰ moralibꝰ eſt principale qd̓ formaliter ꝯplet rōnem virtutis. ergo electio ꝑtinet ad prudentiam. ſed prudentia eſt in rōne. ergo ⁊ electio. Prete.Electio diſcretionē quādā importat. ſed diſcretio rōniseſt. ergo ⁊ eligere.Cōtra Sed ꝯtra eſt ꝙ eligere eſt duobꝰ ꝓpoſitis vnū alte-ri preoptare. vt pꝫ per Damaſ. ſed optare eſt actus volūetatis ⁊ nō rōnis. ergo ⁊ eligere. Pre. Ph̓us dicit. iij.⁊ethi. ꝙ electio eſt deſideriū preconſiliati. ſed deſideriū eſt5volūtatis. ergo ⁊ electio.50 Reſponſio dd̓m. ꝙ electio in ſe habet aliquid volūRrtatis et aliquid rōnis. Utrū aūt ſit actus ꝓprie volūtatꝭIvel rōnis. ph̓us videtur relinquere ſub dubio in. vi. eth̓.rvbi dicit ꝙ electio vel eſt appetitus intellectiuꝰ. id eſt apnpetitus in ordine ad intellectū. vel intellectꝰ appetitiuusu

id eſt intellectus in ordine ad appetitum. Primū autemverum eſt. ſcꝫ ꝙ ſit actus voluntatis in ordine ad rōnem Q em̄ ſit directe actus volūtatis patꝫ ex duobꝰ. Primo ex ratione obiecti. qꝛ ꝓprium obiectum electionis eſtid quod eſt ad finem. qd̓ pertinet ad ratiōem boni. qd̓ eſtobiectum volūtatis. nam bonū dicitur ⁊ finis vt honeſtum vel delectabile. ⁊ qd̓ eſt ad finem vt vtile. Secūdoex rōne illius actꝰ. electio em̄ eſt vltima acceptio qua aliquid accipitur ad ꝓſequēdum. qd̓ quidem non eſt rationis. ſed volūtatis. Nam quātumcūqꝫ rō vnū alteri p̄ferat nōdum eſt alteri vnū preacceptum ad operandum.quouſqꝫ volūtas inclinetur in vnū magis qͣꝫ in alterum.non em̄ volūtas de neceſſitate ſequitur rōnem. Eſt tamēelectio actus volūtatis nō abſolute. ſed in ordine ad rōnem. eo ꝙ in electōne apparet id qd̓ eſt proprium rōnisſcꝫ ꝯferre vnū alteri vel preferre. qd̓ quidem in actu voluntatis inuenitur ex impreſſione rōnis. inqͣꝫtum ſcꝫ ip̄arō ꝓponit volūtati aliquid. nō vt vtile ſimpliciter. ſed vtvtilius ad finem. Sic ergo pꝫ ꝙ volūtatis actus eſt velle. eligere. ⁊ intendere. ſed velle prout ratio volūtati ꝓponit aliquod bonū abſolute. ſiue ſit per ſe eligendum vt finis. ſiue ꝓpter aliud. vt quod eſt ad finem. vtrūqꝫ em̄ velle dicimur. ſed eligere eſt actus volūtatis ẜm ꝙ rō ꝓponitei bonum vt vtilius ad finem. intendere vero ẜm ꝙ rōꝓponit ei bonū vt finem. Ad primū ergo dd̓m. ꝙ ignorantia electioni attri Ad.buitur qͣꝫtum ad id qd̓ habet de rōne. Ad ſecūdum di AAcendum. ꝙ practice inquiſitionis eſt duplex cōcluſio. vnaque eſt in ratione. ſcꝫ ſentētia. que eſt iudicium de cōſiliatis. Alia vero q̄ eſt in voluntate. ⁊ hmōi eſt electio. Etdicitur ꝯcluſio per quādam ſimilitudinem. qꝛ ſicut in ſpeculatiuis vltimo ſtatur in ꝯcluſione. ita in operatiuis vl̓timo ſtatur in operatione. Ad. iij. dd̓m. ꝙ electio eſtprincipale in virtute morali ⁊ ex parte eius qd̓ habꝫ de volūtate. vtrūqꝫ em̄ requiritur ad rōnem virtutis moralis.Et dicitur electio pͥncipale reſpectu exterioꝝ actuū. vn̄non oportꝫ ꝙ electio ſit actus prudētie totaliter. ſed participat aliquid prudentie ſicut ⁊ rōnis. Ad. iiij. dd̓m. Adꝙ diſcretio inuenit̉ in electōe ẜm ꝙ ꝑtinet ad rōnem. cuiꝰꝓprietatē ſeqͥtur volūtas in eligendo. vt dictū eſt. Materia. xxiij. De voluntate deiUeſtio xxiij. de voluntate dei. Et habet octo queſtiones. Prima. vtrū deo ꝯpetat volūtatem habere Secūda. vtrū volūtas diuina poſſit diſtingui per antecedēset ꝯſequens. Tercia. vtrum volūtas diuina ꝯuenienterdiuidatur per volūtatem beneplaciti ⁊ volūtatem ſigniQuarta. vtrum deus de neceſſitate velit quicquid vultQuinta. vtꝝ diuina volūtas rebꝰ volitis neceſſitatē īponat. Sexta. vtrū iuſticia in rebꝰ creatis dependeat ex ſimplici diuina volūtate. Septima. vtrū teneamur ꝯformare volūtatē noſtram volūtati diuine. Octaua. vtrum teneamur conformare volūtatem noſtram volūtati diuinein volito. vt ſcꝫ teneamur velle hoc qd̓ ſcimꝰ deū velle

y ij

Cōtra

A 4

Ad 4

A 3