QII N .. υι. III.Fo. Cxvj.

¶ Reſpōſio dicendū. ꝙ cū ratio boni in hoc cōſiſtitRęꝙ aliqͥd ſit perfectiuū alteriꝰ per modū finis om̄e illudqd̓ inuenitur habere rationem finis habet etiam rationeꝫin a io boni. ¶ Duo auteꝫ ſunt de ratione finis. vt ſcilicet ſit appetitum vel deſideratum ab his que ad finem nondum3attingunt. ⁊ vt ſit dilectum et quaſi delectabile ab his q̄finem participant cum eiuſdem rationis ſit tendere in fi-nem et in fine requieſcere. ſicut per eandem naturam lapis mouetur ad medium et quieſcit in medio. Hec aujtem duo inueniūtur competere ipſi eſſe que em̄ nonduꝫſeſſe participant. in eſſe quodaꝫ naturali appetitu tendūtſUnde et materia appetit formaꝫ ſcd̓m ph̓m primo phyIſicorum. Omnia autem dum iam eſſe habēt illud eſſe ſuum naturaliter amant et ipſum tota virtute conſeruant1Unde Boecius dicit in tertio de Conſol̓ Dedit diuinaſprouidentia creatis a ſe hanc rebus maximam manēdiIcauſaꝫ vt quo ad poſſunt naturaliter manere deſiderēt.ſquare nihil eſt quod vllo modo queas dubitare cunctaIque ſunt naturaliter appetere conſtantiam permanendi deuitare perniciē. Ipſum igitur eſſe habet rationē boēni. vnde ſicut impoſſibile eſt ꝙ ſit aliquod ens quod nōhabeat eſſe. ita neceſſe eſt vt omne ens ſit bonum. ex hocīipſo ꝙ eſſe habet. qͣꝫuis em̄ et in quibuſdam entibꝰ mul-te rationes bonitatis ſuperaddatur ſuper ſuuꝫ eſſe quo1ſubſiſtant. cum autem bonum rationem entis includatſvt ex predictis patet. impoſſibile eſt aliquod eſſe bonum3quod non ſit ens. Et ita relinquitur ꝙ bonum ⁊ ens cō2uertuntur.iAd .i.¶ Ad primū igitur dicendum. ꝙ bonum et malumIopponūtur per modum habitus et priuationis. non talmen oportet ꝙ cuicunqꝫ ineſt habitus nata ſit ineſſe priiuatio. ⁊ ideo non oportet vt in quibuſcunqꝫ natum ē eſſejbonum natum ſit eſſe malum. In contrarijs etiā quantdo vnum ineſt per naturam alterum nō eſt natum ineſſeIeidem ſcd̓m phyloſophum in predicamentis. bonū autem cuilibet enti naturaliter ineſt. cum dicatur bonuꝫ exd⁊ ipſo naturali ſuo eſſc. ¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙ bonum non ſe extendit ad non entia per predicationem. ſedper cauſalitatem inquātum non entia appetunt bonū. vtdicamus non entia ea que ſunt in potentia ⁊ non in actuſed eſſe forte non habet cauſalitatem. niſi ſcd̓m rationemtcauſe exemplaris. que quidem cauſe non ſe extendunt nicAd ſi ad ea que actu eſſe participant. ¶ Ad tertium dicenjdum. ꝙ ſicut materia prima eſt ens in potentia et non injactu. ita eſt perfecta in potentia ⁊ non in actu. bona in poi4 tentia ⁊ non in actu. ¶ Ad quartum dicendum. ꝙ ea1que mathematicus conſiderat ſcd̓m eſſe quod habent inirebus ſunt bona. ipſum em̄ eſſe linee vel numeri bonumieſt. ſed a mathematico non conſiderātur ſcd̓m eſſe ſuum2ſed ſolum ſcd̓m rationem ſpeciei. Conſiderat em̄ ea abtſtracte. non autem ſunt abſtracta ẜm eſſe. ſed ſolum. ẜmqrationem. Dictum eſt em̄ ꝙ bonum nō ſequitur ſpecieterationem. niſi ẜm eſſe quod habet in re aliqua. ⁊ ideo ratio boni non competit linee vel numero ẜm hoc ꝙ cadūtin conſideratione mathematici qͣꝫuis linea et numerusſbona ſint. ¶ Ad quintum dicēdum. ꝙ ens non diciturtAAd5 prius illo modo dicendi prius quem obiectio tangit. ſedralio modo. ſicut abſolutum reſpectiuo. ¶ Ad ſextum diIcēdum. ꝙ aliquid poteſt dici bonum ex ſuo eſſe ⁊ ex ſuaproprietate vel habitudine ſuperaddita. ſicut dicit̉ homo bonus et inquātum eſt iuſtus et caſtus vel ordinactus ad beatitudinem. Ratione igitur prime bonitatisa

ens conuertitur cum bono et econuerſo. ſed ratione ſcd̓ebonum diuidit ens. ¶ Ad ſeptimū dicendum. ꝙ priua Ftio non dicitur ens nature. ſed ſolummodo ens rationiset ſic etiam eſt bonum rationis Nam priuatio ratione cognoſcitur. ⁊ quodcunqꝫ tale bonum eſt. et mali cognitioſcd̓m Boeciū bono deeſſe non poteſt. ¶ Ad octauū dicē Adum. ꝙ ſcd̓m Boecium aliquid dicitur eſſe bonū ex ipſoſuo eſſe. ſed iuſtum dicitur eſſe ratione alicuius ſue actionis. eſſe autem in omnia que a deo procedunt diffunditur. non autem omnia participant illud agere ad qd̓ tuſtitia ordinatur. qͣꝫuis em̄ in deo ſit ideꝫ agere quod eſſeac per hoc ſua iuſtitia ſit ſua bonitas. tamē in creaturisaliud eſt agere. aliud eſſe. vnde eſſe poteſt communicarialicui cui agere non cōmunicatur. ⁊ quibus vtrunqꝫ cōmunicatur non ſunt idem in eſſe agere ⁊ eſſe. vnde ⁊ homines qui ſunt iuſti ⁊ boni ſunt quidem boni inquantūſunt. ſed non iuſti inquantum ſunt. ſed inquātum habēthabitum quēdaꝫ ad agere. Et ſimiliter poteſt dici de ſapientia ⁊ alijs huiuſmodi ¶ Uel aliter dicendum ſcd̓meundem. ꝙ iuſtum ⁊ ſapiens ⁊ alia huiuſmodi ſunt quedam ſpecialia bona. cum ſint quedaꝫ ſpeciales perfectiones. bonū autem aliquod perfectum abſolute deſignat.Ab ipſo igitur deo procedunt res perfecte non eodemmodo perfectionis quo deus perfectus eſt. quia quodfit non eſt ſcd̓m modum agentis. ſed ſcd̓m modum finisNec omnia que a deo perfectionem accipiūt eodem modo accipiunt. ⁊ ideo ſicut deo ⁊ creaturis omnibus commune eſt eſſe perfectum abſolute. non autem eſſe ꝑfectūhoc vel illo modo. ita eſſe bonum deo conuenit ⁊ omnibus creaturis. ſed habere hanc bonitatem que eſt ſapiētia vel que eſt iuſtitia. non oportet ꝙ ſit omnibus commune. ſed quedam deo tātum conueniunt. vt eternitaset omnipotētia. quedam vero quibuſdā creaturis et deovt ſapientia ⁊ iuſtitia ⁊ huiijſmodi.Ertio querit̉. vtruꝫAbonum ſit prius ẜm rationem qͣꝫ verum. Etvidetur ꝙ ſic Illud em̄ quod eſt in rebus eſt prius eo qd̓eſt tantum in apprehenſione. eo ꝙ ⁊ apprehenſio noſtracauſatur ⁊ menſuratur a rebus. ſed ſcd̓m pl̓ m. vi. metaphyẜ. bonum eſt in rebus. verum autem in mente. ergobonum eſt prius qͣꝫ verū ſcd̓m rationem. ¶ Prete. Pri.us eſt aliquid in ſe perfectum ſcd̓m rationem qͣꝫ ſit alterius perfectiuū. ſed bonum dicitur aliquid inquātum eſtin ſe ꝑfectum. verū autem inquātum eſt ꝑfectiuū alterius. ergo bonum eſt prius qͣꝫ verum. ¶ Prete. Bonumdicitur ꝑ ordinem ad cauſam finalem. verū autem per ordinem ad cauſam formalem. ſed cauſa finalis eſt prior qͣꝫcauſa formalis. quia finis eſt cauſa cauſarū. ergo bonumeſt prius vero ¶ Prete. Bonum particulare poſteriuseſt qͣꝫ bonum vniuerſale. ſed verum eſt quoddam particulare bonum. eſt em̄ bonum intellectus vt dicit ph̓s inſexto ethycoꝝ. ergo bonum naturaliter ē prius ſcd̓m rationem qͣꝫ verum. ¶ Prete. Bonum habet rationem finis. ſed finis eſt prior in intentione. ergo intentio boni ēprior intentione veri.¶ Sed contra. Bonum eſt perfectiuū affectus. verum auteꝫ intellectus. intellectus vero naturaliter pre ꝯcedit affectum. ergo ⁊ verum bonuꝫ. ¶ Prete. Quanto 2aliquid eſt immaterialius tanto eſt prius. ſed verum eſt

U iij

Ad 4

Diſtr ā

A ſAa6

Ad 3

M.

Ad i.

Rę

2

Inſtātis

.i.

4.

Ad g

Ad 7