Druckschrift 
Quaestiones disputate : De veritate
Entstehung
Seite
CXIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Aul̓ICIOiiijI. CXIII.

iiijſunt in deo non quidem multipliciter ſed vnite. vt dicitDyoniẜ. vn̄ cū dicitur res eſſe in deo magis aſſimilaturilli modo quo effectus ſunt in ſua cauſa et concluſionesſunt in pͥncipio. qͣꝫ modo illo quo forme ſunt in ſpeculo.Et ideo non oportet ꝙ qui videt verbū ꝙ videat omnia que verbū in ſeipſo videt. vt quid ā dixerūt aſſerentes exemplū de formis que vidētur in ſpeculo viſo. Ipſum em̄ verbū ſe cōprehendit. vnde omnia que in ipſovirtute et vnite ſunt cognoſcit ſe videns. Intellectꝰ autem creatus qui verbū non cōprehendit non oportet ꝙintelligendo verbū omnia videat que in verbo ſunt Sꝫtamen in hoc anima xp̄i maiori p̄rogatiua gaudet qͣꝫ alius intellectus creatus. videt em̄ in verbo omnia preſentia preterita ⁊ futura. Cuius ratio ē. quia cum deus ſitprincipiū omniū rerū et finis. duplex habitudo ipſiꝰ adcreaturas inuenitur. vna ẜm quā omnia a deo ꝓcedūt ineſſe. Alia ſcd̓m quā ad eum ordinātur vt in finem. Quedam vero tantū per viam aſſimilationis vt irrationalescreature. quedā vero tā per viam aſſimilationis qͣꝫ perviam cognitionis pertingēdo ad ipſam diuinā eſſentiā.Cuilibet em̄ nature procedēti a deo inditū eſt vt in bonūtendat per ſuam oꝑationē. In cuiuſlibet em̄ boni executione creatura deo aſſimilat̉. ſed creature rationales ſuꝑhoc habent vt ſua oꝑatione ad ipſum deū cognoſcendūet amandū pertingat. vnde pre ceteris creaturis beatitudinis ſunt capaces. In vtraqꝫ aūt harū habitudinū inuenitur creaturas creator excedere. Quantū ad primūquidē. qꝛ ſuper om̄ia que deꝰ fecit ad hec poſſit alia difficilia facere. et nouas ſpecies et noua genera ⁊ alios mūdos. et tamē nunqͣꝫ id qd̓ factum ē facientis virtutē adequare poteſt. Quantū vero ad ſcd̓m. quia creatura quātumcunqꝫ fiat boni ꝑticeps. nunqͣꝫ tamē ꝑtingit ad hocꝙ bonitatem dei adequat. Quantūcunqꝫ em̄ creaturarationalis deū cognoſcat ⁊ amet. nunqͣꝫ tamē eum ita ꝑfecte cognoſcit et amat quantū ipſe cognoſcibilis et diligibilis eſt. Sicut autē creature imꝑfecte eſſent. ſi a deoprocederent et in deū non reordinaretur Ita imꝑfectuseſſet creaturaꝝ a deo exitus. niſi reditio in deum exituꝫadequaret. Et ideo vnaqueqꝫ creatura quantū participat de eſſe tantum participat de bonitate. vn̄ et oportetvt excellentiſſimi intellectus creati deum cognoſcant vteorū cognitio adequetur proceſſui creaturarū a deo Propl/ cedunt tamen a deo res et per viam nature et per viamgratie. Unde intellectus creati qui ſunt in ſummo creaturarū conſtituti. ẜm conditione nature. omniū naturalium in deo et ex deo cognitionem accipiunt ſcꝫ angeli.Criſtus vero conſtitutus ſuꝑ omnē creaturā eſt. etiamquantū ad dona gratie qꝛ de plenitudine eius om̄es accipimus Io. iij. ideo in deo ipſe accepit oīm eoꝝ ꝯgnitionem q̄ a deo ſcd̓m qd̓cunqꝫ tēpus ꝓcedūt. nō ſolū ſcd̓mordinē nature ſed ſcd̓m ordine gratie. Scit igit̉ aīa xp̄ioēs creaturas nō ſolū quantū ad naturales ꝓprietatesqd̓ etiā angeli habēt. ſed etiā ẜm ꝙ ſubſtāt diuine ꝓuidētie ordinate in finē ſalutis humane ⁊ donoꝝ gratie. ideoſcit ſingularia et oēs ſingulares actꝰ oīm et etiā cordisabſcōdita. qd̓ de nulla alia creatura dicere oportet. ⁊ tn̄qꝛ nō ꝑtingit ad ꝯprehēdendā ipſam diuinā infinitatē.ideo remanet deo facultas adhuc multa alia faciendi qͣꝫea q̄ anima xp̄i cognoſcit..i. Ad pͥmū igitur dicendū ꝙ huic rōni ꝯmuniter reſpōdetur ꝙ deꝰ ſcit quedā ſciētia viſionis ſcꝫ q̄ ſunt erūt velfuerūt. ⁊ hec non ſunt infinita ſuppoſito principio ⁊ fine

mūdi. q̄ quidē deus ſola dicit̉ viſione videre. qꝛ viſio eſteorū q̄ in ſe ſubſiſtunt extra intellectū videntis. Quedaꝫvero ſcit ſcīa ſimplicis intelligētie. ſicut illa q̄ poteſt facere qͣꝫuis nunqͣꝫ ſint futura. ⁊ hec ſunt infinita. ⁊ dicitur illa intelligere ea ratione quā intellectus poteſt ſibi formare quidditates eorū q̄ extra eū nō exiſtūt Anima igiturcriſti videt in verbo omnia p̄ſentia p̄terita ⁊ futura nontamē quecunqꝫ deus poteſt facere. ⁊ ita non ſequitur ꝙlſciat infinita Sed iſta reſponſio non ſoluit vim ratōis ꝓſuppoſito em̄ ꝙ generatio in futurum in infinitū duraretquod deus facere poſſet. conſtat ꝙ infiniti homines eēntfuturi ⁊ omnes deus cognoſceret ſciētia viſionis. vndeſi anima chriſti ſciret omnia q̄ deus ſcit ſcientia viſionisſequeretur ꝙ ſciret infinita qͣꝫuis nō ſciret omnia que facere poſſit. quia deus preter infinita indiuidua harū ſpecierū finitarū poteſt facere infinitas alias ſpecies ⁊ in ſingulis ſpeciebus infinita indiuidua. vt patet p̄cipue in ꝓporcionibus numerorū Si em̄ in vna ꝓportionis ſpecieaccipiantur indiuidua. in infinitū multiplicabūtur. vtputa in ſpecie dupli eſt ꝓportio duorū ad vnū. quattuor adduo ſex ad tria. ⁊ ſic in infinitum. Et iterū ſuper ꝓportionem dupli eſtalia ſpecies triplum ⁊ dimidiū. et quadruplū ⁊ dimidiū. ⁊ quintuplū ⁊ ſic in infinitū. ⁊ tn̄ vnaqueqꝫ illarū ꝯtinet indiuidua infinita in potentia Undeſi ergo generatio futura in infinitū. ẜm has ſpecies. queſunt modo finite. duraret adhuc plura deus poſſet facere. quia poſſet facere nouas ſpēs. ⁊ hoc in infinitū. Et ſicpatet ꝙ non eſt eiuſdem rationis dicere animam criſti cognoſcere infinita ⁊ cognoſcere omnia que deus p̄t facere Prete. Deus cognoſcēdo ſciētia viſionis omnes creaturās comprehēdit eas ⁊ ſic ſcit quicquid eſt in creaturepotētia In potētia creaturarū ē infinitū. ſicut patet in diuiſionē ꝯtinui. ⁊ in appoſitōe numerorū Unde cū animacriſti etiā creaturas comp̄hendat ſcit infinita que ſunt increaturis in potētia. Et p̄terea ſi anime damnatorū ſuntperpetue. ⁊ in eis cogitatōnes erunt volubiles quarumnullam ignorat deus. ſcit ergo deus ſcīa viſionis infinitafutura. vnde ſi anima criſti ſciat omnia que ſcit deus ſcīaviſionis. oportꝫ etiā dicere ꝙ ſciat infinita Et iō aliter Ordd̓m eſt ꝙ in rebus inuenimus aliqd̓ qd̓ ſimpliciter ē modis omnibus īfinitum ſicut eſt deus. aliquid etiā qd̓ omnibus modis ē finitū. ſicut res materiales. Aiquid etiāqd̓ ē quodāmō finitū ⁊ quodāmō infinitū. ſicut q̄libet ſubſtātia īmaterialis. ē qͥdē finita inquātū habet eē limitatūad ꝓpriam naturā eo ꝙ nulla creata natura quantūcunqꝫimmaterialis ē ſuū eē ſꝫ eē participat. eſt tn̄ infinita ꝑ remotionē illius terminatōis ẜm quā formā terminaturex ip̄o qd̓ in materia recipit̉. cū omne receptū ſit in recipiēte ꝑ modū recipiētis Scd̓m hoc igitur ꝙ res aliquaeſt infinita. ẜm hoc per ſuam actionem ꝯparatur ad infinitum Illud enim qd̓ eſt infinitum ẜm eſſe. propter immaterialitatem. vt deus. ⁊ propter eius operatōnem cōparatur ad infinitum ⁊ ẜm materiam ſiue quantitatem etẜm naturā ſpēi vel gn̄is Un̄ deꝰ p̄t cognoſcere īfinita īdiuidua vel infinitas ſpēs qꝛ cognoſcit oīa q̄ p̄t facere ⁊ p̄tin infinitū nouas ſpes facere. ⁊ p̄ter hoc cū aliqͥd ſcd̓m hͦagat ẜm qd̓ ē actu ſicut eē dei ē infinitū. ita ⁊ eiꝰ actō hꝫefficatiā infinitā Res aūt naturalis neutromō hꝫ ꝯparationē ad infinita. neqꝫ ſcꝫ ad īfinita ẜm quātitate vl̓ materiā. neqꝫ ad īfinita ẜm ſpēꝫ Sic̄ pꝫ ī viſu qͥ ē ꝟtꝰ q̄dā materialis. ⁊ iō nō p̄t quālibet ſpecie cognoſcere. ſꝫ determinatā ſcꝫ colorē. nec p̄t īfinita cognoſcere niſi ꝑ ſucceſſionē eo

Diſtīctō bimenbris.

Ad i.Opinio

Opub. tho.

Rep tohal