Druckschrift 
Quaestiones disputate : De veritate
Entstehung
Seite
CIXv
Einzelbild herunterladen
 

De Cōgnitōe aīe teꝑateMateria xix.

teret̉. gͦ ⁊ aīa pꝰ ſeꝑatōeꝫ a corꝑe reddit̉ oīno actiua. Sꝫꝙ potētie actiue nō poſſint ꝑ ſeip̄as cognoſcere ſine exterioribꝰ obiectis hoc eis cōpetit inqͣꝫtū ſunt paſſiue. ſicutph̓s d̓t de ſenſu in. ij. de aīa. gͦ aīa pꝰ ſeꝑatōem a corꝑe p̄tꝑ ſeip̄am intelligere nō accipiendo ab aliquibꝰ obiectis Prete. Auguſti. d̓t in ix. de tri. ꝙ mens ip̄a ſicut corporeaꝝ reꝝ noticias ꝑ ſenſus corꝑis colligit. ſic incorporeaꝝ reꝝ ꝑ ſemetip̄am. ſꝫ ip̄a ſꝑ ſibi pn̄s ē. gͦ poterit adminꝰ intelligentiā habere de incorporeis rebꝰ Prete.Ut ex autoritate Auguſti. inducta apparet ẜm hoc aīacognouit res corporeas ꝙ eaꝝ imagines ꝯuoluit ⁊ capit in ſemetip̄a. ſꝫ hoc liberiꝰ facere poterit poſt ſeꝑatōeꝫa corꝑe maxime cū hoc de ſemetip̄a facere eā dicat Auguſti. in autoritate inducta. gͦ a corꝑe ſeꝑata poterit melius ītelligere. Prete. In libro de ſpū ⁊ aīa d̓r ꝙ aīa acorꝑe ſeꝑata trahit ſecū potētias ſuas. ſꝫ rōne ſuaꝝ potētiaꝝ d̓r cognoſcitiua. gͦ poſt mortē cognoſcere poterit Rn̄ſio dd̓m ꝙ ſicut d̓t ph̓s in pͥmo de aīa. ſi nulla oꝑationū ip̄ius aīe ē ei ꝓpria. vt ſcꝫ poſſit eā ſine corꝑe habere. īpoſſibile ē eā ſeꝑari a corꝑe. oꝑatio em̄ cuiuſlibet rei ēqͣſi finis eiꝰ cū ſit optimū in ip̄a. vn̄ ſicut firmiter ẜm fidēcatholicā ſuſtinemus ꝙ aīa poſt mortē remaneat a corꝑeſeꝑata. ita etiā ſuſtinere neceſſe ē ꝙ ſine corꝑe exn̄s intelligere poſſit. Sꝫ modū intelligēdi difficile ē ꝯſiderare eoꝙ ncc̄e ē ponere eā habere aliū modū ītelligēdi qͣꝫ nūc habeat. cū nūc manifeſte appareat ꝙ intelligere nō poſſit niſi ad fantaſmata ꝟtat̉ que poſt mortē oīno nō remanēt.la Quidā etiā dicūt ꝙ ſic̄ nūc a ſenſibilibꝰ rebꝰ ſpēs accipitmediantibꝰ ſenſibꝰ. ita tūc acciꝑe poterit nullo ſenſu īterueniente. Sꝫ hoc videt̉ īpoſſibile cū ab extremo in extreio mum nō ſit trāſitꝰ niſi ꝑ media. ſpēs aūt in ip̄a re ſenſibili hꝫ eē maxime materiale. in intellectu aūt ſumme ſpūale. vn̄ oꝑtꝫ ꝙ in hāc ſpūalitatē trāſeat mediātibꝰ qͥbuſdāgradibꝰ. vtpote ꝙ in ſenſibꝰ ſpūaliꝰ eē qͣꝫ in re ſenſibili. inimaginatōe āt adhuc ſpūeſius qͣꝫ in ſenſu. ⁊ ſic deincepslo aſcēdēdo Un̄ alij dicūt ꝙ ꝑ ſpēs reꝝ a ſenſibꝰ receptasdū erat in corꝑe ⁊ in ip̄a aīa ꝯſeruatas poſt mortē intelligit Sꝫ hec opinio a qͥbuſdā ſeq̄ntibꝰ opinionē Auicē. improbat̉. cū em̄ aīa ītellectiua nō vtat̉ corꝑali organo rōeintellectꝰ nō p̄t aliqͥd eē in ꝑte intellectiua aīe niſi in rōeintelligibil̓. In ꝟtutibꝰ aūt vtētibꝰ organo corꝑali p̄t aliqͥd ꝯſeruari nō in rōe cognoſcibil̓. ſꝫ in qͦdā corꝑali ſubiecto. rōne cuiꝰ ꝯtingit ꝙ q̄dā potētie ſenſitiue ſunt qͥ nonſꝑ actu apprehendūt ſpēs vel intentōes in ſe ꝯſeruatas. ſicut pꝫ de imaginatōe ⁊ memoria. ⁊ ſic videt̉ ꝙ in ꝑte intellectiua nihil ꝯſeruet̉ niſi qd̓ actu apprehendit̉. ⁊ ſic nullo mō ꝑ ſpēs pͥus receptas a rebꝰ aīa poſt mortē ītelligeat̄ re poſſit. Sꝫ hoc nō videt̉ veꝝ. qꝛ oē qd̓ recipit̉ in aliqͦrecipit̉ in eo ꝑ modū recipiētis. cū āt ſub̓a īmaterial̓ habeat eē magꝭ fixū ⁊ ſtabile qͣꝫ ſub̓a corporea in ꝑte ītellectiua recipit̉ ſpes firmiꝰ ⁊ īmobiliꝰ qͣꝫ in aliqͣ re materiali Et qͣꝫuis recipiant̉ in eo ẜᵐ rōem intelligibil̓. nō tn̄ oꝑtet ꝙ ſꝑ actu intelligant̉. qꝛ nō ſꝑ ſunt in eis in actu ꝑfecto nec̄ in potētia pura. ſꝫ in actu incōpleto. qͥ ē mediꝰ inter potentiā ⁊ actu qd̓ ē eē aliqͥd habitualiter in ītellectu.Un̄ ⁊ ph̓s vult ꝙ aīa intellectiua ſit locus ſpeꝝ in iij. deaīa. vtpote eas in ſe retinens ⁊ ꝯſeruans. ſꝫ tn̄ hmōi ſpesrecepte pͥus ⁊ ꝯſeruate nō ſufficiūt ad cognitōem quaꝫnec̄e ē ponere in aīa ſeꝑata. tū ꝓpter aīas pueroꝝ. tū etiāꝓpter hoc ꝙ multa erūt cognita ab aīa ſeꝑata q̄ nūc nō cōgnoſcunt̉ a nobis vt pene inferni ⁊ alia hmōi. Et iō alijdicūt ꝙ aīa ſeꝑata qͣꝫuis a rebꝰ nō accipiat hꝫ tn̄ poteſta-

tem vt ſeip̄am rebꝰ cognoſcendis ꝯformet apud reꝝ preſentiā. ſicut videmus ꝙ imaginatio aliqͣs formas cōponit ex ſeip̄a qͣs nunqͣꝫ ꝑ ſenſus accipit Sꝫ hoc etiā nōp̄t ſtare. qꝛ īpoſſibile ē ꝙ ſit idē aliqd̓ qd̓ educat ſe de potentia in actū. aīa āt noſtra ē in potētia ad ſil̓itudines rerum qͥbꝰ cognouit. vn̄ oportet ꝙ efficiant̉ in actu nō perip̄am aīam. ſꝫ ꝑ aliqͥd qd̓ hꝫ illas ſil̓itudines in actu velꝑres ip̄as vel ꝑ deū in quo ſunt oēs forme in actu Un̄nec etiā imaginatio aut intellectꝰ aliquā formā cōponitde nouo. niſi de aliqͥbꝰ pexiſtentibꝰ. ſicut cōponit formammontis aurei ex ſil̓itudinibꝰ p̄exiſtentis auri ⁊ montis.Et iō alij dicūt ꝙ forme qͥbꝰ aīa ſeꝑata ītelligit ſunt eiimpreſſe a deo ab ip̄a ſua creatōe. ꝑ quas ẜm quoſdā etnunc intelligimꝰ ita ꝙ ꝑ ſenſus nō acqͥrunt̉ aīe noue ſpēsſꝫ tantūmō excitat̉ aīa ad ſpes qͣs in ſe hꝫ intuendas. ẜmꝙ Platōnici dixerūt qͥ volebant̉ ꝙ addiſcere nihil eratniſi reminiſci. Sꝫ huic opinioni exꝑientia ꝯtradicit. videmus em̄ qͥ caret vno ſenſu caret vna ſcīa. vtpote caresviſu nō p̄t ſcīam habere de coloribꝰ. qd̓ nō eēt ſi aīa nō indigeret a ſenſibꝰ acciꝑe ſpēs. qͥbꝰ cognoſcat Scd̓ꝫ aliosꝟo ꝑ has ſpēs ꝯcreatas aīa corꝑi ꝯiuncta nihil intelligita corꝑe īpedita. intelligeret aūt ꝑ eas a corꝑe ſeꝑata Sꝫhoc etiā dubiū videt̉ vt ſpēs qͥ natural̓r indite ſunt aīetotaliter a corꝑe īpediant̉ cū tn̄ ꝯiunctio corꝑis ad aīamnō ſit accn̄talis aīe. ſꝫ naturalis. nō em̄ inuenimꝰ duoꝝ q̄ſunt naturalia vniꝰ rei vnū eē totaliter alteriꝰ īpedimentum. alias alteꝝ fuiſſet fruſtra Diſſonat etiā poſitō hecab opinione ph̓i in iij. de aīa qͥ cōꝑat intellectū humaneaīe tabule in qͣ nihil ē ſcriptū. Et ideo aliter dd̓m eſt ꝙ Evnūqd̓qꝫ recipit influentiā a ſuo ſuꝑiori ꝑ modū ſui eſſe.eē aūt aīe rōnali acqͥrit̉ quodā mō medio inter formas ſeparatas ⁊ formas materiales. forme em̄ ſeꝑate .ſ. angelirecipiunt a deo eē nō dependēs ab aliqͣ materia nec inaliqͣ materia. forma ꝟo naturalis eē a deo accipit ⁊ in materia exn̄s ⁊ a materia dependens. qꝛ ſine materia ꝯſeruari nō p̄t. aīa ꝟo rōnal̓ a deo eē recipit in materia exn̄s.tn̄ a materia nō dependens. qꝛ eē aīe ſine corꝑe ꝯſeruarip̄t. ⁊ ideo etiā influentiā a deo mō medio recipit aīa rōnalis inter angelos ⁊ ſubſtātias materiales. recipit em̄intelligibile lumē hoc mō vt eiꝰ intellectiua cognitio habeat ordinē ad corpꝰ inqͣꝫtū a corꝑis potentijs accipit etad ea reſpicere habeat in actu ꝯſiderādo in qͦ inferior angelo inuenit̉. ⁊ tn̄ hoc lumē nō ē corꝑi obligatū vt eiꝰ oꝑatio ꝑ organū corporeū ꝯpleat̉ in qͦ inuenit̉ ſuꝑior om̄i materiali forma q̄ nō oꝑat̉ niſi oꝑatōem cui cōicat materia.Sꝫ qn̄ aīa erit a corꝑe ſeꝑata ſicut eē ſuū habebit. neqꝫ acorꝑe dependens neqꝫ in corꝑe exn̄s. ita etiā influentiaꝫintellectual̓ cognitōis recipiet vt nec corꝑi ſit obligata q̄ſi ꝑ corpus exerceat̉ nec oīno ordinē alique ad corpꝰ habeat Et iō qn̄ aīa pͥmo creata corꝑi īfundit̉ nō dat̉ ei aliqͥd de intellectuali cognitōne niſi ꝑ ordinē ad corporeaspotētias. vtpote ꝙ ꝑ intellectū agentē poſſit facere fantaſmata intelligibilia in actu q̄ ſunt potentia intelligibilia ⁊ ꝑ intellectu poſſibilē reciꝑe ſpēs intelligibiles ſic abſtractas. ⁊ inde eſt ꝙ qͣꝫdiu hꝫ eē ꝯiunctū corꝑi in ſtatuhuius vie nō cognoſcit etiā illa quoꝝ ſpēs in ip̄a reſeruantur niſi inſpiciēdo ad fantaſmata. ⁊ ꝓpter hoc etiamnec reuelatōes ei aliq̄ diuinitus fiunt. niſi ſub ſpēbꝰ fan-taſmatū. nec etiā ip̄as ſubſtantias ſeꝑatas intelligere p̄tvtpote q̄ ſufficienter ꝑ ſenſibilium ſpes cognoſci non pn̄tSed qn̄ habebit eſſe a corpore abſolutū tunc recipiet influentiam intellectualis cognitōnis hoc mō quo angelt

Reprobat̉dicta opinio

Opi. qͦrūdā

Alia opinio

Opi. alior

Re ꝓbat̉

Rę

Opi. alioꝝſcꝫ platoni.

Opi. alioꝝ.

Reprobat̉

Reprobat̉

Opib. 5o.

Reprobatō