Quellio iijFpl̓.xxvj.
.j. ¶ Et videtur ꝙ nō. qꝛ dicit ph̓s in tercio de anima ꝙintellectus ſemꝑ eſt rectus. rō aūt eſt eadem potentia cū⁊ intellectu. vt ſupra habitū eſt. ergo ⁊c̄. ¶ Iteꝫ quicquideſt ſuſceptiuū alicuius ꝑfectiōis ſi ſit ſuſceptiuū defectusnō poteſt eſſe in eo defectus niſi oppoſitus illi ꝑfectioni.qꝛ ꝯtrarioꝝ idē eſt ſuſceptiuū. ſꝫ ẜᵐ Augᵐ. in. xij. de trini.ꝓpria ꝑfectio ratiōis ſuperioris eſt ſapientia. ⁊ inferiorisſcientia. ergo in eis nō poterit eſſe aliqd̓ peccatū niſi ſtultitia vel ignorantia. ¶ Item ẜm Augᵐ. Om̄e peccatumeſt in volūtate. ſed rō eſt alia potentia a volūtate. ergo in4 rōne peccatum nō eſt ¶ Item nihil eſt ſuſceptiuū ſui cōtrarij. qꝛ cōtraria ſimul eſſe nō poſſunt. ſed ome peccatuꝫhominis eſt ꝯtrariū rōni. malum autē hominis eſt cōtrarōnem eſſe. vt dicit Dyo. iiij. ca. de di. no. ergo ⁊c̄. ¶ PrePeccatū qd̓ circa aliquam materiā ꝯmittitur nō poteſtalicui potentie attribui que ad illam materiā nō ſe extendit. ſed ratio ſuperior habet pro materia ratōes eternas.nō aūt delectabilia carnis. ergo peccatū qd̓ circa delectabilia carnis ꝯmittitur nullo mō ratiōi ſuperiori attribuidebet. cum tn̄ dicat Auguſtinus ꝙ ꝯſenſus in actum roni ſuperiori attribuatur. ¶ Pre. Augꝰ. dicit ꝙ ratio ſuperior eſt que ſuperiora contēplatur ⁊ inheret eis ꝑ amorem ſcꝫ. ſed ex hoc nō ꝯtingit eſſe peccatū. ergo in ſuperiori rōne peccatū eſſe nō poteſt ¶ Pre. Fortius nō vincitur ab aliquo inferiori. ſed rō eſt fortiſſimū eoruꝫ que innobis inueniūtur. ergo nō poteſt vinci ꝑ concupiſcentiaꝫvel aliquid hmōi. ergo ⁊c̄.¶ Contra. Eiuſdem eſt mereri ⁊ demereri. ſed meritūtie in actu rōnis ꝯſiſtit. ergo ⁊c̄. ¶ Pre. Sꝫᵐ ph̓m ꝯtingitpeccare nō ſolum ex paſſione ſed etiam ex electōe. ſed electio in actu rōnis ꝯſiſtit. cū ſequatur ꝯſilium. vt d̓r in. iij.ethicoꝝ. ergo ⁊c̄. ¶ Pre. Scd̓m rōnem dirigimur in ſpeculabilibꝰ ⁊ operabilibꝰ. ſed in ſpeculatiuis contingit eſſepeccatum cōtra rōnem. vt cū aliquis rōcinādo paralogio ſat. ergo ⁊c̄.C¶ Reſponſio dd̓m. ꝙ ẜm Augᵐ. xij. de tri. peccatumquandoqꝫ eſt in ſuperiori rōne. quādoqꝫ in inferiori. Adcuius intellectū oportet duo cognoſcere. ſcilꝫ quis actuspoſſit rōni attribui. et iterū quis ſuperiori ⁊ quis inferiori. Sciendū eſt igit̉. ꝙ ſicut eſt duplex apprehenſiua. ſcꝫ inferior que eſt ſenſitiua. ⁊ ſuperior que eſt intellectiua ⁊ ronalis. Ita ⁊ duplex ē appetitiua. ſcꝫ inferior. que vocat̉ ſenſualitas. que diuiditur ꝑ iraſcibilem ⁊ ꝯcupiſcibilē. et ſuperior que nominat̉ volūtas. huiuſmodi aūt due appetitiue ad duas apprehenſiuas qͣꝫtum ad aliquid ſimiliterſe habent. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad aliquid diſſimiliter. Similiter qͥdēqͣꝫtum ad hoc ꝙ in neutro appetitu poteſt eē aliquis motus niſi p̄cedente aliqua apprehenſione. appetibile enimnō mouet appetitum nec ſuperiorem nec inferiorē niſi apprehenſum vel ab intellectu vel a phantaſia vel a ſenſu.rōne cuius nō ſolum appetitus dicit̉ motiuus eſſe. ſed intellectus ⁊ phantaſia ⁊ ſenſus. Diſſimiliter aūt qͣꝫtumad hoc ꝙ in appetitu inferiori eſt qͥdam naturalis inclinatio qua quodamodo cogitur naturaliter appetitus vt inappetibile tendat. ſed ſuperior appetitus nō determinat̉ad alterū. qꝛ ſuperior appetitus liber eſt. nō aūt inferior.et inde eſt ꝙ motus inferioris appetitus nō inuenit̉ attribui potentie apprehenſiue. qꝛ cauſa illius motus nō eſt exapprehenſione. ſed ex inclinatione appetitus. ſed motꝰ appetitus ſuperioris attribuit̉ ſue apprehenſiue ſcꝫ rationi.qꝛ ſupęrioris appetitus inclinatio in hoc vel illud ex iudicid ronis cauſatur. ⁊ inde eſt ꝙ vires motiuas diſtingui-
Fpl̓.xxvj.mus per rōnalem iraſcibilem ⁊ concupiſcibilem. in parteſuperiori nominantes qd̓ apprehenſionis eſt. in inferiorivero qd̓ appetitus. Sic igit̉ pꝫ ꝙ aliquis actus attribuit̉rōni dupl̓r. Uno modo ẜm ꝙ eſt immediate eius vtpote ab ipſa rōne elicitus. ſicut ꝯferre de agendis vel ſcibilibus. Alio modo. qꝛ eius eſt mediante volūtate. que ꝑeius iudiciū mouetur. ſicut aūt motus appetitus qui ſeqͥtur iudiciū rōnis rōni attribuit̉. ita motus appetitus cōſequentis deliberatōnem ſuperioris rōnis attribuit̉ rōniſuperiori. vtpote cū aliquid deliberat de agendis. ex hocꝙ aliquid eſt deo acceptū vel diuina lege p̄ceptum vel aliquo hmōi. Inferioris vero rōnis eſt qn̄ motus appetitꝰꝯſequitur inferioris rōnis iudiciū. vt cū deliberat̉ de agēdis ꝑ cauſas inferiores. vtpote ꝯſiderando turpitudineꝫactus. dignitatem rōnis. hominū offenſa ⁊ hmōi. huiuſmodi aūt due conſideratiōes ſunt ordinate. finis em̄ ẜmph̓m in. vij. ethicoꝝ. in operabilibꝰ rōnem pͥncipij tenetin ſpeculabilibꝰ. in ſpeculatiuis aūt ſciētijs nō ꝑficit̉ iudicium rōnis niſi qn̄ reſoluūtur rōnes in pͥma pͥncipia. Un̄nec in operabilibꝰ ꝑficit̉ niſi qn̄ fiet reductio vſqꝫ ad vltimū finem. tūc em̄ ſolūmodo rō vltimā ſententiā de operatione dabit. et hec ſententia eſt ꝯſenſus in opus. et indeeſt ꝙ ꝯſenſus in actū attribuit̉ rōni ſuperiori que finē vltimū reſpicit. ſed delectatio ſiue delectatiōis placentia ſiue ꝯſenſus attribuit̉ ab Auguſtiº rōni inferiori. quādoigit̉ aliquis peccat in actū malum ꝯſentiendo eſt peccatūin rōne ſuperiori. quādo vero ꝑ ſolam delectatōem cū aliqua deliberatōe d̓r eſſe peccatū in inferiori parte. ꝓpter hͦꝙ hmōi inferioribꝰ diſponibꝰ immediate inſiſtit. ſic auteꝫdicit̉ eſſe peccatū in inferiori rōne ⁊ in ſuꝑiori rōne. inqͣꝫtum motus appetitiue rōni attribuit̉. ſed conſiderandoactū ꝓprium rōnis d̓r eſſe peccatū in ſuperiori vel inferiori rōne. quando rō ſuperior vel inferior in propria collatione decipitur.¶ Ad pͥmū dicitur ẜᵐꝰ ph̓m in. iij. de aīa. ſicut ſenſus Acin ꝓprijs ſenſibilibꝰ nunqͣꝫ decipit̉. circa ſenſibilia aūt communia ⁊ ꝑ accidens decipi p̄t. ita intellectus circa ꝓpriuꝫobiectū ſcꝫ qd̓ quid eſt nunqͣꝫ decipit̉. niſi forte ꝑ accidēsnec circa ꝓpria pͥncipia que ſtatim notis terminis cognoſcūtur. ſed decipit̉ in ꝯferendo ⁊ applicando pͥncipia cōmunia ad particulares ꝯcluſiones. et ita ꝯtingit rōneꝫ 31ſua rectitudine priuari ⁊ in ea eſſe peccatū. ¶ Ad ſecūdūdd̓m. ꝙ ſapiētie ⁊ ſciētie ẜm ſe opponit̉ directe ſtultitia etignorantia. ſed quodāmodo indirecte etiā om̄ia alia peccata inqͣꝫtum ſcꝫ regimen ſapiētie ⁊ ſciētie qd̓ in quolibetopere requirit̉ ꝑ peccatū deprauat̉. rōne cuius omis malus d̓r ignorans ¶ Ad terciū dd̓m. ꝙ peccatuꝫ d̓r eſſe in ꝓcvolūtate nō ſicut in ſubiecto ſed ſicut in cā. qꝛ ad peccatūrequirit̉ ꝙ ſit volūtariū. illud aūt qd̓ a volūtate cauſat̉ rōni etiā attribuit̉ rōne ſupra dicta ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ pec/ Accatū hoīs dicit̉ eſſe cōtra rōnem inqͣꝫtum eſt ꝯtra rōnemrectā in qua peccatū eſſe nō p̄t ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ rō ſupe Acrior fertur in rōnes eternas directe ſicut in ꝓpria obiectaſed ab eis quodāmodo reflectit̉ ad temporalia ⁊ caducaꝓut ex illis rōnibꝰ eternis de hmōi tꝑalibꝰ iudicat. ⁊ ſicutcū eius iudiciū ꝑuertit̉ circa aliquam materiam illud rōni ſuperiori aſſcribit̉. ¶ Ad. vi. dd̓m ꝙ qͣꝫuis rō ſuperior.ad hoc ſit ordinata vt eternis inhereat. nō tn̄ ſemꝑ eis in A6heret. ⁊ ſic in ea peccatū eſſe p̄t. ¶ Ad. vij. dd̓m. ꝙ ſimi Aclem rōnem Socrates faciebat oſtendere volens ꝙ nullūſcientē ꝯtingit peccare. qꝛ ſcientia cū ſit fortior a paſſionenō vincit̉. Ad qd̓ rn̄det ph̓us. vij. ethi. diſtinguēdo ſci-
R i.
Cōtro
Ad 6Ad 7
Ad .i.
Ad 5
Ad 2
Ad 3
Ad 4