quintus poſt zeth filiū ade. dicit ſcriptura gen̄. v. ꝙ ambulauit coram deo et nō apparuit qꝛ tulit euꝫ deus. Qd̓ẜm catholicos exponit̉. qꝛ deus tulit eū in paradiſuꝫ terreſtrem ⁊ inde exibit ſimul cum helia ibi tranſlato ad p̄dicādū cōtra ꝑfidiaꝫ antichriſti. ex qͦ manifeſtū ē ipſumfuiſſe et eſſe in ſtatu ſalutis ¶ Iteꝫ de noe d̓t ſcripturagen. vi. ꝙ noe īuenit grām cora dn̄o deo. et ſtatim addit̉ꝙ nōe vir iuſtꝰ atqꝫ ꝑfectꝰ fuit ī gnatōnibꝰ ſuis. ⁊ cū deoābulauit. qd̓ ſolū de eo dici p̄t qͥ ē in ſtatu ſalutis Et iōpaulo ante in eodē capi. vocat noe ⁊ alios de zeth natosfilios dei. cū dicit̉. ꝙ filij dei. gloſa. i. nati de zeth qui inſtructi in cultū diuino deū coluerunt ex quo vocant̉ filijeius. ⁊ ſequit̉ in textu videntes filias hominū. id eſt deſcendētes a Cain q̄ erant curioſe diſſolute et lubrice. iuxta expoſitiōem Poſtilla. Et ꝯcordat textꝰ decreti vbiſupra. Ex quo patet ꝙ deſcendētes a Teth vſqꝫ ad noeſcꝫ Enos Cainan Malalehel Iareth Enoch Mathuſalē ⁊ Lamech (nō ille bigamus qͥ deſcēdit ꝑ Cain)et mathuſalem fuerūt boni ⁊ in cultū diuino deuoti. ⁊ ꝑꝯſequēs in ſtatu ſalutis. vn̄ Auguſti. xiiij. de ciuitate deicap. vltimo. ⁊ pͥmo capi. libri qͥndecimi. dicit primos parentes duas feciſſe ciuitates ꝓpter amorē duorū. ſcꝫ dei ⁊mundi. et Abel cui ſucceſſit Teth pͥmus fuit in ciuitatedei. ⁊ Chayn cuꝫ ſuis in ciuitate mūdi ¶ Deinde poſtdiluuiuꝫ ptꝫ idē de Sem filio Noe cū ſua poſteritate. d̓rem̄ geneſis. ix. vbi ꝓphetice noe loquens filijs ſuis deSem dixit. Benedictus dn̄s deus Sem. vbi ſecūdumomēs expoſitores notatur ꝙ cultus vnius dei vſqꝫ adchriſtū eſſet remāſurus apud filios Sem. alijs ad idolatriam declinantibꝰ. de quo diuino cultū conſtat ꝙ faciat hoīes dignos vita eterna. Et ideo Noe de futurisꝓphetās ſubdit. habitet deus in tabernaculis Sem. quāuis em̄ ꝓphetauerat ip̄i iaphet multitudinē ꝓlis meliora tamē ip̄i Sem ꝓphetabat ſcꝫ ꝙ deus habitaret in tabernaculis ſuis ꝑ verū cultū qꝛ a filijs ab ipſo deſcendētibus factū eſt tabernaculum federis tempore moyſi ⁊ tēplum tēpore Salomonis. in quibꝰ deus ſpecialiter inhabitauit faciendo in ipſis mirabilia atqꝫ dando in eis diuina reſponſa. ſicut patet diſcurrenti textꝰ veteris teſtamēti. vnde patet ꝙ plurimi deſcendentes de Sem ſeruauerunt cultū vnius veri dei quāuis ſcriptura de hoc inparticulari nō faciat mētionē. Cuius cauſam ponit Auguſti. xvi. de ciuitate dei Poſt inquit benedictōnem Noevſqꝫ ad Abraham nulla fit mentio aliquoꝝ iuſtorū. nectamē illos defuiſſe crediderim ſꝫ ſi om̄es ꝯmemorenturnimis longū fieret et eſſet hoc magis hiſtorica diligētiaqͣꝫ ꝓphetica ꝓuidentia. dicunt tn̄ ſatis exp̄ſſe hebrei ꝙHeber tercius a Sem ſanctus fuit atqꝫ habuit ſpirituꝫꝓphetie. Sil̓r ex diuerſis hiſtoriarū libris de multis ſil̓einuenit̉ qͣꝫuis ſacre littere de hoc parū tradāt. Sufficittn̄ oſtendiſſe ex canone ſacre ſcripture ꝙ aliqͥ ꝓ eo tēpore fuerint in ſtatu eterne ſalutis.Quibꝰ vijs hi ſaIIMI IUIIIAL Iutēꝯieq poterāt¶ Qd̓m ꝙ ꝑ ſacramēta ꝯformia legi nature quā illi ſeruabant. quāuis em̄ in ſtatu ante peccatū nō fuerint ſacramēta neceſſaria. Nec quātū ad peccati curationē cuꝫpeccatū nō preceſſerit. nec quātuꝫ ad eruditionē cū prohͦ tꝑe hō recipere nō habuit ꝯgnitionē diuinorū ex ſenſibilibꝰ. et ſic ſacramēta repugnabāt ſtatui īnocētie in qͦ hōdebebat a deo edoceri tn̄ ſtatim pꝰ pctm̄ fuerūt ſacramēta

De ſaluatione

ncc̄aria qͦ ad vtrūqꝫ et hͦ ncc̄itate ꝯgruentie vt ſcꝫ hō exſenſibilibꝰ de ſpiritualibꝰ erudiret̉ et affectū quē habuitad ſenſibilia in deū referret. et ideo nō ſuffecit ad ſaluteꝫſola naturalis cognitio nec opera talem ꝯgnitionē conſequētia. ſed exigebat̉ fides aliquoꝝ q̄ ſupra rōnem ſtꝭEt poſt lapſum ſpecialiter requirebat̉ fides de reꝑaratiōe ꝑ quā daret̉ medicina morbi. et ideo in ſtatu illo nōtm̄ erāt neceſſaria opera q̄ ſunt de dictamine legis naturalis. ſed etiā aliqua q̄ eſſent ꝓteſtationes et ſigna eoruꝫque ad reparationem pertinebāt. ⁊ hec erant illius temporis ſacramēta ſicut ſacrificia decime oblatōes et huiuſmodi. ſicut em̄ antiqͥ patres redēptōnis chriſti participes effecti ſunt ꝑ ſacramēta q̄ erant ſigna futuri. ita et innos redemptio ꝑuenit mediantibꝰ aliqͥbꝰ ſacramētis ſignificātibꝰ qd̓ iā factū eſt q̄ ſunt ſacramēta noue legisUn̄ pꝫ ꝙ nr̄a ſacramenta ſtꝭ ꝑfectiora qͣꝫ fuerūt in veterilege et ī veteri lege qͣꝫ in lege nature Cuiꝰ rō eſt qꝛ vſusſacramētorū ſequit̉ ꝯgnitiōem de deo q̄ ꝓ hoc tꝑe ꝑfectior eſt ¶ Sed qͥa omēs iſti ꝑ propriū opus ſaluati ſtꝭqueſtio relinquitur de paruulis in lege nature an̄ circūciſionē ⁊ legem. et in tempore circūciſionis ante octauamdiem ¶ Sed dicēdū eſt ꝙ cū peccatum originale ſit peccatū nature. natura aūt reparari nō poterat niſi ꝑchriſtūqͥ ſolus poteſt operari in totam naturaꝫ merendo ꝓptergratiam capitis. Ideo nūqͣꝫ poterat remitti pctm̄ originale alicuius niſi facta relatione ⁊ quadā continuationeillius qui curari debebat ad chriſtū. quod per fidem fiebat. et ideo fides mediatoris ſemper fuit efficax ad curādum ab originali. ꝓpria qͥdē in illis qui vſum liberi arbitrij habebant. alijs vero ſuffecit fides aliena vt nec eisoīno deeſſet diuinū remediū. iuxta textū pn̄tis lectōnisꝙ deus fecit ſanabiles nationes orbis terrarūEt ſi q̄rat̉ qͣre nūc fides parētū relata ad prolē nō ſufficiat ꝓ tēpore euāgelice legis Reſpōdet̉ ꝙ nūc dat̉ remedium magis ſalubre et efficax. ſcꝫ baptiſmus quo om̄esfaciliter vti poſſunt. nec potuit fides matris relata ad ꝓlem anteqͣꝫ naſceret̉ ex vtero ꝓlem expurgare de peccato originali. qꝛ nōdū reputat̉ aliꝰ homo a matre diuiſusSil̓iter nec ꝓles in vtero matris exiſtēs baptiſari p̄t ꝓpter eandē cauſaꝫ. ⁊ ſic ē eque generale remediūSꝫ forſan de his nulli dubiū fuit poſteriora aūt tꝑa maiorem vident̉ difficultatē afferre ꝓ eo ꝙ multis apparetnon tam autētice dicendū ꝙ a tēpore Abrahe cui dataeſt circūciſio et moyſi cui data ē lex abſqꝫ circumciſioneaut obſeruātia legꝭ aliqͥ fuerūt in ſtatu eterne ſalutꝭ qm̄textus biblie vlterius deſcendit de abraham ⁊ ꝓlibꝰ eiNec oēs deſcēdētes ab Abrahā circūciſionē acceperūtqm̄ circūciſio erat remediū ꝯͣ originale cuꝫ figuratōneſanctificatōis naſcituri in eis. Un̄ hoc remediū tantū illipopulo ꝯpetebat a quo chriſtus naſciturus erat. qd̓ſolū fuit verū de populo deſcēdente per Iſaac et iacob.Apud alios aūt manebāt eadem remedia q̄ fuerāt antecircūciſionē data. qꝛ eis nō oportebat ſpecialia documēta ſanctitatꝭ ⁊ remedia dare. Et ideo ſicut dicit apl̓usad romanos. ix. quātū ad ꝓmiſſionē factā abrahe ſeparatus eſt ꝑ electionem dei. Iſaac ab Iſmahele ⁊ Iacob abEſau. Nō aūt aliqua ſegregatio facta eſt in filijs iſrael.et ideo om̄es filij iſrael ꝑtinebant ad populū dei peculiarem. et ꝓpter hoc illis ſolis circūciſio ꝯpetebat quaſinunqͣꝫ a familia Abrahe ſeparatis. ſed Iſmaelet Eſautenebantur ad circūciſione qͣꝫdiuerant in familia parētūnō aūt poſt receſſum ab eis. Hec ponit ſanctus Tho