credebam: nec ut uulgi de quibuſdā prouerbium eſt: litū melle gladium: deinde illud eauebam: ne epiſcopo comunionis meæ uiderer procaciter reſpondere: & aliqua in reprehendētis epiſtola reprehēdere: præſerti cum qͣdam ī illa hæretica iudicarē. Ad extremū: ne tu iure expoſtulares: & diceres: quid enī epiſtolam meā uideras &notæ tibi manus in ſubſcriptione ſigna deprehēderas: ut tā facile amicū læderes: & alterius malitiā in meā uerteres cōtumeliā? Igitur ut ante iam ſcripſi aut mitte eandē epiſtolam tua ſubſcriptam manu: aut ſenē latitantēin cellula laceſſere deſine. Sin aūt tuā uis uel exercere uel oſtendere doctrinam quære iuuenes & diſertos & nōbiles: quorum Romæ dicuntur eſſe qͣ plurimi: qui poſſint & audeant tecum congredi: & ī diſputatione ſanctarum ſcripturarum iugum cum epiſcopo ducere. Ego quondam miles nunc ueteranus & tuas & aliorum de-beo laudare uictorias: non ipſe rurſus effeto corpore dimicare: ne ſi me frequenter ad reſcribendum impule-ris: illius recorder hiſtoriæ ꝙ annibalem iuueniliter exultantem. Qu. Maximus patientia ſua fregerit.Omnia fert ætas: animum quoqꝫ: ſæpe ego longos.Cantando puerum memini me condere ſolesNunc oblita mihi tot carmina: uox quoqꝫ Mœrim. Iam fugit ipſa.Et ut magis de ſcripturis ſanctis loquar: Berzellai ille Galadites regis Dauid beneficia: omneſqꝫ delitias iuuen-delegans filio: oſtendit ſenectutē hæc appetere nō debere: nec oblata ſuſciꝑe. Quod aūt iuras te aduerſū me librū nō ſcripſiſſe: neqꝫ Romā miſiſſe: quē nō ſcripſeris: ſed ſi forte aliqua ī tuis ſcriptis reꝑiant̉: quæ a meo ſenſudiſcrepent: nō me a te læſū: ſed a te ſcriptū: qd̓ tibi rectū uidebat̉: Quæſo: ut me patienter audias. Nō ſcripſiſtilibrū? Et quomodo mihi reprehenſionis a te meæ ꝑ alios ſcripta delata ſunt? Cur habet italia: quod tu non ſcripſiſti? Qua ratione poſcis: ut reſcribā ad ea: quæ ſcripſiſſe te denegas? Nec tā hebes ſū: ut ſi diuerſa ſenſeris: mea te læſū putē. Sed ſi mea cōminus dicta reprehēdas: & rationē ſcriptoꝝ expetas: & quæ ſcripſeri: emendare cōpellas: & ad ϖαλινυδίαν prouoces: & oculos mihi reddas: in hoc lædit̉ amicitia: in hoc neceſſitudinis iura uiclant̉: ne uideamur certare pueriliter: & fautoribus īuicē: uel detractoribus noſtris tribuere materiā contendendi. Hæc ſcribo: quia te pure & chriſtiane diligere cupio: nec quicꝗͣ in mea mente retinere: qd̓ diſtet a labiis. Nōenī conuenit: ut ab adoleſcētia uſqꝫ ad hāc ætatē in monaſterio cū ſanctis fratribus laborare deſudans: aliquidcōtra epiſcopū cōmunionis meæ ſcribere audeā: & eum epiſcopū: quē ante cœpi amare: qͣ noſſe: qui me priuꝫad amicitiā prouocauit. quē poſt me orientē in ſcripturaꝝ eruditione lætatus ſū. Igit̉ aut tuū negato librū: ſi forte non tuus eſt: & deſine flagitare reſcriptū: ad ea quæ nō ſcripſiſti. Aut̉ ſi tuus eſt: ingenue confitere: ut ſi in de-fenſionē mei aliqua ſcripſero in te culpa ſit: qui prouocaſti: non in me: qui reſponder̄ cōpulſus ſum. Addis præterea te paratū eſſe: ut ſiquid me in tuis ſcriptis mouerit: aut corrigere uoluero: fraterne accipias: & nō ſolū meain te beniuolentia gauiſuꝝ: ſed ut hoc ipſum faciā: deprecaris. Rurſum dico: quod ſentio. Prouocas ſenē: tacentem ſtimulas: uideris iactare doctrinā. Non eſt autem ætatis meæ: putari maliuolum erga eum: cui magis fauorem debeo. Et ſi in euangeliis & prophetis peruerſi homines inueniunt quod nitantur reprehendere: miraris ſiin tuis libris & maxime in ſcripturaꝝ expoſitione: quæ uel obſcuriſſimæ ſunt: quædam a recta linea diſcrepa.re uideantur. Et hoc dico: non ꝙ in operibus tuis quædā reprehendenda iam cenſeam: neqꝫ enim lectioni eoꝝunꝗͣ operam dedi: nec hoꝝ exemplarioꝝ apud nos copia eſt: præter ſoliloquioꝝ tuoꝝ libros: & quoſdā cōmentarios in pſalmis: quos ſi uellem diſcutere non dicā a me qui nihil ſum: ſed a ueteꝝ græcoꝝ docerem interpretationibus diſcrepare. Vale mihi amice chariſſime: ætate fili dignitate parens. Et hoc a me rogatus obſerua: ut ꝗquid mihi ſcripſeris: ad me primum facias peruenire.¶ Beati Auguſtini epiſcopi ad beatū Hieronymū preſbyteꝝ de prædicta epiſtola ſe accurate purgātis: & ſi laIerit: ueniā depræcantis. In qua etiā deplorat inter Hieronymū & Ruffinū quondā amiciſſimos tantā exortameſſe diſcordiā: quos ad priſtinam charitatem nititur reuocareEpiſtola. CXI.Omino uenerando & deſideratiſſimo fratri: & cōpreſbytero Hieronymo Auguſtinus in domino ſalulem. Quāuis exiſtimē ante ꝗͣ iſtas ſumeres: ueniſſe in manus tuas litteras meas: quas per dei ſeruumIliū noſtrum Cyprianū diaconum miſi: quibus certiſſime agnoſceres: meā eſſe epiſtolam: cuius exempſaria illuc ueniſſe cōmemoraſti: unde iam me arbitror reſcriptis tuis uelut Entellinis grādibus atqꝫ acribus ceſtibus: tanꝗͣ audacē dareta cœpiſſe pulſari: atqꝫ uerſari. Nunc tamen eis ipſis reſpōdeo litteris tuis: quas mihi ꝑſanctu filium noſtrum Aſterium iam mittere dignatus es. In quibus multa in me cōperi: tuæ beniuolentiſſimacharitatis: & rurſus nonnullius a me tuæ offenſionis indicia. Itaqꝫ ubi mulcebar legens: ibi cōtinuo feriebar: hocſane uel maxime admirans: ꝙ cum te dicas exemplaribus litteraꝝ meaꝝ ideo temere non putauiſſe credendūne forte te reſpondente læſus iuſte expoſtularē: ꝙ probare ante debuiſſes meū eſſe ſermonē: & ſic reſcribere: poſtea iubeas ſi mea eſt epiſtola: aperte ſcribere: aut mittere exemplaria ueriora: ut abſqꝫ ullo rancore ſtomachi inſcripturarum diſputatione uerſemur. Quo pacto enim poſſumus in hac diſputatione: ſine rancore uerſari: ſime lædere paras: aut ſi non lædere paras: quomodo ergo te non lædente iuſte expoſtularem: quod probare an-te debuiſſes meum eſſe ſermonem: & ſic reſcribere: hoc eſt & ſic lædere. Niſi enim reſcribendo læſiſſes: ego iuſteexpoſtulare non poſſem. Proinde cum ita reſcribis ut lædas: quis locus nobis relinquitur in diſputatiōe ſcriptutarum ſine ullo rancore uerſandi? Ego quidem abſit ut lædar: ſi mihi certa ratione uolueris & potueris demonſtrare: illud ex epiſtola apoſtoli: uel quid aliud ſcripturarum ſanctaꝝ te uerius ītellexiſſe: ꝗͣ me: īmo uero abſitut non cū gratiaꝝ actione lucris meis deputem: ſi fuero te docente inſtructus: aut emendante correctus. Verūtamen tu mihi frater chariſſime: niſi te putares læſum ſcriptis meis: non me putares lædi poſſe reſcriptis tuis.Nulſo enim modo id de te opinatus fuero: ꝙ te non arbitraris læſum: ſi ſic tamen reſcribis: ut lædas. Aut ſi te