monſtrabat. Igitur ſacrificio ſecundū conſuetudinē legis celebrato: & uoto ſuo ꝑfecto: uirginē intra ſepta tēplicū alijs uirginibus ibidē educandis dimiſerunt. Ipſi uero domū regreſſi ſunt. Virgo aūt domini cū ætatis ꝓceſſu & uirtotibus proficiebat: & iuxta pſalmiſtā pater & mater dereliq̄runt eam: dominus aūt aſſūpſit eā. Quoridie nāqꝫ ab angelis freq̄ntabatur: quotidie diuina uiſione fruebat̉: quæ eā a malis oībus cuſtodiebat: & boni-oībus redundare faciebat. Itaqꝫ ad quartū decimū annū uſqꝫ ꝑuenit: ut non ſolū nihil de ea mali reprehenſiondignū confingere poſſent: ſed & boni oēs qui eā nouerant: uitā & cōuerſationē eius admiratione dignā iudicarent. Tunc pontifex publice denunciabat: ut uirgines quæ in tēplo cōſtituebant̉: & hoc ætatis tēpus īpleſſent:domū reuerterent̉: & nuptii ſecundū morē gentis & ætatis maturitatē operā darent. Cui mandato cū cæteyapronæ paruiſſent: ſola uirgo domini Maria hoc ſe facere nō poſſe reſpondit: dicens. Se quidē & parētes ſuos &domini ſeruitio mancipaſſe: & inſuper ſeipſā domino uirginitatē uouiſſe: quā nunꝗͣ uiro aliquo commixtionismore cognito uiolare uellet. Pontifex uero ī anguſtia cōſtitutus animi: cū neqꝫ cōtra ſcripturā quæ dicit uouete & reddite: nouū infringendū putaret: neqꝫ morē genti inſuetū introducere auderet: præcepit ut ad feſtiuitatiquæ īminebat: omnes ex hieroſolymis & uicinis locis primores adeſſent: quoꝝ cōſilio ſcire poſſet: quid de tamdubia re faciendū eſſet. Quod cū fieret: oībus in cōmune placuit: dominū ſuper hac re eſſe conſulendū. Et cū-ctis quidē orationi incumbentibus: pontifex ad cōſulendū deū ex more acceſſit. Nec mora: cunctis audiētibuꝫde oraculo & de propiciatorii loco uox facta eſt: ſecundū Eſaiæ uaticiniū requirendū eſſe cui uirgo illa condēdari & deſponſari deberet: liquet enī Eſaiā dicere. Egredietur uirga de radice ieſſæ: & flos de radice eius aſcen-det: & requieſcet ſuꝑ eū ſpiritus domini: ſpiritus ſapientiæ & intellectus: ſpiritus conſilii & fortitudinis: ſpiritusſcientiæ: & pietatis: & repleuit eū ſpiritus timoris domini. Secundū hanc ergo prophetiā cūctos de domo & familia Dauid nuptui habiles nō coniugatos uirgas ſuas allaturos ad altare predixit: & cuiuſcunqꝫ poſt allationēuirgula florē germinaſſet: & in eius cacumine ſpiritus domini in ſpecie colūbæ cōſediſſet: ipſū eſſe cui uirgo cōmdēnari & deſponſari deberet. Erat aūt inter cæteros Ioſeph homo de domo & familia Dauid grādæus: cuncti:uero uirgas ſuas iuxta ordinē deferentibus ſolus ipſe ſuā ſubtraxit. Vnde cū nihil diuinæ uoci conſonum apparuiſſet: pontifex iterato deū conſulendū putauit: qui reſpondit ſolū illū ex his qui deſignati erant: uirgam ſuamnon attuliſſe: qui uirginē deſponſare deberet. Proditus eſt itaqꝫ loſeph. Cū enim uirgam ſuā attuliſſet: & in acumine eius colūba de cælo ueniens conſediſſet: liꝗdo oībus patuit ei uirginē deſponſandā fore. Igitur nuptiaꝝiure de more celebrato: ipſe quidē in bethleē recedit ciuitatē: domū ſuā diſpoſiturus: & nuptiis neceſſaria pro-curaturus. Virgo aūt domini Maria cū alijs ſeptē uirginibus coæuis & collactaneis quas a ſacerdote acceperatad domū parentū ſuoꝝ in galilæam reuerſa eſt. His uero diebus primo ſcilicet aduentus ſui in galilæā temporemiſſus eſt ad eam angelus Gabriel a deo: qui ei conceptū dominicū narraret: & cōceptionis uel modū uel ordinē exponeret. Deniqꝫ ingreſſus ad eā: cubiculū quidē ubi manebat ingenti lumine perfudit: ipſam uero gratartiſſime ſalutans dixit. Aue Maria uirgo domini gratiſſima: uirgo gratia plena: dominus tecū: benedicta tu praomnibus mulieribus: benedicta præ omnibus hactenus natis hominibus. Virgo aūt quæ iam angelicos bennouerat uultus: & lumē cæleſte inſuetū nō habebat: neqꝫ angelica uiſione territa: neqꝫ luminis magnitudine ſtupefacta: ſed in ſolo eius ſermone turbata eſt: & cogitare cœpit qualis iſta ſalutatio tā inſolita eſſe poſſet: quiduportenderet: uel quē finē eſſet habitura. Huic cogitationi angelus diuinitus inſpiratus occurrens: ne timeas inquit Maria: quaſi aliquid contrariū tuæ caſtitati hac ſalutatione prætexam. Inueniſti enim gratiā apud dominū: quia caſtitatē elegiſti: ideoqꝫ uirgo ſine peccato concipies: & paries filiū: hic erit magnus: quia dominabit̉:mariuſqꝫ ad mare: & a flumine uſqꝫ ad terminos orbis terræ: & filius altiſſimi uocabit̉: quia qui in terris naſcithumilis: in cælo regnat ſublimis: & dabit illi dominus deus ſedē Dabit patris eius: & regnabit in domo lacob inæternū: & regni eius nō erit finis. Ipſe quippe rex regū & dominus dominantiū eſt: & thronus eius in ſæculū ſaculi. His angeli uerbis uirgo non incredula: ſed modū ſcire uolens reſpondit. Quomodo iſtud fieri poteſt? Nācū ipſa uiꝝ iuxta uotū meum nunꝗͣ cognoſcā: quomodo ſine uirilis ſeminis incremento parere poſſū? Ad hocangelus. Ne exiſtimes inquit Maria ꝙ humano more cōcipias. Nā ſine uirili cōmixtione uirgo cōcipies: uirgoparies: uirgo nutries. Spiritus enim ſanctus ſuperueniet in te: & uirtus altiſſimi obumbrabit tibi contra omne-ardores libidinis. Ideoqꝫ quod naſcetur ex te ſolū erit ſanctū: quia ſolum ſine peccato conceptū: & natū uocabit̉filius dei. Tūc Maria manibus expanſis & oculis ad cælū leuatis dixit. Ecce ancilla domini (neqꝫ enim dominænomine digna ſum) fiat mihi ſecundū uerbū tuum. Longū forte & quibuſdā tædioſum erit: ſi cuncta huic opuſcuſo inſerere uoluerimus: quæ natiuitatē dominicā uel præceſſiſſe uel ſubſecuta fuiſſe legimus. Vnde his omiſlis quæ in euangelio plenius ſcripta ſunt: ad ea quæ minus habentur narranda accedamus. Ioſeph igit̉ a iudæain gaſiſæā ueniens: deſponſatā ſibi uirginē uxorem ducere intendebat. Iam nāqꝫ tres fluxerant menſes: & quar-tus inſtabat ex eo tēpore quo ſibi deſponſata fuerat. interea paulatim utero puerperæ intumeſcente: puerpetſe manifeſtare cœpit: neqꝫ hoc latere potuit loſeph: nā ſponſi more liberius ad uirginē introiens: & familiariuscum ea loquens: grauidam eſſe deprehendit. Aeſtuare itaqꝫ animo & fluctuare cœpit: quia ignorabat quid ſibipotiſſimū eſſet faciendū: neqꝫ .n. eam traducere uoluit: quia iuſtus erat: neqꝫ fornicationis ſuſpitione infamare:quia pius. Itaqꝫ cogitabat clā diſſoluere coniugiū: & occulte dimittere eam. Hæc aūt eo cogitante: ecce angeluꝫdomini ei apparuit in ſōnis dicens: loſeph fili Dauid noli timere: hoc eſt ne uelis fornicationis ſuſpitionem ī uirgine habere: uel aliquid ſiniſtrum cogitare: neqꝫ timeas eam in uxorē ducere. Q uod enim in ea natū eſt: & nūcanimū tuū angit: non hoīs ſed ſpiritus ſancti eſt opus. Pariet enī oīum uirgo ſola dei filiū & uocabis nomē eiusſelū: ideſt ſaluatorē. Ipſe enim ſaluū faciet populū ſuū a peccatis eoꝝ. Igitur loſeph ſecundū angeli præceptum