Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

madas menſe īpoſitos: in cādelabro ſeptē lucernas altare hoſtiis holocautiſqꝫ expoſitū cathedras: ſcyphos: thu-ribula: phialas: mortariola: paxillos: pelles rubras: pilos capraꝝ: & ligna īputribilia. Tāta & talia offerūtur in tabernaculo dei: ut nullus deſꝑet ſalutē. Alius auꝝ: ſēſū: alius argētū: eloquiū: alius uocē: æris exhibeat totus mū-dus in tabernaculi deſcribitur ſacramēto: primū & ſecūdū ueſtibulū oībus patet. Aꝗͣ. n. & terra cūctis mortali-bus data ſunt. In ſāctis uero ſctōꝝ qͣſi ad æthera: & ī cælū: & paucoꝝ ītroitus & uolatus ē. xii. panes. xii. menſiūſignificat circulū. Septē lucernæ ſeptē errātia aſtra demōſtrāt. Et ne lōgū faciā (neqꝫ .n. ꝓpoſitū mihi nūc ē detabernaculo ſcribet̉) ueniā ad ſacerdotalia ueſtimēta. Et āte ꝗͣ myſticā ſcruter ītelligentiā: more iudaico ſcri-pta ſūt ſimpliciter exponā: ut poſtꝗͣ ueſtitū uideris ſacerdotē: & oculis tuis eius patuerit ornamētū: tūc ſinguloꝝ cauſas pariter reꝗramus. Diſcamus primū cōes ſacerdotū ueſtes: atqꝫ pōtificū lineis fœminalibus uſqꝫ adgenua & poplites ueniūt uerecūda cælant̉: & ſuꝑior pars ſub umbilico uehemēter aſtringit̉: ut ſiꝗͣdo expeditmactāt uictimas: tauros & arietes trahūt: portātqꝫ onera: & ī officio mīſtrādi ſūt: etiā ſi lapſi fuerint: & fœmorareuelauerint: pateat qd̓ oꝑtū eſt. Inde & gradus altaris ꝓhibent̉ fieri: ne īferior populus aſcēdentiū uerecunda cōſpiciat: uocaturqꝫ lingua hebræa hoc genus ueſtimēti: maſchinaſſe: græcæ ϖέκι σκελη: a nr̄is fœminaliauel brachæuſqꝫ ad genua ꝑtingētes. Refert .n. loſephus ( ætate eius adhuc tēplū ſtabat: & nec Veſpaſiāus& Titus hieroſolymā ſubuerterāt: & erat ipſe de genere ſacerdotali: multoqꝫ plus ītelligit̉: qd̓ oculis uidetur:qd̓ aure præcipit̉ hæc fœminalia de byſſo retorta: ob fortitudinē ſolere cōtexi: & poſtꝗͣ īciſa fuerint: acu cōſui- enī poſſent in tela huiuſcemodi fieri. Secūda ex lino tunica eſt poderis .i. talaris: duplici ſindone: quā & ipſāIoſephus byſſinā uocat: appellaturqꝫ cōtonapth. i. χιτων qd̓ hebræo ſermōe in lineā uertit̉: hæc adhæret corpori: & ita arcta ē: & ſtrictis manicis: ut nulla oīno in ueſte ſit ruga: & uſqꝫ ad crura deſcēdat: uolo legentis fa-cilitate abuti ſermone uulgato: ſolēt militātes hr̄e lineas: qͣs camiſias uocāt: ſic aptas mēbris & aſtrictas corporibus: ut expediti ſint uel ad curſū uel ad prœlia dirigēdo iacula: tenēdo clypeū: enſē librādo: & quocūqꝫ neceſſi-tas traxerit Ergo & ſacerdotes parati in miniſteriū dei utunt̉ hac tunica: ut habētes pulchritudinē ueſtimētoꝝnudoꝝ celeritate diſcurrāt. Tertiū genus eſt ueſtimēti: qd̓ illi appellāt abanech: nos cingulū & baltheū zonampoſſumus dicere. Babylonii nouo uocabulo hēnā uocant. Diuerſa uocabula ponius: ne ꝗs erret in noīe: hoc cingulū in ſimilitudine pellis colubri exuit ſenectutē: ſic in rotundū textū eſt: ut marſupiū lōgius putes. Textū ēautē ſubtegmine cocci: purpuræ: hyacinthi: & ſtamine byſſino ob decorē & fortitudinē: atqꝫ ita polymita artediſtinctū: ut diuerſos flores acgēmas artificis manu textas: ſed additas arbitreris: lineā tunicā de ſupra diximus: īter umbilicū & pectus hoc ſtringunt baltheo: qui qͣtuor digitoꝝ habēs latitudinē & ex una parte ad cru-ra depēdens: ad ſacrificia curſu & expeditiōe opus eſt: in læuū hūeꝝ retorquet̉. Quartū genus ē ueſtimētirotundū pilleolū: qͣle pictū in ulyxeo cōſpicius: qͣſi ſphæra media ſit diuiſa: & pars una ponat̉ ī capite: hoc græci & noſtri thiarā: nōnulli galeꝝ uocāt: habet acumē in ſūmo: nec totū uſqꝫ ad comas caput tegit: ſed tertiampartē a frōte ī oꝑtā relinꝗt: atqꝫ ita ī occipitio uitta cōſtrictus eſt: ut facile labat̉ excapite. Eſt autē byſſinū: dſic fabre oꝑatū lintheolo: ut nulla acus ueſtigia foriſecus pareant. His qͣtuor ueſtimētis .i. fœminalibus: tunica linea: cingulo qd̓ purpura: cocco: byſſo: hyacinthoqꝫ cōtexit̉: & pileo: de quo nūc dixīus: ſacerdotes ꝗͣ pontifices utunt̉. Reliqͣ aūt qͣtuor proprie pontificū ſunt: quoꝝ primū eſt mail. i. tunica talaris tota hyacinthīa: ex ta-laribus eiuſdē coloris aſſutas habēs manicas & ī ſuperiori parte collo induit̉: aꝑta qd̓ uulgo capitiū uocant:oris firmiſſimis ex ſe textis: ne facile rūpant̉. In extrema uero parte. i. ad pedes. lxxii. ſūt tintinabula: & totidermalapunica eiſdē contexta coloribus: ſuꝑ cingula īter duo tintinabula unū malū eſt: inter duo mala unū tintirnabulū: ut alterutrū ſibi media ſint: cauſaqꝫ reddit̉. Iccirco tintīnabula ueſti appoſita ſunt ut ingredit̉ ponti-fex in ſcā ſanctoꝝ: totus uocalis incedat: moriturus ſtatī: ſi hoc fecerit. Sextū eſt ueſtimētū: quod hebraica li-gua dicit̉ ephod. lxx. επομδα. i. ſuphūerale appellāt. Aquila εραμμα. i. ſuꝑ ueſtimentū: nos ephod ſuo pon-mus noīe. Et ubicūqꝫ ī Exodo ſiue ī Leuitico ſuꝑhūerale legit̉: ſciamus apud hebræos ephod appellari. Hoc auteſſe pontificis ueſtimentū & in qͣdā epiſtola ſcripſiſſe me memini: & oīs ſcriptuta teſtat̉ ſacrū quid eſſe: & ſoliscōueniens pontificibus. Nec ſtatī illud occurrar: Samuel leuita fuit: ſcribit̉ in regnoꝝ libro hūiſſe ætatis adhuc paruulæ ephodbad. i. ſuphūerale lineū: Dauid quoqꝫ ante archā domini idē portaſſe referat̉. Aliud eſt.n. ex qͣtuor ſupradictis coloribus .i. hyacintho: byſſo: cocco: purpura: & ex auro habere contextū: aliud in ſimilitudinē ſacerdotū ſimplex & lineū. Auri lamīæ. i. bracteæ mira tenuitate tunduntur: ex quibus facta fila torqttur ſub tegmine triū coloꝝ hyacinthi: cocci: purpuræ: & ſtamine byſſino: & efficitur palliolum miræ puchritudinis perſtringens fulgore oculos in modū caracallaꝝ: ſed abſqꝫ cucullis contra pectus nihil cōtextū eſt& locus futuro rationali derelictus. Sed in utroqꝫ humero habet ſingulos lapides clauſos & aſtrictos auro:hebraice dicunt̉ ſoom. Ab Aquila & Symmacho & Theodotione onychini. a. lxx. ſmaragdi tranſferunt̉. loſe-phus ſardonicas uocat: hebræo Aquilaqꝫ cōſentiēs: ut uel colorē lapidū: uel patriā de patria demonſtraretEt in ſingulis lapidibus biſſena patriarchaꝝ noīa ſunt: quibus iſrae liticus populus diuidit̉. In dextro hūero maiores filii lacob: in læuo minores ſcripti ſunt: ut pontifex ingrediens ſancta ſanctoꝝ nomina populi: pro quo rogaturus eſt dominū: portet in hūeris. Septimū ueſtimentū eſt menſura paruū: ſed cūctis ſupradictis ſacratius:intende quæſo aīo: ut quæ dicuntur intelligas hebraice uocat̉ oſnin. græcæ aūt λογιον. nos rōnale poſſumusappellare: ut in ipſo ſtatī noīe ſcias myſticum eſſe qd̓ dicit̉: pānus eſt breuis ex auro: & qͣtuor textus coloribushoc eſt iiſdē ꝗbus & ſuꝑhūerale: habēs magnitudinē palmi ꝗͣdrū: & duplex: ne facile rūpatur. Intexti ſūt n. ei.xii. lapides miræ magnitudinis atqꝫ præcii qͣtuor ordīes: ita ut ī ſingulis uerſiculis terni lapides collocētur. Inprīo ordine ſardius topacius ſmaragdus ponitur. Symmachus diſſētit ī ſmaragdo: cerauniū eo trāfferēs. In