tus habitaculū & uerā requiem: apud ſuperos æſtimo intelligi. In qua creaturæ rationabiles cōmorātes ante q̄ad inferiora deſcenderent: & de inuiſibilibus ad uiſibilia cōmigrarent: ruenteſqꝫ ad terrā: craſſis corporibus īdigerent: antiqua beatitudine fruebant̉. Vnde cōditor deus fecit eis congrua humilibus locis corpora: & mundūiſtum uiſibilē fabricatus eſt miniſtroſqꝫ ob ſalutē & correptionē eoꝝ qui ceciderunt: miſit ī mundū: e ꝗbus alicerta obtinerent loca: & mūdi neceſſitatibus obedirent. Alii iniuncta ſibi officia ſingulis quibuſqꝫ temporibusquæ nouit artifex deus: ſedula mente tractarent. Et ex his ſublimiora mundi loca: ſol & luna: & ſtellæ: quæ abapoſtolo creatura dicunt̉ acceperunt. Quæ creatura uanitati ſubiecta eſt: eo ꝙ craſſis circundata corporibus:& aſpectui pateat. Et tamen non ſponte ſubiecta eſt uanitati: ſed propter uoluntatē eius: qui eā ſubiecit in ſpe.Et iteꝝ. Alii uero in ſingulis locis atqꝫ tēporibus: quæ ſolus artifex nouit: in mundi gubernaculis ſeruiunt: quosangelos eius eſſe credimus. Et poſt paululū. Quē reꝝ ordinem totius mundi regit prouidentia: dum aliæ uirtutes de ſublimioribus corruunt: aliæ paulatim labunt̉ in terras. Iſtæ uoluntarie deſcendunt. Aliæ precipitaniinuite. Hæ ſponte ſuſcipiunt miniſteria: ut ruentibus manum porrigāt. Illæ coguntur ingrate: & tanto tēpore īſuſcepto officio perſeuerant Et iteꝝ: ex quo ſequit̉: ut ob uatios motus: uarii creātur & mundi. Et poſt hūc quiincolimus: alius multo diſſimilis mundus fiat. Nulluſqꝫ alius diuerſis caſibus & profectibus: uel uirtutū premiis: uel uitiorum ſuppliciis: & in preſenti: & ī futuro atqꝫ in oībus & retro: & ī peiora tēporibus poteſt merita di-ſpenſare: & ad unū rurſū finem cuncta pertrahere: ut ſolus conditor omniū deus: qui ſcit cauſas: propter quasalios dimittat ſua perfrui uoluntate: & de maioribus ad ultima paulatim delabi: alios incipiat uiſitare: & gradatim quaſi manu data ad priſtinū retrahere ſtatum: & in ſublimibus collocare. Cūqꝫ de fine diſputare cœpiſſethæc ītulit. Quia ut crebro iam diximus: principiū rurſus ex fine generatur: qͣritur utrū & tunc futura ſint cor-pora: an ſine corporibus aliquando uiuendū ſit: cū redacta in nihilū fuerint: & īcorporaliū uita incorporalis eſſe credenda ſit: qualē & dei nouimus: Nec dubiū eſt: quin ſi oīa corpora ad mundū iſtum ſenſibilē pertineantquæ appellantur ab apoſtolo uiſibilia: futura ſit uita īcorporaliū incorporalis. Et paulo poſt. Illud quoqꝫ quodab eodē apoſtolo dicitur: omnis creatura liberabitur a ſeruitute corruptionis: in libertatē gloriæ filioꝝ dei: ſic-telligimus: ut primā creaturā rationabiliū & incorporaliū eſſe dicamus: quæ nō ſeruiat corruptioni: eo ꝙ nō ſitueſtita corporibus: & ubicūqꝫ corpora fuerint: ſtatim corruptio ſubſequatur. Poſtea aūt liberabitur de ſeruitute corruptionis: quando receperint gloriā filii dei: & deus fuerit omnia in oībus. Et in eodē loco. Vt autē incor-poreū finē omniū rerum eſſe credamus: illa nos Saluatoris oratio prouocat: in qua ait: Vt quomodo ego & tuunū ſumus: ſic & iſti in nobis unū ſint. Etenī ſcire debemus quid ſit deus: & quid ſit futurus in finē Saluator: &quomodo in ſanctis ſimilitudo patris & filii repromiſſa ſit: ut quomodo ī ſe illi unū ſunt: ſic & iſti in eis unū ſintaut ſuſcipiendum eſt: uniuerſitatis deum ueſtiri corpore: & quomodo nos carnibus: ſic illum qualibet materiacircundari: ut ſimilitudo uitæ dei in fine ſanctis poſſit æquari: aut ſi hoc indecens eſt: maxime apud eos: qui ſaltem ex minima parte dei ſentire cupiunt maieſtatē: & ingenitæ atqꝫ oīa excedētis naturæ gloriam ſuſpicari. Eduobus alteꝝ ſuſcipere cogimur: ut aut deſperemus ſimilitudinē dei: ſi eadem ſemper ſumus corpora habituri: aut ſi beatitudo nobis eiuſdem cum deo uitæ promittitur: eadem qua uiuit deus nobis conditione uiuēdumeſt. Ex quibus omnibus approbatur quid de reſurrectione ſentiat: &ꝙ omnia corpora interitura confirmet: utſimus abſqꝫ corporibus: quomodo prius fuimus: ante ꝗͣ craſſis corporibus ueſtiremur. Rurſumqꝫ de mundorum uarietate diſputans: & uel ex angelis dæmones: uel de dæmonibus angelos: ſiue homines futuros eſſe conteſtans: & econtrario ex hominibus dæmones: & omnia ex omnibus ſententiam ſuam tali fine confirmat. Necdubium eſt: quin poſt quædam interualla temporum rurſus materia ſubſiſtat: & corpora fiant: & mundi di-uerſitas conſtruitur propter uarias uoluntates rationabilium creaturarum: quæ poſt perfectam beatitudinenuſqꝫ ad finem omnium rerum paulatim ad inferiora delapſa tantam malitiam receperunt: ut in cōtrarium ue-terentur: dum nolunt ſeruare principium: & incorruptam beatitudinem poſſidere. Nec hoc ignorandū ꝙ mu-tæ rationabiles creaturæ uſqꝫ ad ſecundum: tertium: & quartum mundum ſeruent principium: nec mutationiin ſe locum tribuant. Aliæ uero tam parum de priſtino ſtatu amiſſuræ ſunt: ut pene nihil perdidiſſe uideantur& nonnullæ grandi ruina in ultimum precipitandæ ſint barathrū. Nouitqꝫ diſpenſator omnium deus in cōdtione mundorum ſingulis abuti iuxta meritum & oportunitates & cauſas: quibus mundi gubernacula ſuſten-tantur: & initiantur: ut qui omnes uicerit nequitia: & penitus ſe terræ coæquauerit: in alio mundo: qui poſtea fabricandus eſt: fiat diabolus: principium plaſmationis domini: ut illudatur ei ab angelis: qui exordii amiſere ui-tutem. Q uibus dictis: quid aliud conatur oſtendere: niſi huius mundi homines peccatores: in alio mundo poſſe diabolos & dæmones fieri? Et rurſum: nunc dæmones: in alio mundo poſſe uel angelos uel homines procreari? Et poſt diſputationem longiſſimam: qua omnem creaturam corpoream in ſpiritalia corpora & tenuia dicieſſe mutandam: cunctamqꝫ ſubſtantiam in unum corpus mundiſſimum & omni ſplendore purius conuerterdam & taſem qualem nunc humana mens non poteſt cogitare: ad extremum intulit: & erit deus omnia in omnibus: ut uniuerſa natura corporea redigatur in eandem ſubſtantiam: quæ omnibus melior eſt: in diuinam ſciſicet: qua nulla eſt meſior. In quarto quoqꝫ libro: qui operis eius extremus eſt: hic ab eccleſia Chriſti damnanda exterſerit: & forſita quomodo in iſto mundo qui moriuntur ſeparatione carnis & animæ: iuxta operum differentiam diuerſa apud inferos obtinent loca: ſic qui de cæleſtis hieruſalem: ut ita dicā adminiſtratione moriūtur: ad noſtri mundi inferna deſcendunt: ut pro qualitate meritoꝝ diuerſa ī terris poſſideant loca. Et iteꝝ: & ꝗacōparauimus de iſto mundo ad inferna pergētes animas: iis aīabus quæ de ſuperiori cælo ad noſtra habitaculapuenientes: quodāmodo mortuæ ſunt: prudēti iueſtigatione rimandū eſt: an hoc ipſū poſſimus etiā in natiui.