Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

inuiſibilis ſit: & alterius quæ ſub oculis cadat: ponit exemplū: priori patrē: poſteriori filiū cōparans. Deū patrēomnipotentē appellat bonū & perfectæ bonitatis. Filiū non eſſe bonū: ſed aurā quādam & imaginē bonitatisut non dicatur abſolute bonus: ſed additamento paſtor bonus &c. Tertiū dignitate & honore poſt patrē & filium aſſerit ſpiritū ſanctū. De quo cum ignorare ſe dicat: utrum factus ſit an infectus: in poſterioribus quid deeo ſentiret ex expreſſit. Nihil abſqꝫ ſolo deo patre infectū eſſe confirmans. Filiū quoqꝫ minorē a patre: eo ſecūdus ab illo ſit. Et ſpiritū ſanctū inferiorē a filio: in ſanctis quibuſqꝫ uerſari. Atqꝫ hoc ordine maiorē patris forti-tudinē eſſe ꝗͣ filii & ſpiritus ſancti: & rurſū maiorē filii fortitudinē eſſe ꝗͣ ſpiritus ſancti: & conſequenter ipſiusſancti ſpiritus maiorē eſſe uirtutē cæteris: quæ ſancta dicuntur. Cūqꝫ ueniſſet ad rationabiles craturas: & dixiſ-ſet eas per negligentias ad terrena corpora eſſe delapſas: etiā hoc addidit. Grandis negligentiæ atqꝫ deſidiæ eſtin tantū unumqueqꝫ defluere atqꝫ euacuari: ut ad uitia ueniens irratīonabiliū iumentoꝝ poſſit craſſo corporecolligari. Et in cōſequentibus: ꝗbus inꝗt moti diſputationibus: arbitramur ſua ſponte alios eſſe in numero ſanctoꝝ & miniſterio dei: alios ob culpā propriā de ſanctimonia corruentes in tantā negligentiā corruiſſe: ut etiāin contrarias fortitudines uerterentur. Rurſūqꝫ naſci ex fine principiū: & ex principio finē & ita cuncta uariariut & qui nunc homo eſt: poſſit in alio mundo dæmon fieri: & qui dæmon eſt: & negligentius egerit: in craſſioracorpora religetur: ideſt ut homo fiat. Sicqꝫ permiſcet omnia: ut de archāgelo poſſit diabolus fieri. Et rurſus diabolus in angelū reuertatur. Qui uero fluctuauerint: & motis pedibus nequaꝗͣ corruerint: ſubiicient̉ omninodiſpenſandi & regendi: atqꝫ ad meliora gubernandi: prīcipatibus: poteſtatibus: thronis: dominationibus: & forſitā ex iis hominū conſtabit genus in uno aliquo ex mundis: a quo iuxta Eſaiā: cælum & terra noua fient. Quuero non fuerint meriti: ut per genus hominū reuertantur ad priſtinū ſtatū: fient diabolus & angeli eius & peſſimi dæmones: ac pro uarietate meritoꝝ in ſingulis mūdis diuerſa officia ſortientur. Ipſoſqꝫ dæmones ac rectores tenebrarum in aliquo mundo: uel mundis: ſi uoluerint ad meliora conuerti fieri homines: & ſic ad antiquiredire principiū. Ita dūtaxat ut per ſupplicia atqꝫ tormenta quæ uel multo: uel breui tempore ſuſtinuerint: ī hominum eruditi corporibus rurſū ueniant ad angeloꝝ faſtigia. Ex quo conſequenti ratione monſtrari omnes rationabiles creaturas ex omnibus poſſe fieri: non ſemel & ſubito: ſed frequentius: noſqꝫ & angelos futuros: &mones: ſi egerimus negligentius: & rurſū dæmones ſi uoluerint caꝑe uirtutes: peruenire ad angelicā dignitatē.Corporales quoqꝫ ſubſtantias penitus dilapſuras. Aut certe in fine omnium hoc eſſe futura corpora: quod nūceſt aer & cælum. Et ſi quod aliud corpus ſincerius & purius intelligi poteſt. Quod cum ita ſit: quid de reſurrectione ſentiat perſpicuū eſt. Solem quoqꝫ & lunā: & aſtra cetera eſſe animantia: īmo quomodo nos homines obquædā peccata his ſumus circundati corporibus: quæ craſſa ſunt & pinguia: ſic & cæli luminaria talia: uel taliaaccepiſſe corpora: ut uel plus uel minus luceāt: & dæmones ob maiora delicta: aereo corpore eſſe ueſtitos. Omnem creaturā ſecundū apoſtolū: uanitati eſſe ſubiectā: & liberari in reuelationē filioꝝ dei. Ac ne quis putet noſtrū eſſe quod dicimus: ipſius uerba ponamus. In fine atqꝫ conſumatione mundi: quando uelut de quibuſdā repagulis atqꝫ carceribus miſſæ fuerint a domino animæ & rationabiles creaturæ: alias eaꝝ tardius incedere obſegniciē: alias pernici euolare curſu propter induſtriā. Cūqꝫ omnes liberum habeant arbitriū: & ſponte ſua ueluirtutes poſſint capere: uel uitia: illæ multo in peiori conditione erunt: ꝗͣ nunc ſunt. ad meliorē ſtatū peruenient: quia diuerſi motus & uariæ uoluntates in utrāqꝫ partem diuerſum accipient ſtatū: ideſt ut & angeli ho-mines uel dæmones: & rurſū ex iis homines uel angeli fiant. Cūqꝫ omnia uario ſermone tractaſſet: aſſerens diabolū non incapacē eſſe uirtutis: & tamen necdū uelle capere uirtutē: ad extremū ſermone latiſſimo diſputauitangelum: ſiue animam: aut certe dæmonē: quos unius aſſerit eſſe naturæ: ſed diuerſaꝝ uoluntatum pro magntudine negligentiæ & ſtultitiæ iumentū poſſe fieri: & pro dolore pœnaꝝ & ignis ardore magis eligere: ut brutianimal ſit: & in aquis habitet & fluctibus: ac corpus aſſumere huius uel illius pecoris: ut nobis ſolū quadrupedū: ſed & piſcium corpora ſint timenda. Et ad extremum: ne teneret̉ pythagorici dogmatis reus: qui aſſeriμε τεμ ψῦκωσίν. ideſt tranſaīationem. Poſt tam nefandam diſputationē qua lectoris animū uulnerauit:inquit iuxta noſtrā ſententiā non ſint dogmata: ſed quæſita tantum atqꝫ proiecta: ne penitus intractata uideretur. In ſecundo aūt libro mundos aſſerit īnumerabiles: nec iuxta Epicuꝝ uno tēpore plurimos & ſui ſimiles: ſecpoſt alterius mundi finem alterius eſſe principiū. Et ante hunc noſtrū mundū: aliū fuiſſe mundū: & poſt hunaliū fuiſſe futuꝝ: & poſt illū aliū. Rurſūqꝫ cæteros poſt cæteros. Et dubitat utrū futurus ſit mundus alteri muido:ita ex omni parte conſimilis: ut nullo inter ſe diſtare uideantur articulo. An certe nūꝗͣ mundus alteri mūdoex toto indiſcretus & ſimilis ſit futurus. Rurſūqꝫ poſt modicū: ſi omnia inquit ut ipſe diſputationis ordo cōpelit: ſine corpore uixerint: conſumet̉ corporalis uniuerſa natura: & redigetur in nihilū: quæ aliquando eſt factade nihilo. Eritqꝫ tēpus quo uiſus eius etiam neceſſarius ſit. Et in cōſequentibus. Sin aūt ut ratione & ſcripturaꝝauctoritate mōſtratū ē: & corruptiuū hoc īduerit īcorruptionē: & mortale hoc īduerit īmortalitatē: abſorbebi-tur mors in uictoriā: & corruptio in incorruptionē: & forſitā omnis corporea natura tollet̉ e medio: in qua ſolapoteſt mors operari. Et poſt paululū. Si hæc ſūt cōtraria fidei: forſitā ſine corporibus aliꝗͣdo uiuemus. Sin au qui ꝑfecte ſubiectus eſt chriſto: abſqꝫ corpore ītelligit̉. Omnes aūt ſubiiciēdi ſunt chriſto: & nos erimus ſinecorporibus: quando ei ad perfectum ſubiecti fuerimus. Et in eodem loco. Si ſubiecti fuerint omnes deo: omne-depoſituri ſunt corpora: & tunc corporalium rerum uniuerſa natura ſoluetur in nihilo. Quæ ſi ſecūdo necelſitas poſtularit: ob lapſū rationabiliū creaturaꝝ rurſus exiſtet. Deus enim in certamē & luctamen animas dere-quit: ut intelligāt plenā conſumatamqꝫ uictoriā: ex propria ſe fortitudine: ſed ex dei gratia cōſecutas. Et iccirco arbitror pro uarietate cauſaꝝ diuerſos mūdos fieri: & elidi errores eoꝝ: qui ſimiles ſui mūdos eſſe cōtendūt.Et iterum.