Sermo. V. De natiuitate Marie

ferunt ad cognoſcendū qd̓ qͥd eſt. ⁊ xij. metaphi. Actus ſpecificāt habitꝰ. gloſa quoqꝫin. c. nec aliqua .xxvij. q. j. dicit. per exteriorainterior voluntas dinoſcit̉. Facit ad hoc illa vulgaris ſentētia iuris que ait. ꝑ exterioracognoſcunt̉ interiora. §. ceruos. Inſti. de reꝝdiui. l. naturalem. §. in his. ff. de acqui. re. do.y l. fulcimus. §. illud ſciendū. ff. ex quibꝰ cau.a in poſſ. e. Ariſto. quoqꝫ in. ij. pͥorū ait. Perſigna corꝑis nobis nota ſillogizamur diſpoſitiones aīe nobis ignotas. ⁊ Amb̓. in li. deoffic. di. habitus mentis ꝑ ſtatum corporiscognoſcitur. Proſper etiaꝫ in lib̓. ep̄i. epigramate. xxij. inquit. Ex opeꝝ ſpecie clareſcūt intima cordis. De actibꝰ enī exterioribꝰ habēthomines iudicare. clemen. exiui de paradiſo§. cupientes. de verbo. ſig. Et ideo quādo qͥshincinde reſpicit mulieres. ⁊ quando multernutibꝰ oculoꝝ aliqua ſigna facit viris. vl̓eos reſpicit impudice. ſignū eſt ꝙ eiꝰ animuſeſt impudicus. ⁊ hoc crimen habebat parisqui ſcribens helene. vt ponit Ouidius ī epiſtolis dicebat. Et tibi per nutum ſigna tegēda dabā. de quo vicio Augu. in. c. Nec ſoloxxxij. q. v. ait. nō dicatis vos aīmos haberepudicos ſi habeatis oculos impudicos. qꝛ īpudicus oculus impudici cordis eſt nūciuſHoc aūt ornamentū honeſtatis habuit excellentiſſime virgo bn̄dicta que in omnibuſactibꝰ ⁊ geſtibꝰ ſuis circūſpectiſſima et honeſtiſſima fuit. Un̄ Amb̓. in. ij. de ꝟginibꝰ ait.Nihil toruuꝫ in oculis Marie. nihil in verbis procax. nihilqꝫ in actu verecūdum fuit.Ipſa enī ꝑfectiſſime adimpleuit illud conſilium Goffredi in poetria dicētis. Seruemꝰhoneſta ⁊ mala vitemus. Unde de ip̄a p̄t dici illud Sap. vij. ⁊ innumerabilis honeſtaſꝑ manus illius. Et illa de ſe dicere poteſt illd̓Ecc̄i. xxiiij. Fructus mei: fructus honoris ethoneſtatis. ¶ Quia aūt extrinſeca honeſtaſſine intrinſeca parum valet. immo ſeruāteshoneſtatē exteriorē: ⁊ habentes inhoneſtammentē ſunt ſimiles ſepulcris dealbatis et abextra depictis: que intus plena ſunt cadaueribus mortuoꝝ: ⁊ omni ſpurcicia. licet a forꝭappareant hoībꝰ ſpecioſa. vt inqͥt ſaluatorMatth̓. xxiij. de phariſeis. Ideo oportet ꝙmulier nō ſolū ſit honeſta ⁊ incōtaminataīoperibꝰ: verbis ⁊ omnibꝰ actibꝰ exterioribꝰ.ſed etiam ī cogitatiōibꝰ ⁊ deſiderijs ītrinſecꝰ.Sciendū eſt autē ꝙ ẜm leges ciuiles maior honeſtas requirit̉ in mulieribus qͣꝫ ī maſculis. ⁊ ideo ex inhoneſtate punitur quādoqꝫ mulier ⁊ non vir. vt notat glo. in. l. palam

§. que in adulterio. ff. de ritu nupti. Hāc aūtintrinſecā ⁊ extrinſecā honeſtatem habuiſſevirginem benedictā patet per reſponſionē eiꝰfactam angelo quando ei dixit Lu .j. Quomodo fiet iſtud quoniā virū non cognoſco.quod gloſa exponit. id eſt. in virginitate manere diſpoſui: ⁊ virum nō cognoſcere ꝓpoſuiEt idem ait gloſa. Uide quanta eſt Marieꝯſtantia. que licet ſalutata. licet confortata.licet cōmendata. potius tamen videt̉ nollehabere ꝓlem qͣꝫ perdere virginitatē. ⁊ ideo demodo querit: dicentis. Quomō fiet iſtud?Bern̄. quoqꝫ in quodam ſermone inqͥt. Oꝟgo prudēs. O ꝟgo deuota. qͥs te docuit deoplacere virginitate? Que lex. que iuſticia. q̄pagina veteris teſtamenti hoc p̄cipit: Noslegimus apl̓um dicentē. De ꝟginibꝰ p̄ceptūdn̄i nō habeo. cōſiliū aūt do. Tu ꝟo nec p̄ceptum. nec ꝯſilium. nec exemplum habuiſti.Hec ille. Tanta aūt fuit honeſtas btē ꝟgīsꝙ nunqͣꝫ motū aliquē vel rebellioneꝫ carnishabuit: nec modicā incōtinētie cogitatōemimmo eius honeſtas ab om̄ibꝰ in eam aſpicientibꝰ extinguebat: vt ſupͣ diximus omnēlibidinē. qꝛ vſqꝫ ad medullas cordis ipſorūpenetrabat. ¶ Pro cōcluſione ꝟo noſtri ẜmonis dico ꝙ beata virgo in hoc ſeculo poſt xp̄ꝫfuit exemplū ⁊ ſpeculū omnis honeſtatis etſbene viuendi. Unde illud Gen̄. j. Fecit deCduo luminaria magna. luminare maius ſcꝫſolem. ⁊ luminare minus .i. lunam. expōi poteſt de xp̄o qui eſt ſol iuſticie. ⁊ de virgine bn̄dicta que dicitur luna. quia ſicut luna a ſolerecipit lumen. ita beata virgo ſplendoreꝫ lucis ⁊ gratie. ac normā recte viuendi ſuſcepita xp̄o. Et maxime in illo temꝑe quo cum eoconuerſata eſt. Un̄ doctor quidam grecꝰ ſuꝑillud Luc̄. ij. mater eius cōſeruabat om̄ia ꝟba hec conferēs in corde ſuo ait. Conſideraprudentiſſimā mulierē Mariam ꝟe ſapientie matrē qualiter ſcolaris ſit pueri. Nō enīvt puero neqꝫ vt viro: ſed vt deo vacabat. etilliꝰ voces ⁊ oꝑa r̄putabat. et idcirco nihil exdictꝭ aut factꝭ ab eo īcaſſū illi patebat. ſed ſic̄ipſum verbū pͥus in viſceribus. ita nūc eiuſdem modos ⁊ dicta concipiebat: ⁊ in cordeſuo fouebat ⁊ hec in p̄ſenti contemplabaturqd̓ expectabat in futuro clariꝰ reuelā̓dū. Ethac quidē tāqͣꝫ regula ⁊ lege ꝑ totā vitā vtebatur. Hec ille. Erat aūt ꝟgo Maria exemplar oīm ꝟ̓tutū. Un̄ d̓r in ẜmone oīm ſctōꝝUirgo maria dei populū faciendo monebatſpernere ꝑituri luxꝰ ſeculi. a lenocinio mortalis vite declinare: carnis pudiciciam cū vir-

Interio.ra cognoſcunt̉ perexteriora

aior

Mariaſpeculumom̄is honeſtatis