Druckschrift 
Expositiones in Avicennae tractatum de urinis et Fen XXII tertii Canonis. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

neruis cordis huiuſmodi ſenſibiliter dicit̉ egritudo ſimpliciter inquantum uero hec eadeꝫ diſpoſitio eſt ei melior que acquiri potuit ex ſuis principijs qua .ſ. ſuo modo perficit operationes diciturpria homini ſanitas uerum qꝛ non eſt firma de ſeneqꝫ perdurans propter id dicitur ſanitas ut nuncqꝛ per ipſum eſt aptum corpus tantū eſſe ſanum.ut nunc permanere hoc tamen ut dictum eſt appellatur in propoſito egritudo cum queritur ſi podagra ſit egritudo hereditaria. Secundo notādum per morbum hereditarium ego intelligomorbum contractum a principijs generatiōis admodum ſupra dictum propter conſimilem morbūfuiſſe diuturnum fixum in patre matre uel progenitoribus uſqꝫ ad quartam generationem. qꝛ ul̓tra illam non ſtat aſſimilatio fetus ad parentes utſi pater auus uel proauus fuerit podagricus exmulto tempore fiat in filio diſpoſitio in pedibusper quam a facili cauſa incurrat podagram. Ettunc talis diſpoſitio dicetur morbus hereditariusSed ſi talis diſpoſitio ꝯtraheretur a principiisgenerationis per aliquam accidentalem cauſam.ut propter malum regimen imponendo non deberetur dici morbus hereditarius ⁊c. ulterius in propoſito ſuppono cum ph̓o primo ſecundo de generatione animalium in generatione fetus agensgenerans eſt ſperma uiri recipiens eſt mulierismeſtruum in ſpermate uiri eſt uirtus quedaꝫinformatiua que uidetur uelud ydolum generatiue que eſt in patre quoniam homo generat hominem per ſperma ſicut per inſtrumentum ſicut artifex artificiatum per inſtrumenta media ſcd̓muarium morum inſtrumentoꝝ ab artifice fiunt uarie artificiatorum ſpecies ſimiliter ſecunduꝫ uanūmotum generantis mediante īformatiua ſpermatis fiunt diuerſe ſpecies membrorum. Cuꝫ hocſupponitur dicta uirtus informatiua ſubiectiufundatur in parte ſpirituoſa ſpermatis que dicitura ph̓is medicis ſpiritus genitiuus qui uel eſt ſpiritus quidam in uirtute continens potentiam ſpirituum particularium membrorum maxime prircipalium precipue cordis uel eſt agregatum exhuiuſmodi ſpiritibus agit igit̉ informatiua uirtꝰ īuigore horum ſpirituum principaliter Supponitur tertio cum ph̓o 18. animalium ubi ponitcauſas aſſimilationis alibi etiam ſperma uiri quo ad partem corpulentam meſtruum mulieris quod eſt materia generatiōis ſunt ſuperfluialimenti ultimi uel cibi .i. cibi quarta digeſtionedigeſti quod erat in potentia propinqua. ut eſſetmembrum qui tandem humor ueniens ad teſticulos in uiro ad concauum matricis in muliere inuirtute ſpirituum concluſorum in eo dicitur ſperma in uiro meſtruū in muliere quicquid igiturreperitur in omnibus membris patris formaliterhabet uirtus ſpermatis uirtualiter .i. dicta uirtusin forma que eſt dicta uirtus diuina in multis locis unde poteſt omnia facere ī materia diſpoſitaque erant in patre non ſolum que erant in patreformaliter uerum etiam que in eis relucebat. exauo proauo ⁊c. Cum igitur in patre reperiāturdiuerſa ut maſculinitas complexio color quantitas membrorum numerus ⁊c. que tantam habētadinuicem diuerſitatem quedaꝫ poteſt ab alijsſeꝑari contingere poteſt dicta uirtus informatiua erit potens in uno motu ad alterum iſtorumducendum non in alio motu alterum producerepoterit ut qd̓ poterit producere ens humanūproducet eum ſic colloratum uel non maſchulumEt quoniam ut ibidem dicit ph̓s motus eſt a contrario in contrarium ſi contingat ut ſperma patrisſit omnino forte materia que eſt meſtruum mulieris ſit omnino obediens aſſimilabitur fetus ī totum patri ſi ſperma obtinere non ſufficiat generabitur aliud quod aliqualiter agenti contrariuꝫeſt ẜm tamen paſſi diſpoſitionem vnde ſi non poſſit maſchulus ex generante generari generabiturfemella que maſchulo aliquo modo eſt contrariūideo idem dicitur de femella eſt maſchulus occaſionatus ſicut dictum eſt ſperma uiri ipſum ēin potentia actiua omne membrum ita meſtruummulieris eſt in potentia paſſiua omne membrummulieris quoniam una queqꝫ partium corporis noſtri fit ex tali materia menſtruali particularitercuius partis ipſa eſt ſuſceptiua vnde ex ultimo alimenti quod ſuperfluit uerbigratia nurricatiōi ſtomaci uel oculi matris generatur in fetu ſtomacusuel oculus quoniam corpus datur fetui ex matreanima autem omnis forma figura eſt ex patre. Ideo dixit philoſophus primo de generatiōemanifeſtum eſt quod ſperma uiri non eſt conueniens quantitati animalis ſed qualitati ⁊c.Et iſto modo ego intelligo illam particulaꝫ ultimā poſitam in diffinitione ſpermatis cum dicit̉ eſt ſuperfluitas ultima alimenti licet Ia. de forliuio aliter intelligat uidere meo male. In iſtamateria poſſem multa bona dicere de cauſis ſimilitudinis diſſimilitudinis ſed iſta propoſito noſtro ſufficiant. Et hec de primo articulo. Quātum ad ſcd̓m ẜm articulum ſit iſta prima concluſio. Non ſemper podagra in patre uel matre eſtcauſa ſufficiens ad hoc vt in filio fiat ſimilis hereditarius morbus probatur quoniam ubi fuerit in aliquo eorum morbus diuturnus ſed modicitemporis non generabitur inde morbꝰ hereditariꝰex dictis ī ſcd̓o notato: declaratur rōne: quoniāubi in patre per diem tātū ul̓ duos fuerit podagracontingit ut ex precedēti materia ſana ſit genituꝫſperma prolificum exiſtens in teſticulis uel uaſſis ſeminariis ex quo copulationem mulierebetafiet ſortes ſanus ergo ⁊c. Etiam eſt fortiusubi dicidatur ex nutrimēto aliqualiter alterato ſꝫremiſſe contingens eſt: ueriſimile multū ut talismalitia debilis corrigatur remanente ſpiritu ex illo membro ut pede deciſſo forti ſufficiente exmateria proportionata pedū fortem generare potente ergo ⁊c̄. ſicut declaratum eſt ex parte ſpermatis uiri proportiōali medio declarari poteſt exparte meſtrui mulieris. Secunda concluſioquelibet podagra a principiis generationis cōtra