Pſalmus
rū eſtimabamꝰ īſaniā ⁊ finē illoꝝ ſine honore ecce quō cōputati ſt̓ int̓ filios dei ⁊ int̓ ſāctos ſors illoꝝ ē gͦ errauimꝰcerte veꝝ ē. iō dicit̉ Eſa. xxxiij. ve qui ſpernis nōne ⁊ ipſeſperneris. Iere. xxiij. dabo vos in obprobriū ſempiternū⁊ in ignominiā eternā q̄ nūqͣꝫ obliuione delet̉ Mal̓. vlti.Calcabitis imꝑios cū fuerint ſub planta pedū veſtrorumPſalmus.CXXIIIn Iſi quia dominus erat in nobis: dicat nunc iſrael niſi quia dn̄s erat innobis.¶ Niſi qꝛ dn̄s) h̓ ē quintus gradus cantici vel quintū canticū graduuꝫ qͦ vir iuſtus aſcendēs nō ſibi ſꝫ deo attribuitſuā liberationē ꝓ qua in p̄cedēti psͣ. orauerat dicēs miſerere nr̄i dn̄e miſerere nr̄i. Quintꝰ igit̉ gradus ē deo attribuere liberationē: canticū vero ē ip̄a leticia de liberationeTitulus idē qͥ pͥus. Intentio monet om̄e bonū deo attribuere ⁊ ſic monet aſcēdere. Modus biꝑtitus ē. psͣ. Prīovir iuſtꝰ attribuit deo ſuā liberationē. Scd̓o gratias agibi (bn̄dictꝰ dn̄s) dicit ergo (niſi qꝛ dn̄s erat in nobis) ſgubernator in naui fluctuante aut ſicut dux in exercitu qfligente aut ſecut caput in corꝑe ſupple nō euaſiſſemꝰ pricula occurrētia vn̄ ꝙ euaſimꝰ ꝑ ip̄m ē ⁊ hoc (dicat) corde ore. oꝑe (nunc) poſt euaſionē rei vel ſpei (iſrl̓) .i. vir vdēs deū fide vl̓ facie hoc inqͣꝫ dicat (niſi qꝛ dn̄s erat in nobis (nullatenus euaſiſſemꝰ. q. d. vir iuſtus oēs fideles d̓oattribuūt ꝙ euadūt mundi pericula ſil̓is modus loquēEſa. .j. niſi dn̄s exercituū reliquiſſet nobis ſemē quaſi ſodma fuiſſemꝰ .i. deſerti ineternū. ſoli ergo deo aſcribendū/ꝙ bonū facis ⁊ ꝙ malū caues ⁊ ꝙ pericula euadis ⁊ qͥcqͥohabes .j. Coꝝ. iiij. quid habes qd̓ nō accepiſti. Romanoxv. Gratia dei ſum id qd̓ ſum. Eſa xxvj. oīa oꝑa nr̄a oꝑatus es in nobis dn̄c Phil̓. ij. deꝰ ē qui operatur in nobis ⁊velle ⁊ ꝑficere ꝓ bona voluntate. Romano. ix. non eſt vlentis neqꝫ currentis ſed miſerentis dei ⁊ reuera hoc fecitdominus quia.¶ Cum exurgerēt homines in nos forte viuos de glutiſſent nos.¶ Cū exurgerēt) .i. ex malicia interiori in exteriorem ſurgrēt (hoīes) carnales (in nos) in quibꝰ deus erat (forte viuos) .i. cognoſcētes malū (deglutiſſent nos) qui ſimiliteſumꝰ homīes ſꝫ ꝯͣ dn̄m qͥ in hnobis erat nihil potuerūt (forte) Nota ē liberi arbitrij qꝛ nullꝰ peccat niſi velit vn̄ ſenedimitte excuſationē nemo inuite peccat. Et nota ꝙ q̄daviui deglutiunt̉ quidā mortui vt dicit Aug. viui abſorbē3jt̓ tur ſeu deglutiunt̉ qui ſciēter peccāt de quibꝰ psͣ. deſcēderūt in infernū viuētes. Prouerbio .j. deglutiamꝰ eū ſicut īfernus viuentē mortui deglutiunt̉ qui peccāt neſciēter ſicut paulꝰ. j. Timo .j. Fui blaſphemꝰ ⁊ ꝑſecutor ⁊ ꝯtumeꝑlioſus ſꝫ mīam dei ꝯſecutus ſum qꝛ ignorās feci in incre.dulitate. Et noͣ ꝙ demones pͦ inuadūt homīes ꝑ ſuggeſtionē tangūt ꝑ malā cogitationē mordēt ꝑ malā delectationē maſticāt ꝑ deliberationē trāſglutiūt ꝑ cōſenſum trahiciunt in ſtomachū ꝑ operationē decoquunt ꝑ ꝯſuetudinēvniunt mēbris per deſperationē egerunt in morte ꝑ damnationē hijs gradibꝰ deſcendūt in īfernū pctōres ſequituir¶ Cum iraſceretur furor eorum in nos forſitan aqua abſorbuiſſet nos.¶ Cū iraſ. ⁊cͣ.) duobꝰ modis fit ꝑſecutio ꝯͣ iuſtos. Primoblandit̉ lingua doloſa q̄ ſagitta ⁊ carbonibꝰ victa incipitpoſtea aperte ſeuire ⁊ q̄ pͥus blandiebat̉ vt ſeduceret poſtea minat̉ vt terreat ſꝫ ſicut in pͥmo cātico dolus ita in hͦfuror ꝑ dn̄m vincit̉ vn̄ ait (cū iraſce. fu. eoꝝ) qui ē ſine iudicio rōnis ſicut inuidia vn̄ Iob. v. Uirū ſtultū interficiiracūdia ⁊ paruulū occidit īuidit (in nos .i. ꝯͣ nos innocites ⁊ in quibꝰ deus erat (forſitā aqua) .i. popl̓s pctōr (abſorbuiſſet nos) ſicut aqua maris abſorbuit egyptios. Exdi. xiiij. dr̄ aūt ppl̓s pctōr aqua ꝓpter quatuor. Primo qꝛibit̉ ⁊ fluit cōtinue vnus poſt aliū Eccl̓i. j. generatio p̄teit ⁊ generatio aduenit. Scd̓o qꝛ poſt fluxū nō redit. j. ℟
gum. xiiij. oēs morimur ⁊ quaſi aque q̄ nō reuertunt̉ dilabimur in terrā. Tercio ꝓpter copia Eccl̓aſtici .j. ſtultoꝝ infinitus ē nūerus. Apoca. xvij. Aquas quas vidiſti vbi meretrix ſedet ppl̓i ſunt ⁊ gētes ⁊ lingue. Quarto qꝛ deſcendūt in mare inferni. Eccl̓es .j. oīa flumina intrāt in mare.Itē ꝑ aquā p̄t intelligi carnalis volūptas q̄ multos abſorbet. Gen̄. xlix. ruben effuſus es ſicut aqua nō creſcas. ⁊cͣ.Item aqua ē diuitiaꝝ affluentia que multos abſorbet psSaluum me fac deus quoniam intrauerūt aque vſqꝫ adanimā meā ſꝫ qm̄ quelibet iſtaꝝ aquarū cito tranſit lꝫ cuꝫimpetu ruat ideo ſubiungit̉.¶ Torrentem pertrāſibit anima noſtra forſitan pertranſiſſet anima noſtra aquam intolerabilem.¶ Torrentē) .i. impetū tribulationū vel tentationū inſurgentiū (pertrāſiuit) .i. ꝑfecte trāſiuit vl̓ per deuꝫ tranſiuit(aīa noſtra) lꝫ corpus obrutū fuerit ad tp̄s hunc torrentēPrimo trāſiuit dn̄s ⁊ ſic ſuis viā mōſtrauit. psͣ. de torrētein via bibet ꝓpterea exal. ca. Abac. iij. viā feciſti ī mari eqͥstuis in luto aquaꝝ multaꝝ. Eſaie. xliij. hec dicit dn̄s qͥ dedit in mari viā ⁊ in aquis torrentibꝰ ſemitā qͥ eduxit qͣdrigā ⁊ equū ⁊ robuſtū. Itē in eodē cū trāſieris ꝑ aquas tecū ero ⁊ flumina nō operient te. Iere. xxxj. adducā eos ꝑtorrētes aquaꝝ in via recta ⁊ nō īpingent in ea. pr factꝰ ſuiſraeli pater. hoc ē qd̓ dr̄ Act̉. xiiij. ꝑ multas tri. oꝫ intrarein re. dei. q̄ aūt ſit aqua hec ꝑ qua trāſiuit diffinit ſubdēs.(forſitā ꝑtrā. aīa .n. aquā intole.) interrogatiue legendū ēq. d. aīa nr̄a ꝑtrāſiuit torrētē. qꝛ .ſ. dn̄s erat in nobis ⁊ (forſitā ꝑtrāſiſſet) etiā ſi dn̄s nō eēt in nobis qͥ vtiqꝫ nō feciſſet vn̄ in greco loco de forſitā ponit̉ (ara) qd̓ ē nota dubitatiōis. vn̄ ſenſus ē (ara) .i. putaſne (pertranſiſſet aīa nr̄aaquā intolerabilē). q. d. manifeſtū ē ꝙ nō latini ponūt forſitā ad oſteudendū periculorū quantitatē ⁊ liberi arbitrijfacultatē q̄ neceſſaria ē qꝛ ſi hō vult p̄t perire. ſi vult ſe iuuare cū gratia dei p̄t pertrāſire. j. Corinth̓. iij. Dei adiutores ſumꝰ psͣ. ſi dicebā motus ē pes meus miſcd̓ia tua dn̄eadiuuabat me. alia lr̄a vbi nos habemꝰ (aquā intolerabilē) hꝫ (aquā ſine ſubſtātia) voluptatē vel diuitiaꝝ vl̓ etiātribulationū vel etiā pctōꝝ abundantiā triplici rōne. Primo qꝛ cito tranſeūt nec ſubſiſtūt. vn̄ psͣ. vidi impiū ſuꝑexaltatū ⁊ eleuatū ſicut ſicut cedros libani trāſiuit ⁊ ecce nōerat. Sap̄. v. qͥd ꝓfuit nobis ſuꝑbia .i. dignitas ſeculi vnde ſuꝑbit̉. aut diuitiaꝝ iactātia qͥd ꝯtulit nobis trāſierūtoīa illa tanqͣꝫ vmbra ⁊ tanqͣꝫ nūcius p̄currens ⁊ tanqͣꝫ nauis q̄ pertraſit aut tanqͣꝫ auis q̄ trāſuolat in aere. aut tāqͣꝫ ſagitta emiſſa in locū deſtinatū. qͥnqꝫ ponit q̄ cito tranſeūt ⁊ ſecundū citius qͣꝫ pͥmū ⁊ terciū qͣꝫ ſecundū ⁊ quartum qͣꝫ terciū ⁊ quintū qͣꝫ quartū ſic ordinat vt velocē trāſitū iſtoꝝ on̄dat. Secūda rō eſt qꝛ nō ſaciāt habentē ſꝫ exinaniūt vn̄ Oſe. iiij. comedēt ⁊ nō ſatiabunt̉ ibi Glo. voluptas inſatiabilis ē ⁊ habita famē nō ſacietatē parit. ꝯͣ beati qͥ eſuriūt ⁊ ſitiūt iuſticiā qm̄ ip̄i ſaturabunt̉. Mathei. v.qꝛ iuſticia ſubſtātia ē q̄ ſatiat. iniqͥtas nō hꝫ ſubſtantiā etideo vētres deuorantiū vacuos relinqͥt totuꝫ ē de glo. ſil̓r⁊ de diuitijs ⁊ honoribꝰ qꝛ nō ſaciāt. Eccleſiaſtici. v. Auarus nō implebit̉ pecunia. Prouerbioꝝ. xiij. Iuſtus comedet ⁊ replet animā ſuā. vēter aūt impiorum inſaturabilisProuerbio. xxx. Tria ſunt inſatiabilia ⁊ quartū ꝙ nunqͣꝫdicit ſufficit. infernus os vulue. terra ⁊ ignis .i. inuidia. luxuria auaricia. ambitio. Tercia rō ē qꝛ fidē ⁊ deū ⁊ veruꝫeē auferūt. ⁊ ſine fructu ad infernum poſſeſſores ſuos nudos deducūt. vn̄ pō. ne timueris cū diues factꝰ fuerit hō ⁊cū multiplicata fuerit gloria domꝰ eiꝰ. qm̄ cū interierit nōſumet oīa neqꝫ deſcēdet cū eo gloria eiꝰ. hoc ptꝫ in diuiteepulone. Lu. xv. ⁊ in alio diuite qͥ horrea deſtruxit vt maiora faceret. Luce. xvj. Qd̓ attendēs dauid alibi ꝓpter qͥdirritauit impiꝰ deū. q. d. nihil ē illud. iō dicit. Eccl̓es. iiij. eſtea īfirmitas peſſima quā vidi ſub ſole diuitie ꝯſeruate inmalū dn̄i ſui pereūt em̄ in afflictiōe peſſima. gnͣauit em̄ filiū q̄ in ſūma egeſtate erit ſicut egreſſus ē nudus de vteromatris ſue ſic reuertet̉. ⁊ nihil auferet ſecū de labore ſuo.
Qualit̓ qͥdāviui ⁊ qͥdammortui deglutiūt̉ a dyabobolo ī peccaẜm ml̓tas circūſtantiasꝯueniūt ī cōmeſtione cilmateriali-
Or ſoli deoattribuendūē qͥcqͥd bonifit ⁊ hoc quadrupliciter
Aqͣ dr̄ pctōrꝓpter qͣtuor
P. cxxiij.
Doluptates⁊ diuitie n̄ ſūtappetēde triplici ratione.