Pſalmus
te in cōſpectu re. do.) i. ſicut qui ab eo ꝯſpicimini. q. d. nōſegnes efficiamini: ſꝫ ſtrenue diuinū officiū ꝑagite: qꝛ dn̄sſemꝑ vos ꝯſpicit. Boetius. Magna nobis indicit̉ ꝓbitatis neceſſitas cum ante oculos verſamur iudicis cūctacernētis (moueat̉) ad laudē (mare ⁊ plenitudo eius) permare intelligunt̉ penitētes in amaritudine ꝯtritōis ⁊ doloris ꝓ pctīs q̄ fecerūt. ꝑ plenitudinē maris intelligit̉ ꝑfectio pnīe q̄ tunc eſt ꝑfecta: cū hō facit pnīam ꝓ pctīs aliorum: vt Dan̄. ix. Cūqꝫ ꝯfiterer pctā mea: ⁊ pctā ppl̓i me(orbis) .i. circulus (terrarū) iuſti in diuerſis terris ꝑfect(⁊ qui habitāt in eo) .i. in circulo notabiliter dr̄ (habitānō intrāt: quidā em̄ intrāt circulū ꝑfectōis ⁊ nō habitanibi ſꝫ cito reſiliunt a clauſtro etiā qn̄qꝫ (flumina plaudenmanu) flumina ſunt doctores legis diuine qui rigāt ortūeccleſie aquis doctrine ⁊ ſapīe. Psͣ. Fluminis impetusti. ciui. dei Eccl̓i. xxiiij. Ego ſapīa effudi flumina Eph̓. iiij.Alios dedit doctores (manu) ecce qd̓ de viuis fluminibloquit̉ (manu) .i. oꝑe ⁊ largitate. Psͣ. Oēs gentes plardite manibus: qͥd aut fluminibus largius: qͥd vtilius: qͥdulcius nulli negāt aquas: oībus ſūt neceſſaria: oībuscunda Math̓. x. gratis accepiſtis: gratis date: eſt aūt mlus plauſus Prouer. xvij. Homo plaudet ſtultis manicum ſpōpōderit ꝓ amico .i. cū ſuſceꝑit curā: ſꝫ addit (ſꝯtra ſingulares ⁊ nouas opiniones. ſicut nō deſerit flunantiquū alueū: ſic doctores nō debēt relinquere ſemitā attiquoꝝ Eccl̓i. ix. Non derelinquas amicum antiquum nouus enim nō erit ſil̓is illi (montes exultabūt a conſpectudn̄i) montes ſunt p̄lati qͥ cū boni ſunt exultāt a cōſpectudn̄i Eſa. lv. Montes ⁊ colles cantabūt laudē (qm̄ venitiudicare terrā) gaudeāt ergo qui terrā reliquerunt ⁊ celeſtes facti ſunt: qꝛ nihil habet iudicandū ſi terrā nō habēt.(veni) taūt dn̄s (iudicare terrā) .i. pctōres nō ſolū ī ſcd̓oaduētu: ſꝫ nunc in pn̄ti Ioh̓. xij. Nunc iudiciū eſt mundi.(iudicabit orbē terrarū in iuſticia) reos qͦs mūdus orbatos oculis in orbeꝫ ducit ſicut ſanſon Iud̓. xvj. Clauſummolere fecerūt. j. Reg. xv. Aīa inimicoꝝ tuorū rotabiturecōtra Ioh̓. v. Qui verbū meū audit ⁊ credit ei qui miſitme habet vitā eternā. ⁊ in iudiciū nō venit: ſꝫ trāſiet a morte in vitā. Item hoc dr̄ ꝯtra aduocatos (iudicabit or. terraꝝ in iuſticia) .i. ꝓ iuris aſtucia damnabunt̉ plurimi litgatores (⁊ ppl̓os) .i. rōnales theologos ⁊ ſacerdotes (inin equitate) .i. ꝓ equanimitate: qꝛ equanimiter tollerantin mūdo ⁊ in eccleſijs mala nō penarū: culparū Hiere. xjQuid eſt qd̓ dilectus meꝰ in domo mea fecit ſcelera ml̓ta¶ Pſalmus XCVIIId¶Ominus regnauit iraſcant̉ ppl̓i: qͥſedes ſuꝑ cherubin moueat̉ terra.Titulus (Psͣ. dauid pꝫ titulus) ꝯtinuatio Inp̄cedēti psͣ. egit de aduentu ⁊ de natiuitate xp̄i: ſꝫ nato xp̄oppl̓i iudeoꝝ irati ſunt cū hern̄de ⁊ regnū eiꝰ poſtea etiā cōnati ſunt tollere vſqꝫ hodie: ſꝫ dicit psͣ. iſte ꝙ ipſe eſt qͦ tꝑeMoyſi ⁊ ſamuelis regnauit in irl̓m ⁊ vbiqꝫ. Nota ꝙ trespsͣ. ita incipiūt. Dn̄s regnauit ⁊ in illis tribus agit̉ de laude xp̄i. Triplex em̄ exultatio eſt de xp̄o ⁊ regno eius. Pma exultatio eſt de regni xp̄i cōfirmacōe: ⁊ de hac agit inps. Dn̄s regnauit deco. indu. eſt. Scd̓a eſt de regno xp̄i dilatatōe: ⁊ de illa agit in ſcd̓o .ſ. dn̄s regna. exul. ter. Terciaē de regni xp̄i aucͣte ⁊ ptāte: de qͦ agit̉ in hͦ psͣ. Intētio gͦ eſtinuitare ad laudē ⁊ honorē xp̄i vt eū tanqͣꝫ deū adoremus⁊ tanqͣꝫ regē exaltemus. Modus bipartitus eſt psͣ. Pri.imo on̄dit xp̄m regngntē: ⁊ quicūqꝫ ei repugnet altū ſuperoēs. vn̄ ei cedere monet. Scd̓o monet eū adorari. qꝛ presantiqui ſeruierūt ei: ibi (exaltate dn̄m) Primo gͦ inuitāsad laudē xp̄i ꝯmēdat eū. Primo a regia ptāte cum dicit.(dn̄s) xp̄us (regnauit) .i. regnare innotuit: ⁊ eqͣlis eſſe cūpr̄e in regno qͥ prius vilis erat ⁊ abiectus. Scd̓o cōmēdateū a regni firmitate cū dicit (iraſcant̉ ppl̓i) iudeorū: ⁊ eſtirriſio yronica q̄ ſacraſmos dr̄ .ſ. hoſtilis irriſio. q. d. iraſcātur qͣꝫtūcūqꝫ voluerint: qꝛ ita ꝯfirmatū eſt. regnū eiꝰ ꝙ velint nolint regnabit ineternū. Tercio ꝯmendat eū ab altitudine regni cū addit (qui ſedet ſuꝑ cherubin) qꝛ etiā ſuꝑ
illos ſup̄mos angelos incōꝑabiliter altus eſt: et iō exquoita firmiter regnat: ⁊ exquo ita altus eſt (moueat̉ terra).i. terreni quantū voluerint: qꝛ nihilominus regnabit ⁊ eſtidē cū hͦ qd̓ p̄dixit (iraſcant̉ ppl̓i) ⁊ eodē mō legendū eſt:vel aliter (moueat̉ terra) .i. terreni gentiles ad pnīam ⁊ fidem: ꝯuertēdo ſe ad dn̄m qui tantus eſt. Quarto ꝯmendat illū ab honore cū dicit.¶ Dominus in ſyon magnus: ⁊ excelſus ſuper omnes populos.¶ Dn̄s in ſyon maͣ.) in ſyon erat tēplū dn̄i ibi offerebant̉ſacrificia ⁊ oblatōes ⁊ ita in ſyon honorabat̉ dn̄s ⁊ nunchonorat̉ (in ſyon) .i. in eccleſia q̄ eſt in ſpeculatiōe. Quinto ꝯmēdat illū a potētia cū dicit (⁊ excelſus ſuꝑ oēs po.).i. ſuꝑ oēs hoīes in potentia excellit: et qꝛ talis ⁊ tātus eſtdn̄s: ideo inuitat nos ad laudandū: vn̄ dicit.¶ Confiteant̉ noī tuo magno quoniā terribile et ſcm̄ eſt ⁊ honor regis iudiciū diligit¶ Confiteant̉) ipſi ppl̓i in ꝯfeſſionē laudis (nomī tuo magno) .i. laudēt tuā mīam ⁊ largitatē ꝑ qͥ noīabilis es. de hͦnoīe in psͣ. Deus in noīe tuo ſal. me fac. Itē nomē dei magnuꝫ eſt tetragramaton. de qͦ Phil̓. ij. Dedit illi nomē qd̓eſt ſuꝑ oē nomē: ⁊ on̄dit qͣre laudandū eſt nomē dn̄i. Primo qꝛ timendū eſt: vn̄ dicit (qm̄ terribile eſt) Scd̓o qꝛ ſūme bonū: vn̄ addit (⁊ ſctm̄ eſt) .i. ſumme bonū. Et nota ꝙhoc tria adiectiuā ponit noīs dn̄i in ſignū trinitatis (magnū terribile ſctm̄) vt pr̄i magnoꝝ creatori attribuat̉ magnitudo. filio iudici terror. ſpui purificāti ſctītas aſcribiturTercio qꝛ bn̄ vult laudari a nobis ⁊ plus illi: vn̄ dicit (ethonor regis) .i. xp̄i (iudiciū diligit) .i. diſcretionē vt diſcrete laudemus eū: diſcrete aūt eū laudat: qui quantū p̄t eūlaudat ⁊ cogitat ꝙ ſufficiēter laudare eū nō pōt. Nā ecōtrario indiſcrete ⁊ ſtultē laudat qͥ eū ſatis laudare putat.Psͣ. Magnus dn̄s ⁊ lau. ni. Quarto qꝛ ipſe on̄dit nobisviam paradiſi: vn̄ dicit.¶ Tu paraſti ꝯirectiones: iudicium et iuſtitiam in iacob tu feciſti.¶ Tu pa. dir.) .i. vias rectas ꝑ qͣs ad te dirigamur: ⁊ queſunt iſte directōes ſubiūgit dicens (iudiciū ⁊ iuſticiā in iacob tu feciſti) .i. docuiſti (ppl̓m tuū) xp̄ianū qͥ ſupplantatin baptiſmo diabolū vt faceret (iudiciū ⁊ iuſticiā) .i. vt diſcernerēt ⁊ iudicarēt qͥd bonū: qͥd malū hͦ eſt facere (iudiciū) ⁊ executiōi mādarēt hͦ eſt facere (iuſticiā) iuſticia em̄eſt executio iudicij. Moral̓r (on̄s reg. ira. po.) cū dn̄s regnat in bonis iraſcunt̉ mali. j. Mach̓. v. Factu eſt vt audierūt gētes in circuitu: qꝛ edificatū eſt altare vt prius irateſunt valde: ⁊ ſuꝑ qͦs regnat ecce (qͥ ſe. ſuꝑ che.) cherubininterp̄tat̉ vermiculata pictura: vel ſcīa multiplicata: velſcīe plenitudo: vel qͣſi pl̓es ſcīe ⁊ intellectꝰ vermiculata pictura ſigͣt illos qͥ varijs ꝟtutibꝰ ⁊ donis decorant̉ Ezech̓.xl. In portis tēpli erāt picture vndiqꝫ: porte tēpli ſūt p̄latihi debet depingi ⁊ cortine tabernacl̓i erāt varie Exo. xxvjPsͣ. Aſtitit regina a dex. t. in ve. de. cir. va. Itē (ſedet) in iilis in qͥbus multiplicat̉ ſcīa quā Aug. petebat dicēs. dn̄enouerim te: nouerim me: qͥ deum cogͦſcit feruēs efficit̉ etamat eū: ⁊ de tali dicit dn̄s Ioh̓. xiiij. Ad eū venie. ⁊ man.a. e. f. ecce ꝙ in his ſedet qͥ hn̄t noticiā dei. Noticia ꝟo ſuifacit hūilē: ⁊ in talibꝰ ſedet dn̄s Eſa. lxvj. ẜm aliā trāſlationē. ſuꝑ quē reqͥeſcit ſpūs meus niſi ſuꝑ hūilē ⁊ quietū ⁊cͣ.Itē in illis ſedē ſibi inuenire deberet in qͥbus multiplicat̉ſcīa ſacre ſcripture. De qͣ multiplicatōe Dan̄. xj. Pertrāſibūt pl̓imi ⁊ multiplex erit ſcīa. Itē in illis ſedet in qͥbus.eſt ſcie plenitudo .i. caritas Rom̄. xij. plenitudo legis ē dilectio .j. Ioh̓. ij. Unctio docet nos de oībus. ſcīa ſīne chartate eſt lampas ſine oleo Math̓. xxv. Fatue ꝟgines nonſumpſerūt oleū ſecū. Itē ſedet in illis in qͥbus ſūt diuerſeſcīe ⁊ intellectus qͦ ad diſpoſitionē bonā ſpūaliū ⁊ tꝑaliū.Deut̓. jͣ. Eligite ex vobis viros ſapiētes ⁊ gnaros: ſapientes ad ſpūalia: gnaros ad tꝑalia. j. Thim̄. iij. Domui ſuebn̄ p̄poſituꝫ: ⁊ de his moueat̉ .i. turbet̉ terra: qꝛ qn̄ gratiadei preſidentis apparet in bonis: mali turbantur et inui-
Exultatiotriplex dexp̄o: ⁊ qͣl̓rſit ei exultādū ⁊ cōfitendū deregno eiꝰ.
Psͣ .38.
Cherubiqͥd intertat̉ ⁊ qͣl̓tedn̄s ſupemultos ſedet multipliciter.
Moraliter
BNomendn̄i laudādū ꝓpter qͣtuor.