Pſalmus
die laudē tuaꝫ) imo etiā toto corꝑe: vn̄ ſupra: bn̄dicā dn̄min omni tꝑe tota die laudat qui a pctō ceſſat ⁊ bonū qd̓ dibet facere nō omittit. vn̄ dic̄ Aug. Negociū agis noli fraudē facere ⁊ laudaſti deum in innocentia operum tuorum.¶ PPſalmusXXXVd Ixit iniuſtus vt delinquat in ſemetipſo: nō ē timor dei ante oculos eiꝰ.¶ Dixit iniuſtus) Titulꝰ. In finē psͣ. dauid. ſeruo dn̄i. Supra on̄dit xp̄s ⁊ vir iuſtus ſe habuiſſe victoriā de inimicish̓ aūt on̄dit oīa bona eē nō a nobis ſꝫ a deo. mala aūt a nobis ⁊ agit ꝓprie ꝯͣ errorē dicentiū mala eē ex ꝯſtellatione: exfato: ex vitio nature: bona aūt ex hoīe ⁊ libero arbitrio. vtis ē ſenſus tituli. psͣ. Tendēs (in finē) aſcribit̉ dauid .i. iuſto ſeruo dn̄i. iuſtus eī dr̄ ſeruus dn̄i nō dn̄s. dn̄s autē dipoſſet nō ẜuus ſi a ſe bona hr̄et. ſꝫ iō ẜuus dn̄i dr̄: qꝛ ea bona q̄ hꝫ a dn̄o ſe recognoſcit hr̄e: vn̄ dicit bea. Bern. Fiolis re vera ẜuus dn̄i es: ſi de gl̓ia dn̄i ⁊ ſi nō exeunte a te tr̄trāſeunte ꝑ te nihil tuis manibꝰ adherere ꝯtingat. Et ē psiſte bipartitꝰ. In pͥma ꝑte on̄dit malū ab hoīe eē. In ſcd̓aon̄dit bona a deo eē ibi (dn̄e ī celo) Oſtēdit pͦ pctm̄ ab homine eē duabꝰ rōnibus. Prima rō ē qꝛ nō ex ſurreptione ẜex deliberatiōe facit pctm̄ qd̓ notat̉ cū dicit (Dixit īiuſt.i. deliberauit. Scd̓a rō ē qꝛ nō ex ignorātia facit peccatuqͣſi putās nō eē pctm̄ ſꝫ ex certa ſciētia ſciēs deo diſplicerqd̓ notat̉ cū dicit (qm̄ doloſe egit) vt poſtea dicemꝰ dicitergo (dixit iniuſtus) Iniuſtus dr̄ pctōr ⁊ p̄cipue infidelisqui nō tribuit deo qd̓ ſuū ē .ſ. fidē. timorē ⁊ amorē: vel iniiſtus ſciēs bonū ⁊ faciēs malū vt theologꝰ. malꝰ qͥ de ſcientia ſua nō reddit deo tributū debitū. pͥmo nec ſibi nec proximo fructū (dixit) .i. deliberauit (in ſemetip̄o) .i. in cogittu cordis. vn̄ alia lr̄a hꝫ (dixit impius) ī medio cordis ſuiquid (dixit) vt delinquat. q. d. ꝑ induſtriā peccauit ⁊ ex ꝓpſito deū dereliqͥt. Iob. xxxiiij. qͣſi de induſtria receſſerūt.eo ⁊ hoc fecit (qꝛ nō ē timor dei an̄ oculos eiꝰ) qui ſi eēt npeccaret: qꝛ ſicut dr̄ Eccl̓i. j. Timor dn̄i expellit pctm̄. Nqui ſine timore ē nō poterit iuſtificari: ⁊ qꝛ ſicut dr̄ ī psͣ. Lmor ē initiū ſapiētie: qͥ caret initio carebit ⁊ fine. Eccl̓i. xxii.Nihil melius ꝙͣ timor dei: ⁊ nihil dulcius ꝙͣ reſpicere i madatis dei. Et poſſet quis dicere excuſando iniuſtū hūc vere licet ex ꝓpoſito fecerit id qd̓ peccatū ē nō tamen ſciebāthoc deo diſplicere nec eſſe peccatum: ⁊ ideo ignorāter peccauit hoc remouet cum ſubiungit.¶ Quoniam doloſe egit in conſpectu eius:inueniatur iniquītas eius ad odium.¶ Qm̄ ⁊cͣ.) q. d. ꝓbatio ꝙ dei timor nō ē an̄ oculos eius: eꝙ nō ignoranter peccauit (qm̄ doloſe egit in ꝯſpectu eiꝰſcꝫ dei .i. ī corde vbi ſolꝰ deus cōſpicit vt dr̄. j. Reg. xvj. q. d.dum deū conſpiceret .i. noticiā eius haberet ⁊ ſciret ſe conſpici ab eo cuiꝰ oculis nuda ſunt oīa ⁊ aꝑta. Hebre. v. Peccare nō timuit: ⁊ hoc eſt doloſe egit. quod dupliciter exponi poteſt (doloſe egit) id eſt dolum fecit proximo vel (doloſe egit) .i. hoc ip̄m quod cognoſcēs deū peccauit dolusfuit. Prouer. xij. Dolus in corde cogitantiū mala. Et notāgdum ꝙ quidā vident ⁊ timent vt boni theologi. ps. Uidebunt me ⁊ letabunt̉. quidā vident deū ⁊ nō timēt vt malitheologi. psͣ. Omnes videntes me deriſerūt me: quidā nō.et vident ⁊ timēt vt boni layci. Ioh̓. xx. Quia vidiſti me thomā credidiſti beati qui nō vi. ⁊cͣ. quidā nec vidēt nec timē-vt pagani. j. Coꝝ. xiiij. Qui ignorat ignorabit̉ primi verao⁊ tter agūt. ſecūdi doloſe agunt. tercij agunt ſimpl̓r. qͣrti ignoranter ⁊ vere (doloſe egit) ita vt (inueniat̉ iniqͥtas) .i. in16qualitas que eſt inter vita ⁊ ſcientiā (eius ad odiū) .ſ. dei. iꝙ deū oderit: ſi eī deū quē videt diligeret libētius ei qͣꝫ peccato adhereret: vnde cuꝫ peccato adheret ſequit̉ ꝙ deumodit: vel (ad odiū dei) .i. quod deus oderit eum: ſi em̄ deſimpliciter operātes iniquitatē odit ſicut dicit̉ in psͣ. Odſti oēs qui operant̉ iniquitatē: multomagis odit eos q̄ epura malicia peccant. Itē cōſpectus dei dicit̉ ſanctuariūvnde Exo. xxiij. Non apparebis in cōſpectu meo vacuusin hoc conſpectu dei doloſe agūt clerici ſacerdotes ⁊ prela
3ti qui oues ſuſceperūt paſcendas ⁊ cuſtodiendas ⁊ ip̄i easexcoriant auferēdo temꝑalia ⁊ eas ſtrangulāt trahēdo adpeccata: vn̄ in psͣ. Sicut nouacula acuta feciſti dolū. Nouacula em̄ acuta ſubtiliter radit ⁊ facilt̓ interficit et ꝙ hocfaciūt p̄lati ⁊ clerici dicit dn̄s Mich̓. iij. Audite principesiacob ⁊ duces domus iſrl̓ nunqͥd veſtrū ē ſcire iudiciū quiodio habetis bonū ⁊ diligitis malū: qui violēter tollitꝭ pelles eoꝝ deſuꝑ eis carnē ⁊ eoꝝ deſuꝑ oſſibus eoꝝ ⁊ nō ſolūhoc malū ibi faciūt: imo peiora ⁊ verbo indigua. Hiere. xj.Quid ē qd̓ dilectus meus in domo mea fecit ſcelera multa ⁊cͣ. Ezech. viij. Fili hoīs: vides tu quid iſti faciunt abhominationes magnas qͣs domꝰ iſrael facit hic vt ꝓcul recedam a ſanctuario meo: ⁊ adhuc cōuerſus videbit abomīationes maiores ⁊cͣ. ⁊ ex hoc ſequit̉ (vt) cōſecutiue (inueniatur iniqͥtas eiꝰ) .i. talis p̄lati vel clerici (ad odiū dei) .i. inip̄o .n. reperiūt̉ ille tres ſpecies de qͥbꝰ dicit dn̄s Eccl̓i. xxvTres ſpecies odiuit aīa mea: ⁊ aggrauor valde aīe illoruꝫpauperem ſuꝑbū: diuitē mendace. ſenē fatuū ⁊ inſenſatuꝫpauꝑ ē talis in ſpūalibus licet in tꝑalibus locupletatꝰ: dicat illud Zach̓. xj. Benedictus deus diuites facti ſumus.Apocal̓. iij. Dicis diues ſum ⁊ locupletatus ⁊ nulliꝰ egeo ⁊neſcis qꝛ tu es miſer ⁊ miſerabilis ⁊ pauꝑ ⁊ cecus et nudꝰ:iſte etiā pauꝑ ſuꝑbus ē: vn̄ in Can̄. Incraſſatus ē dilectus⁊ recalcitrauit ⁊ talem odit dn̄s. Itē talis p̄latus vel clericus ē diues mendax diues in tꝑalibꝰ mendax apud deumapud quē defigens manū ⁊ ſpondēs ꝓ amico ſuo illaqueatus ē verbis oris ſui: ſicut dr̄ Prouer. vj. Nec facit qd̓ ꝓmiſit. Prouer. xij. Nō inuenit fraudulētus lucrū .i. iudasei ſubſtātia hoīs auris p̄ciū. Eccl̓i. j. Acceſſiſti maligne addn̄m o iuda: ⁊ cor tuū plenū ē dolo ⁊ fallacia. Prouerbio.xxvj. Labijs ſuis intelligit̉ inimicus cū in corde tractauerit dolos. Item ſenex fatuus ē qui ſenis occupat locū: ſedfetui ſeruat ritū: ſenex in dignitate ſed fatuus in oꝑe. Pōtetiā hoc breuiter exponi de illis qui excuſant peccata ſua⁊ legit̉ ſic (dixit iniuſtus) qͥ nee deo nec ſibi nec ꝓximo neccarni nec mūdo nec dyabolo reddit qd̓ ſuū ē (vt nō delinquat in ſemetip̄o) vn̄ dicit ſe nō delinquere: ⁊ vere talit̓ dicit iniuſtus⁊ qꝛ iuſtus dicit contrariū. vn̄ Prouer. xviij. Iuſtus in principio accuſator eſt ſui: vel ſic (dixit vt declinetin ſemetip̄o) .i. dicit ꝙ ſi peccat peccatū ſuuꝫ nō nocet niſiſibi: ſic dicūt multi ẜm illud Iob. xix. Nempe ⁊ ſi ignorauimecū erit ignorātia mea: at vos ꝯͣ me erigimini et arguitisme opprobrijs meis: et hoc facit qꝛ (nō ę timor dei an̄ oculos eius (ẜm qd̓ ſupra dictū ē: nō eſt deus in ꝯſpectu eiuset iō inqͥnate ſunt vie eius in om̄i tꝑe. q. d. nō ē locus ī fonte cōfeſſionis qꝛ deū nō habuit p̄ oculis. ⁊ hoc ꝓpt̓ hoc accidit (qm̄ doloſe egit in conſpectu eius) .i. in ꝯſcientia ſuavbi deus ꝯſpicit. q. d. nō veracit̓ ⁊ diligēter diſcuſſit nec exercuit cōſcientiā ſuā. qꝛ ſi hoc feciſſet inueniſſet vn̄ timeret⁊ quid accuſare deberet: vn̄ dicit be. Bern̄. ad ſe humiliandū: nihil viuacius inuenire pōt aīa quā ſi ſeip̄am in veritate inueniat tm̄ nō diſſimulet: nec ſit in ſpū eius (doloſe) ergo agit qui peccatū ſuū defendit: vel ꝯſcīam ſuā negligenter inqͥrit: ⁊ cū dei ſeruus debeat eē fit aduocatꝰ dyaboli īcauſa dyaboli ꝯͣ ſpm̄ſanctū qͥ dr̄ aduocatus ꝯͣ pctm̄ Ioh̓.xvj. Cū venerit ſpūs paraclitus arguet mundū de pctō: ethoc facit (vt) cōſecutiue (inueniat̉ iniqͥtas eius ad odiū).i. ad vindictā ſempiternā q̄ mō querit̉ ad amorē .i. ad veniā qꝛ ſi mō ꝯfiteret̉ vt deberet dimitteret dn̄s vnde in psͣ.Miſcd̓ia ⁊ veritas obuiauerūt ſibi .ſ. miſcd̓ia dei remittētis. et veritas ꝯfitentis. ſed ſi mō nō velit oſtēdere veritatēq̄ requirit̉ in cōfeſſione ad veniā. poſtea requiret̉ ⁊ inueniueniet̉ ad odiū. qꝛ tunc defenſioni nō erit locus. ⁊ ꝓpter accuſationē aut confeſſionē nō fiet gratus ſꝫ puniet̉ eternaliter. vnde ſupra in psͣ. Requiret dn̄s ⁊ retribuet abundant̉facientibꝰ ſuperbiā .i. ſuꝑbe excuſantibus culpā ſuā vl̓ (adodiū eoꝝ) qꝛ oderūt eos qͥ corripiunt eos. vnde Amos. v.Odio habuerunt corripientem in porta.¶ Uerba oris eius iniquitas et dolus: noluit intelligere vt bene ageret.¶ Uerba oris eius) Supra oſtenſum ē ꝙ malū eſt ab hoīe
Psͣ. xxpv-
Treciecies hoīmodit deus.