Pſalmus
¶ Qui vult vitā) nō dico pn̄tem q̄ potius mors eſt: vndecantamꝰ Media vita in morte ſumꝰ. Prima vita fuit inſtatu innocētie Ade ⁊ Eue in qͣ nō mori fuit poſſibile media vita eſt ab adā poſt peccatū ſuuꝫ vſqꝫ ad finē mūdi: ⁊in hac neceſſe eſt mori: ⁊ ideo media vita in morte ſumusTertia vita erit in patria: ⁊ in hac impoſſibile erit mori: ⁊de hac dicit (qͥs eſt hō qui vult vitā) ſꝫ dicit: hoc ſub interrogatiōe qꝛ pauci ſunt qͥ recte velint. volūt em̄ hr̄e ſed nolūt laborare: volūt aſſequi ſꝫ nolūt ſeqͥ. Prouer. xiij. Uult⁊ nō vult piger: vult vitā inuenire ſꝫ nō vult q̄rere Math̓.vij. Ꝙ anguſta porta ⁊ arta via q̄ ducit ad vitam: ⁊ pauciſunt qͥ inueniūt eā ⁊ qͣre: qꝛ pauci q̄runt ⁊ intrant artā viam. ſi em̄ diligenter q̄rerent inuenirēt: vn̄ in eodē capitulo dicit̉. Querite ⁊ inuenietis: oīs em̄ qͥ querit inuenit. inlata aūt via nō inuenit̉ vita ſꝫ mors: vn̄ ibidē dr̄ lata ⁊ ſpacioſa eſt via q̄ ducit ad ꝑditionē: ⁊ iō multi vident̉ furioſiqͥ viā vite: qꝛ arta eſt abhorrentes: viā ꝑditionis latā amplectunt̉: ⁊ ad mortē ꝑueniūt: vn̄ ibi dicit̉ ⁊ multi ſuntintrant ꝑ eā. nō dicit ſolū qͥ intrant: ſꝫ dicit intrant ꝑ eā: vdelicꝫ ad ꝑditionē ⁊ mortē eternaꝫ. p̄uidens ergo ꝓphetahanc multitudinē ꝑdendorū: ⁊ ecōtrario paucitate ſaluādorū: nō tn̄ neceſſitate cōpellente: ſꝫ ꝓpria volūtate ad hocdeductoꝝ bn̄ querit (qͥs eſt hō qͥ vult vitā) .ſ. eternā. q. d.pauci ſunt: ⁊ de qͣ vitā intelligat declarat ſubdens (diligitdies videre bonos) ⁊ repetendū eſt (qͥs eſt hō) .ſ. qui (diligit ⁊cͣ. (dies bonos) .ſ. dies eternitatꝭ: de qͥbus in psͣ. Cogitaui dies antiqͦs ⁊ annos eternos in mente habui. diesaūt pn̄tis vite nō boni dicēdi ſunt ſꝫ mali: vn̄ Gen̄. xlvij. dixit iacob. Dies peregrinatiōis vite mee. cxxx. annoꝝ ſunparui ⁊ mali. Eph̓. v. Redimētes tp̄s qm̄ dies mali ſunt.ecōtrario aūt dies patrie ſunt magni ⁊ innūerabiles ⁊ bani. psͣ. Melior eſt dies vna ī atrijs tuis ſuꝑ milia: vel (qͥeſt hō qͥ diligit videre dies bonos) .i. dies pnīe. de qͥbuEccl̓i. xiiij. Ne defrauderis a die bona ⁊ ꝑticula diei bonnō te p̄tereat. Eccl̓es. vij. In die bona fruere bonis: et dimalā p̄caue. maior eſt em̄ dies mortis die natiuitatis (qͥseſt ergo qui diligit dies videre bonos) bene apparet peropera cuiuſlibet. dicit em̄ Grego. Probatio dilectōnis exhibitio eſt operis: vnde bene ſubiungit̉.¶ Prohibe linguam tuam a malo: ⁊ labiatua ne loquantur dolum.¶ Prohibe linguā tuā a ma. ⁊cͣ.) ac ſi dicat: ſi vis vitaꝫ etdiligis dies videre bonos: ſac hec q̄ ſequūt̉: vt pͥmo vitesmala poſtmodū facias bona: ⁊ dicit̉ hoc de duobꝰ malisſcꝫ de malo locutiōis ⁊ de malo oꝑis. de pͥmo dicit (prohbe linguā tuā a malo) ſed ſi volumus cauere a malo tanlocutiōis qͣꝫ operis. oportet vt pͥmo caueamus a malo cogitationis qd̓ eſt radix aliorū bonorū. cum ergo prohibethic mala lingue ⁊ operis: ꝑ cōſequens prohibet malū cordis: qꝛ non pōt oīno refrenari linguā ⁊ manus niſi cor reprimat̉. Math̓. xij. Ex abūdantia cordis os loquit̉: vndiProuer. iiij. Omni cuſtodia ſerua cor tuū: qm̄ ex ipſo vita procedit. ſi ergo vis vitā ſerua cor a mala cogitatiōe. etqd̓ dicit̉ hic facilius implere poteris (prohibe linguā tua malo) ⁊ eſt hic ſecūdus effectus timoris domini quē hiponit .ſ. prohibere pctm̄ lingue: ſꝫ duo ſunt genera pctōrilingue .ſ. apertū ⁊ occultū. de aperto dicit (prohibe lingutua a maͣ. de occulto dicit (⁊ labia tua) ꝓhibe (ne loqutur dolū .i. malū occultū. Hiere. ix. Sagitta vulnerans lingua eorum dolum locuta eſt. de primo Iac. iij. Lingua eſtinquietū malū plena veneno mortifero. de ſcd̓o in psͣ. Sꝫpulcrum patens eſt guttur eorum linguis ſuis doloſe agbant: ⁊ iō ſequitur Iudica illos deus. ⁊ alibi. Uana locuti ſunt vnuſquiſqꝫ ad ꝓximū ſuū: labia doloſa in corde etcorde locuti ſunt. Diſꝑdat dn̄s vniuerſa labia doloſa ⁊cͣCaſſiod̓. Dolus eſt qn̄ fallimus audienteꝫ vt qd̓ crediturad auxiliū inferre videat̉ incōmodū. Beatus eſt qui poteſt prohibere linguā ſuā a malo. Eccl̓i. xiiij. Beatus homo qui nō eſt lapſus in verbo. Iac. iij. Qui nō offendit inverbo hic ꝑfectus eſt vir. Tertius effectus timoris dn̄i eſtquia cohibet a malo opere: vnde ſequitur.
¶ Diuerte a malo ⁊ fac bonū: inquire pacēet perſequere eam.¶ Diuerte a malo) .ſ. oꝑe. Prouer. xvj. In timore dn̄i declinat̉ a malo: ⁊ bn̄ dicit (diuerte a malo) qꝛ in via huiusvite ſi occurrit malus ⁊ malū ab vtroqꝫ malo diuertendūeſt: ⁊ vbi nō eſt fortitudo: cōſilio vtēdū eſt. Prouer. xxiiijUir ſapiēs fortis eſt ⁊ vir doctꝰ robuſtus ⁊ validus qꝛ cūdiſpoſitiōe itur ad bellū: ⁊ erit ſalus vbi ml̓ta cōſilia ſuntQuartꝰ effectus eſt qꝛ reddit hoīem ꝓnū ad bn̄ agendū:vn̄ addit (⁊ fac bonū) nō em̄ ſufficit diuertere a malo niſiiſtud ſequat̉ .ſ. facere bonū. Eccl̓i. xv. Qui timet deū faciet bona. Quītus effectus eſt inqͥſitio pacis qͥ em̄ timet regē aūt dn̄m ſuū libēter q̄rit vt habeat pacē ad eū ⁊ ad alios etiā ne ſi alij iniuriaꝫ fecerit: incidat in manꝰ dn̄i illiusquē timet: ⁊ iō ſequit̉ (inquire pacē) Eccl̓i. ij. Qui timentdn̄m inquirēt q̄ beneplacita ſunt illi. pax aūt placet dn̄o:vn̄ in psͣ. In pace factꝰ eſt locꝰ eius (inqͥre ergo paceꝫ) .i.inqͥre quo pacē habeas cū deo cū ꝓximo cuꝫ teipſo. Ro.xij. Cū oībus hoībus pacē hn̄tes. ⁊ cū inquiſieris (ꝑſeq̄reeā) .i. ꝑfecte ſeq̄re eā. neceſſaria em̄ eſt diligētia in inqͥrendo: ⁊ iō dicit nō tm̄ q̄re (ſed inqͥre) .i. intēte q̄re. Item neceſſaria eſt ꝑſeuerātia in ſequēdo pacē: ⁊ iō nō dicit tm̄ ſeq̄re: ſed (ꝑſequere) .i. ꝑſeuerant̉ ſeq̄re. Math̓. x. Qui ꝑſeuerauerit vſqꝫ ī finē h̓ ſaluus erit: vel ſic (inquire pacē) .i.interius q̄re pacē .ſ. in conſcīa: qꝛ exterius nō eſt niſi bellū⁊ turbatio: vn̄ Ioh̓. xvj. In mudo p̄ſſuras habebitꝭ. in meaūt pacē hēbitis. Eccl̓es. j. Uidi cūcta q̄ fiūt ſub ſole: ⁊ ecce vniuerſa vanitas ⁊ afflictio ſpūs: qꝛ cor ſꝑ vult ad hecexteriora euagari: vn̄ cōquerit̉ psͣ. Cor meū inquit dereliquit me: iō bene addit (ꝑſequere eā). q. fugientē. Heb̓. xij.Pacē ſequimini cū oībus ⁊cͣ. Iob. xxiiij. Ipſo concedētepacē quis eſt qui condemnet.¶ Oculi domini ſuper iuſtos ⁊ aures eiusin preces eorum.¶ Quarta ꝑs in qua agit de remūeratiōe bonoꝝ ⁊ malorū. pͥmo ergo ponit duplicē remūerationē bonoꝝ quā habent etiā in pn̄ti. Prima eſt qꝛ dn̄s diligēter cuſtodit eosin pn̄ti: vn̄ dicit (oculi dn̄i ſuꝑ iuſtos) Scd̓a eſt qꝛ auditdep̄cationē eoꝝ: vn̄ ſubdit (⁊ aures eiꝰ in p̄ces eoꝝ) dicitgͦ (oculi dn̄i) .i. reſpectꝰ miſcd̓ie. Sap̄. iiij. Gr̄a ⁊ miſcd̓iain ſctōs eiꝰ ⁊ reſpectꝰ in electos ip̄ius (ſuꝑ iuſtos) ſuppleſūt: qꝛ ſicut veꝝ eſt illud Prouer. viij. Ego diligētes me diligo ita verū eſt ꝙ reſpiciētes ſe reſpicit ⁊ cuſtodit. Iuſtiaut oculos hn̄t ad dn̄m: vn̄ psͣ. Oculi mei ſꝑ ad dominuꝫ.Cant̓. ij. Dilectus meꝰ mihi ⁊ ego illi .ſ. intēdit mͥ: ⁊ reſpicit ad me ⁊ ego ſil̓iter ad eum: per hoc aūt qd̓ dicit (ſuꝑ iuſtos) ⁊ nō dicit ad iuſtos notat̉ obediētia ⁊ hūilitas iuſtorū qͥ ſubiecti ſunt volūtati eius. tales em̄ reſpicit dominꝰ:vnde Lu. j. Reſpexit humi. ancille ſue. Eſa. vlt. Ad quemreſpiciā niſi ad pauꝑculū ⁊cͣ ibi habet alia tranſlatio ſuꝑque requieſcet ſpūs meus niſi ſuꝑ humilē ⁊ quietū ⁊cͣ. (etaures eius) .ſ. domī loquit̉ modo hūano ſunt (in p̄ces eorū) .i. iuſtorū: ⁊ nō dicit tm̄ ad preces eoꝝ: ſed (in p̄ces eorū) vt notet celeritatē exauditōis domī: vnde Eſa. penul.Anteqͣꝫ clamēt ego exaudiā. Itē in hoc qd̓ dicit (ſuper iuſtos. ⁊ in preces) notant̉ alia duo: qꝛ neceſſariū eſt nobisprotegi cōtra mala ⁊ adiuuari ad bonū (oculi domini ſuper iuſtos) .i. beniuolentia dei protegit eos a tribulationibus ⁊ tēptationibus ne eis noceāt. psͣ. Domīe vt ſcū. bo.volū. t. coro. nos. j. Coꝝ. x. Fidelis deus qͥ nō patiet̉ vostemptari ſupra id quod poteſtis: ſed faciet cū temptatione etiam prouentū vt poſſitis ſuſtinere (⁊ aures eius in p̄ces eorum) vt adiuuet eos ad bonū: ⁊ ex precibus ipſiseliciat bonū. Eccl̓i. xxxv. Non deſpiciet dominus p̄ces pupilli nec viduā ſi effundat loquelā gemitus. poſtea agit deremuneratōne malorū: vnde dicit.¶ Uultus autē domini ſuper facientes mala: vt perdat de terra memoriam eorum.¶ Uultus domini) .i. voluptuoſitas domini ſiue ira (ſuꝑfacientes mala). Eccl̓i. v. In peccatores reſpicit ira eius:
13