XLIUigeſimus
XLI
tificatio cum vultū dei Iohā. xxxiij. Uidebis faciem eiusin iubilo. ⁊ hoc.¶ Quoniā rex ſperat in dn̄o) .i. quoniaꝫ iuſtus qͥ ſe regiſperat in dn̄o vt eū regat in p̄ſenti ⁊ ſaluet in futuro. de pͥmo pſal. Niſi dn̄s cuſto. ciui. fru. vi. qui cuſto. eā. de ſecundo Phil̓. iij. Saluatorē expectamus dn̄m noſtrum ieſumchriſtū: qͣſi dicat nō in aliū ſperamus. pſal. Qui ſaluos facit ſperantes in ſe: ⁊ in miſcd̓ia altiſſimi nō cōmouebiturid eſt ex miſericordia dei habebit ꝙ non cōmouebit̉ inſenti a gratia nec in futuro a gl̓ia Tren̄. iij. Miſcd̓ie dn̄qꝛ non ſumus cōſumpti a culpa pn̄ti ⁊ pena futura.¶ Inueniat̉ manus tua oībus inimicis tuis: dextera tua inueniat om̄s qͥ te oderunt.¶ Inueniat̉ manꝰ tua) hec eſt tertia ꝑs in qua agit ꝓpheta de penis inimicoꝝ chriſti. Dicit ergo cōuertens ſermonē ad filiū qui ante loquebat̉ ad patrē o xp̄e (manꝰ tuid eſt vltrix poteſtas. Eccl̓i. x. In manu dei ptās terre inueniat̉ cū ad iudiciū veneris oībus inimicis tuis: ⁊ eſt ꝑdictio nō optatio: quaſi dicat ſentient te per vindictā qute vel de te bene ſentire noluerūt ꝑ fidē ⁊ operantē chari.tatē. psͣ. Cognoſcet̉ dn̄s iudicia faciēs qͥ modo nō cognoſcitur miſcd̓iam ⁊ pacē offerens (⁊ dextera tua) .i. aſperima vindicta (inueniat oēs q̄ te oderūt). q. d. quos non inuenit hͦ in aliquo bono inueniet in eterna miſeria. Eccl̓ixxxvj. Glorifica manū ⁊ brachiū dextrū excita furorē cōſrente irā. Et nota ꝙ pͥmo dicit paſſiue (inueniat̉) ⁊ ſecurdo actiue (inueniat) ad notandū ꝙ ex ꝑte maloꝝ erit pſio ⁊ ex ꝑte dei actio: qꝛ in pn̄ti ip̄e paſſus eſt ⁊ ip̄i agūt otra eū. Itē pͥus dicit (manꝰ) ſine diſtinctiōe: ⁊ poſtmodūcū diſtinctiōe dicit (dextera) qꝛ ex ꝑte illoꝝ nulla eſt diſtirctio: ſed ex ꝑte xp̄i fuit ſemꝑ diſtinctio: vel cū dr̄ (inueniatur ⁊cͣ.) ad patre loquit̉ ꝓpheta: ⁊ manꝰ ⁊ dextera ſumit̉pro filio: ⁊ legit̉ pͥma ꝑs in bono: ſecūda in malo ſic o pater (manꝰ tua) .i. filius tuus (inueniat̉) in pn̄ti per fidēcorrectionē (oībus inimicis tuis) vt cōuertant̉ (⁊ dextertua) .i. filius diſtincte iudicaturus (inueniat oēs qͥ te ocrūt) ꝑtinaciter puniendos inuenit̉ quādoqꝫ tribulatio etdolor ad correctionē: vt in pſal. Tribulationē ⁊ dolorē inueni ⁊ nomē dn̄i inuocaui: quandoqꝫ aūt tribulatio ⁊ dolor inueniunt hoīes ad puniendū eternaliter vt cōiter ſolet dicere aliqͥs qn̄ male tractat̉ ab aliquo iſte inuenit meſic ponit̉ h̓. psͣ. Pericula inferni inuenerūt me.¶ Pones eos vt clibanū ignis in tempore vultus tui: dominus in ira ſua cōturbahit eos ⁊ deuorabit eos ignis.¶ Pones eos vt clibanū ignis) In p̄cedēti ꝟſu egit ꝓpheta de pena maloꝝ in genere: hic incipit oſtēdere modū pene ⁊ quot ⁊ qͥbus penis punient̉ mali: ⁊ in his duobꝰ verſibus aſſignat qͥnqꝫ penas. Prima eſt remorſio cōſcīe ibi.(pones eos ⁊cͣ.) Scd̓a aſpectꝰ irati iudicꝭ ibi (dn̄s in iraſua cōturbabit eos) Tertia ignis gehēne ibi. (⁊ deuo. eosignis) Quarta amiſſio eterne bn̄dictiōis ibi (fructū eoQuīta inutilitas oīm operū ſuoꝝ ibi (⁊ ſeme eorū a filijhoīm) Dicit gͦ (pones eos) .ſ. malos (vt clibanū ignisᵈid eſt ſicut ignis ardet in clibano interiꝰ ſic vermis conſcientie exuret tos. Oſee. vij. Oēs adulterātes qͣſi clibanusſuccēſus a coquēte adulterātes ſunt qͥcunqꝫ alij qͣꝫ deo ſecōiūgūt inordīate: coquēs eſt dyabolus qͥ malas cogitationes mīſtrat ſicut coquus lignā. Tren̄. vlt. Pellis vr̄a velut clibanꝰ exuſta eſt a facie tēpeſtatū famis: ſꝫ qn̄ erit hoc(in tꝑe vultus tui) .i. in tꝑe voluptuoſitatꝭ tue .i. tui mouētis ſuꝑcilia qd̓ eſt cōminatis: hͦ erit qn̄ tuba canet: ſurgitmortui venite ad iudiciū: iſtud v̓bū erit aſperuꝫ de qͦ dicitIp̄e liberauit me de laqueo venātiū ⁊ a ꝟbo aſpero (dn̄in ira ſua) quā on̄det malis in vultū nō ſoluꝫ cōminate:vehemēter irato (cōturbabit eos) diſceptādo cū eis eſurui ⁊ nō dediſtis mͥ manducare ⁊cͣ. ⁊ hoc ꝟ̓bū erit aſperius⁊ videre eū: ita iratuꝫ magna erit pena reprobis. Sap̄. v.Uidentes turbabunt̉ timore horribili ⁊cͣ. vnde petebatIob ſe interim protegi in inferno. Iob. xiiij. Quis mihihoc tribuat vt in inferno ꝓtegas me ⁊ abſcondas me do
nec ꝑtranſeat furor tuꝰ ⁊cͣ. Apocͣ. vj. Aſcondēt ſeſe in ſpeluncis montiū ⁊ in petris ⁊ dicent mōtibus ⁊ petris. cadite ſuꝑ nos ⁊ abſcōdite nos a facie ſedētis ſuper thronū etab ira agni: quoniā venit dies magnus ⁊ quis poterit ſtare: ⁊ poſt diſceptationē (deuorabit eos ignis) cū dicit. Itemaledicti in ignem eternū: hoc erit verbū aſperrimū: ecōtra iuſti ab auditione mala nō timebunt: ſed audient verbum ſuarū in clangore tube: ſuauiꝰ in diſceptatione eſuriui ⁊ dediſtis mihi mādū. ſuauiſſimū in diffinitione venitebenedicti patris mei ⁊cͣ. Hunc verſum ſic exponit Greg.bene dicit̉ ꝙ pones eos vt clibanū ignis ⁊cͣ. quia veniente iudice cum diuiſione dei malorū multitudo repellit̉ etintus per deſideriū ardet conſcientia ⁊ foris ꝑ terrorē criciat gehenna. ſequitur:¶ Fructum eorū de terra perdes: et ſemeneorum a filijs hominum.¶ Fructum eorū de terra perdes) eſt duplex fructus. ſcꝫfructus bonorū: ⁊ hic eſt ſimpliciter fructus de qͦ ad Gal̓.v. Fructus autē ſpiritus eſt charitas gaudiū pax ⁊cͣ. et eſtfructus malorū qui nō eſt ſimpliciter fructus: ⁊ ideo diciteorū. de quo Math̓. vij. A fructibus eorum cognoſcētiseos: vterqꝫ fructus premiabit̉ ꝓprio premio de pͥmio bonorū. Prouer. vlti. Date ei de fructu operū ſuoruꝫ. Sap̄.iij. Bonorū laboruꝫ glorioſus eſt fructus. Apocͣ. xxij. Exvtrāqꝫ parte fluminis lignū vite afferēs fructus. xij. Perſingulos menſes reddens fructū ſuū. de malo Prouer .j.Comedent fructꝰ vie ſue: ⁊ qꝛ iſte fructus eorū nō meretur bonū premiū dicit (fruc. eorū de terra) .ſ. viuentiū. (ꝑdes) vt ibi nihil habitet. Eſa. xxvj. Iniqua geſſit in terraſanctorū. q d. forefecit eā: ⁊ ideo ſequit̉ ⁊ non videbit gloriam dn̄i qd̓ ſic conſtrue (fructus eoꝝ de terra) .i. terrenūperdes (⁊ ſemen eorū) .i. opera (perdes a filijs hoīm). ideſt a bonis ne cū eis ſint heredes. Eſa. lix. Tele eorum nōerūt in veſtimentū neqꝫ operient̉ operibus ſuis opera eorū opera inutilia: ⁊ opus iniqͥtatis in manibꝰ eorū: ⁊ hoceſt qd̓ dicit (ſemē eorū ⁊cͣ.) cā eſt eius qd̓ p̄miſit (fructumeorū ⁊cͣ.) qꝛ em̄ cū bonis nō ſeminauerūt hic: illic non metent fructus eternos. ij. Coꝝ. ix. Qui parce ſeminat parce⁊ metet: ⁊ qͥ ſeminat in bn̄dictiōibus de benedictiōibus ⁊mētet: ꝓpter hoc alibi. psͣ. dicit. Eūtes ibant ⁊ flebāt mittētes ſemīa ſua: ⁊ poſtmodū ſequit̉ Ueniētes aūt veniencū exul. por. ma. ſu. hic eſt em̄ neceſſarius ⁊ rectus ordo:pͥmo feminare: ⁊ poſtea metere ⁊ colligere ⁊ fructꝰ. Pret̉has qͥnqꝫ penas poſſunt aſſignari multe alie: lꝫ nō ponantur h̓ quas mali ſuſtinebūt in inferno. Vna eſt fames inſatiabilis. Eſa. lxv. Serui mei comedent ⁊ vos eſurietis.Secunda erit ſitis inextinguibilis. Eſa. lxv. Serui mei bibēt ⁊ vos ſitietis: vn̄ ⁊ diues epulo ardēs in lingua petijtguttā aque quā tamē non habuit Lu. xvj. Tertiā eſtus irremediabilis Apo. xvj. Eſtuauerūt .i. eſtuabūt hoīes eſtumagno. Quarta erit frigiditas intolerabilis. Iob. xxiiij.Ad nimiū calorē tranſient ab aquis niuium. ecce ſimul frigus ⁊ calor. xxij. Math̓. Ibi erit fletus ⁊ ſtridor dentiuꝫ.Quīta ignis inextinguibilis. Apoc̄. xiiij. Cruciabit̉ igne ⁊ſulphure in cōſpectu angeloꝝ ſanctoꝝ. Eſa. xxx. Torrensſulphuij ſuccendēs eā. psͣ. Ignis ſulphur ⁊cͣ. Sexta ſumꝰEſa. xxxiiij. Aſcendet ſumꝰ eius in generatiōe ⁊ generationē. Septima laceratio beſtiarū Eccl̓i. xxxix. Oīa hec advindicta creata ſunt beſtiarū dentes ⁊ ſcorpij ⁊ ſerpentes⁊cͣ. Deut̓. xxxij. Deuorabūt eos aues morſu amariſſimo.Octaua dolor vehementiſſimus. Apocͣ. xvj. Cōmanducauerūt linguas ſuas p̄ dolore. Eſa. xiij. Torſiones ⁊ dolores tenebūt ſupple eos. q. parturiētes dolebūt. Nona horor ex aſpectu demonū. Iob. x. Sempiternꝰ horror inhabitat. Ioel̓. ij. A facie eius .i. dyaboli: cruciabunt̉ populi.Decima clauſio carceris. Math̓. xxij. Ligatis manibꝰ etpedibus eijcite eū in tenebras exteriores. Eſa. xxiiij. Claudent̉ ibi in carcere. Vndecima deſperatio. Sap̄. v. Spesimpij. q. lanugo q̄ a vento tollit̉. Duodecima timor ſemꝑimpetentis mali ⁊ ira cōtra ſeip̄os. Eccl̓i. xl. Timor mortis ⁊ iracūdia ꝑſeuerans ⁊cͣ. Decimatertia inuidia. pſal.
De penisdānatoruꝫin inferno.
Nota quidecī penasqͣs mali patientur ī inferno.
GDe duplici fructu bonorū ⁊ malorum