XXXVDecimuſſeptimus
XXXV
ꝯminuit qn̄ auferēdo ꝟtutes gratuitas etiā naturales minuit .i. minui ꝑmittit: qꝛ vt dicit Augꝰ. Omne qd̓ corrumpit̉ aliquo bono minuit̉ vt puluere an̄ faciē venti: ventushic dr̄ inanis gloria vel quecūqꝫ tentatio facies ꝟo pn̄tia.(vt puluerē) Nota ꝙ in puluere eſt ariditas: ſterilitas: inſtabilitas: ſil̓r ⁊ in talibus hoībus eſt ariditas in terreniscōcupiſcētijs Gen̄. j. Congregent̉ aque ⁊ appareat aridaſic erit in die iudicij qꝛ ꝯgregatis bonis apparebūt hoīesit. terreni: ſunt etiā ſteriles ideo maledicti Exo. xxiij. Maledicta ſterilis q̄ nō parit .ſ. q̄ nō facit fructū boni oꝑis: ſuntetiā inſtabiles duplicitate intentiōis Iaco. jͣ. Uir duplexanimo incōſtans eſt oībus vijs ſuis: duplex ē qui ſil̓ vulthr̄e deū Tren̄. j. Octm̄ peccauit hirl̓m ꝓpterea inſtabilisfacta eſt. Grego. Quid pulueris nomine niſi pctōꝝ inconſtantia deſignat̉ qͥ nullo rōnis pondere ſolidati cuiuſlibꝰtentatōis flatu rapiunt̉ (vt lutū) in luto eſt feditas ⁊ vilitas: ſic in pctō eſt feditas: ⁊ ideo dr̄ ſtercus Lu. xiij. Dimittite illam hͦ anno vſqꝫdū fodiā circa illam ⁊ mittā ſtercora ⁊cͣ. mittere ſtercora eſt anteacta pctā ad memoriam reducere Eccl̓i. ix. Omnis mulier fornicaria qͣſi ſtercus inuia ꝯculcabit̉. Item vilitas eſt in pctō Hiere. ij. Quilisfacta es nimis iterans vias tuas (platearū) platea eſt vialata luxurie: lutū ꝟo opus eſt: lutū ſemꝑ paulatim ꝓpellit̉quouſqꝫ ad aquā cur rentē ꝑueniat̉ ⁊ inde ad mare defertur: ſic opus luxurie quo uſqꝫ ad motū ꝯtinuū ⁊ eternū ignem inferni ꝑueniat Eſa. xvij. Et rapiet̉ ſicut puluis mōtium a facie venti: ⁊ ſicut turbo corā tempeſtate in tꝑe veſpere: ⁊ ecce turbatio in matutino ⁊ nō ſubſiſtet Iob. xiijRedigent̉ in lutū ceruices vr̄e.¶ Eripies me de contradictionibus populi: conſti tues me iri caput gentium.¶ Eripies me) poſt penas iudeorū agit de triumpho xp̄i:qui ꝯſiſtit in duobus: primo in reſurrectiōe ⁊ aſcenſionevnde dicit (eripies) dicit xp̄s o pater (de ꝯtradictionibusppl̓i) .ſ. iudeoꝝ qui dicunt̉ ppl̓s eo ꝙ hͦ ip̄m ppl̓s ſuo nomine determinat rōnale: ſꝫ genus nō iſte ppl̓s ꝯtradixit eiin doctrina veritatis Ioh̓. ix. Maledixerūt ei .ſ. ceco ⁊ dixerūt tu diſcipulus eius ſis. Aug. Veniat ſuꝑ me iſta maledictio ꝯtradixerūt in ſigno ⁊ oꝑe Math̓. xij. In beelzeprincipe deeijcit de. ⁊ ſic in veritate qͣꝫtū ad doctrinā ⁊ vitute qͣꝫtum ad oꝑatienē: ꝯtradixerūt etiā ei in ptāte Ioh̓xix. Non habemus regē niſi ceſarē: ⁊ ſic cōtradixerūt totꝭtrinitati .ſ. potentie ſapīe bonitati: de his tribus cōtradictonibus loquit̉ hic. Et ad Heb̓. xij. Recogitate eum qͥ talēfuſtinuit a pctōribus aduerſus ſemetip̄m ꝯtradictionemde his ꝯtradictionibus eripuit eum deus pr̄ in reſurrection ⁊ aſcēſione. Scd̓o ꝯſiſtit triumphus xp̄i in adeptiōeregni in gentibus: vn̄ ſubdit (cōſtitues me in caput) .i. vtſim caput (gentiū) eccleſie de gentibus Eph̓. j. Ip̄m dedicaput ſuꝑ oēm eccleſiā q̄ eſt corpus ipſius: ꝑ (cōſtitueꝓpter ꝯpoſitionē notat̉ etiā ꝯuerſio iudeoꝝ in fine: ⁊ in hetiā notat̉ vnio duarū naturarum in xp̄o Eph̓. iiij. caputxp̄s ex qͦ totū corpus ꝯpactū ⁊ ꝯnexū: cōpactū qͦ ad vnitatem fidei: ꝯnexū qͦ ad glutinū charitatis: poſtea ꝯmendatgentiles in duobus: primo in gratuito ſeruitio.¶ Populus quē nō cognoui ſeruiuit mihi:in auditu auris obediuit mihi.¶ Populus) .ſ. gentilis qͥ mō bn̄ dr̄ ppl̓s: qꝛ vtit̉ rōne ⁊ ſb̓eſt legi euāgelice (quē nō cognoui) .i. quē me non cognoſcere feci. ſil̓e Gen̄. xxij. Nunc cognoui qm̄ timeas deū: v(quē nō cogno.) .i. ad quē nō ſum miſſus Math̓. xv. Nōſum miſſus niſi ad oues q̄ pe. do. iſ. (ſeruiuit mihi) Eſa.Cognouit bos poſſeſſorē ſuū ⁊ aſi. p̄. do. ſ. ⁊cͣ. ꝑ qͦs intelligunt̉ gentiles Sopho. vl. Reddā ppl̓is labiū electū vt inuocēt oēs in noīe dn̄i: ⁊ ſeruiāt ei humero vno. Psͣ. Oēsgentes ſeruiēt ei. Scd̓o ꝯmēdat eos a facilitate credendicū ſubdit (in auditu auris obe. mihi) vn̄ pōt dici iudeis illud Math̓. xj. Uhe tibi corozaim vhe tibi bethſaida: qꝛ ſin tyro ⁊ ſydone facte fuiſſent virtutes q̄ facte ſūt ī vobisolim in cilicio ⁊ cinere pnīam egiſſent Eſa. lij. in fine. iſteſcꝫ xp̄s aſꝑget gētes multas rore .ſ. gr̄e ſuꝑ ip̄m ꝯtinebūt
gentes os ſuū: qꝛ qͥbus nō eſt narratū de eo videbūt .ſ. ꝑ fidē: ecōtra ꝓph̓a imo xp̄s vituꝑat iudeos in infidelitate ꝑmanētes: primo qꝛ deū blaſphemauerūt cū dicit.¶ Filij alieni mētiti ſunt mihi: filij alieni inueterati ſūt: ⁊ claudicauerūt a ſemitis ſuis¶ Filij alieni) vicꝫ iudei facti alieni: qꝛ vt dr̄ Exo. iiij. Primogenitus meus iſrl̓ ſꝫ tn̄ alieni Eſa. j. Filios enutriui etexaltaui: ip̄i aūt ſpreuerūt me (mētiti ſūt mihi) .i. ꝯtra meblaſphemātes Ioh̓. viij. Nunc cognouimus qꝛ demoniūhabes: vel (mihi) cū pōdere qͣſi nō qualicūqꝫ: ſꝫ mihi veritati. Et nota ꝙ ſupra de ꝯuerſis ⁊ bonis ſingulariter dixitppl̓s hic aūt de ꝯuerſis. qꝛ vnitas ē ad gratiā: ſꝫ diuiſio admalū ⁊ bn̄ dicunt̉ (filij alieni) qꝛ (alieni) .i. dyaboli ſūt facti (filij) Ioh̓. viij. Vos ex pr̄e diabolo eſtis: ⁊ iō (mētiti)qꝛ filij eius qͥ mēdax eſt vt ibi dr̄. Scd̓o vituꝑat eos qꝛ ininfidelitate ꝑſeuerauer̄t: vn̄ dicit (filij alieni) vt ſupra (inueterati ſūt) in pctō ⁊ in infidelitate ſua Baruc. iij. Quideſt iſrl̓ ꝙ in terra inimicoꝝ es inueteraſti in terra aliena.Tercio qꝛ nouū teſtm̄ nō recipiūt: vn̄ dr̄ (⁊claudicauerūta ſe. ſuis) .i. a duobꝰ teſtamētis nouū relinquētes ⁊ vetusſolū recipiētes ⁊ ita claudicant qꝛ in nouitate vite nō ambulāt. Hec claudicatio figurata eſt Gen̄. xxxij. c. vbi dr̄ ꝙpoſt luctā cū angelo claudicauit iacob: ſic iudei luctantescū xp̄o in eius paſſione claudi facti ſunt. ipſi etiā in ve. te.claudi cāt. eſt em̄ duplex pes .ſ. pes lr̄e ⁊ pēs ſpūs vtroqꝫambulamus nos: ipſi ꝟo iudei vna tm̄: ⁊ ita claudicāt: vl̓(claudicauer̄t a ſemitis ſuis) .i. ſemite ſue qͣs ſibi fecerūtclauſe fuer̄t: qͣre claudicauer̄t .ſ. tͣditōes ſue Math̓. xv. Irrituꝫ feciſtis mandatū dei ꝓpter traditōes vr̄as. Moralit̓pōt exponi hͦ de quolibet pctōre qͥ dr̄ filius alienus .i. alienatus a deo filius eſt quilibet ꝑ fidē Ioh̓. j. Dedit eis ptātem filios dei fieri: his qui cre. in no. ei. ſꝫ (filij alieni) dicūt̉qui a fide recedūt: vel fidē quā corde tenēt: vel ore ꝯfitēt̉oꝑe nō viuificāt: ⁊ ꝓpter hͦ his dr̄ hic (filij alieni) ꝓpter alenationē illā q̄ eſt ꝑ infidelitatē: vn̄ Ioh̓. viij. Vos ex pr̄edyaholo eſtis: ⁊ ꝓpter eam q̄ eſt ꝑ oꝑis ꝑuerſitatē: Un̄ adTyt̉ .j. Confitent ſe noſſe deū: factis aūt negāt: de talibusergo dicit (filij alieni mētiti ſunt mihi) qꝛ ꝓmiſerāt in baptiſmo ſe de cetero fore filios dei ⁊ renuciauerūt ſathane⁊ oībus pompis eiꝰ: ⁊ mō ſe fecerūt filios dyaboli ꝑ pctm̄(inueterati ſunt) d prauā ꝯſuetudinē que indurat hoīemin pctō Tren̄. iij. Uetuſtā fecit pellē ſua ⁊ car. m. ⁊ ꝯtri. o.oſ. mea. ſunt em̄ quidā qͣſi pelles vetuſte in qͥbus p̄ nimiavetuſtate ⁊ putredine nō pōt durare nec tenere aliqua futura pnīe: ꝯtrictio em̄ eſt qͣſi acus pungēs: filum ꝟo qd̓ introducit̉ ꝑ hanc acū ⁊ reſarcit diſſoluta: ſunt vineula ſatiſfactōis q̄ iniungit̉ a ſacerdote: ſꝫ in illis qͥ ita inuēteratiſunt ꝑ prauā ꝯſuetudinē nō pōt tenere iſta ſutura (⁊ claudicauerūt a ſemitis ſuis) claudicat qͥ vult gaudere cū mūdo ⁊ regnare cū xp̄o cū nemo poſſit duobus dn̄is ſeruireMath̓. vj. ⁊ Lu. xvj. Greg. Nemo pōt hr̄e ſil̓ deū ⁊ mūdūvn̄ Helyas dicit. iij. Reg. xviij. Vſqꝫ quo claudicatis ī duas ꝑtes: ſi dn̄s ē deꝰ ſeqͥmini eū: ſi aūt Baal ſeqͥmini illū.Item claudicat qͥ bonū facit mala intentōe: vel malū bona intentōe: ſicut illa q̄ ꝓſtat vt paſcat patrē ſuū: ⁊ hͦ ꝓhibet̉ Deut̓. vij. Filiā tuā nō dabis filio eius: nec filiā eiꝰ accipies filio t. filia nr̄a eſt bona intētio quā non debemꝰ dare filio dyaboli .i. malo oꝑi: nec filiā dyaboli .i. malā intentionē debemus copulare filio nr̄o .i. bono opi. Itē de clericis ⁊ religioſis pōt ſpāliter exponi qͥ dicunt̉ eſſe ſpāles filij dei Exo. iiij. Primogenitus meus iſrl̓: ⁊ iō ſpāliter filij:qꝛ eius hereditatē expectātes nō debēt h̓ hr̄e manentē ciuitatē. vn̄ ⁊ clerici in prima conſura dicūt verſum illū: dn̄sꝑs hereditatis mee: ⁊ religioſi intrātes religionē oīa relinquunt: vn̄ dixit dn̄s ad Aaron de ſe ⁊ de leuitis ꝑ qͦs p̄lati ⁊ clerici intelligunt̉ Num̄. xviij. In terra eoꝝ nihil poſidebitis: nec habebitꝭ partē inter eos: ego ꝑs ⁊ hereditastua in medio filioꝝ iſrl̓. ſꝫ qꝛ tam clericis qͣꝫ religioſis vt inpluribus nō ſufficit imo nō ſapit hͨ ꝑs ⁊ hereditas q̄ deuseſt: ſꝫ eam vendūt ſicut Eſau ꝓ lentis edulio .i. ꝓ tꝑalibꝰdiuitijs ⁊ delitijs Gen̄. xxv. Ideo nō mihi filij (ſꝫ filij alie-
3
In puluere notant̉tria q̄ peccatoribuscōueniūt.
Allegoricede xp̄o
42
43
Moraliter
Ad clericos ⁊ religioſos.
44