Pſalmus
mus ẜm glo. huius tituli. Non tamen in textu Act̉. dicit̉expreſſe ꝙ ſit primus pſal. in hoc pſalmo agitur de regnoxp̄i ⁊ eterna eius generatione. Et eſt pſal. tituli. Pſal. iſtedictus pſal. a pſallim quod eſt tāgere. q. a decacorda madatorū impletiōe. Oauid prophete. id eſt xp̄i. Dauid em̄interpretat̉ manu fortis. vel aſpectu deſiderabilis. ⁊ xp̄smanu fortis eſt qui debellauit aereas poteſtates. i Nonmanu armata: vt dicit beatus Bern̄. ſed clauis confixanon equo reſidens: ſed in cruce pendens. ⁊ ipſe eſt in quēangeli deſiderant proſpicere. j. Pet̓ .j. Et bene ſequit̉ psͣiſte precedentem in quo egit xp̄us de beatitudine. Xp̄usautē via ad beatitudinem. Iohan. xiiij. Ego ſum via ⁊cͣPropheta ergo: videns quoſdam contradicturos nomini xp̄i: ⁊ regno in admirationē prorumpit dicens: (quarefremuerunt) ⁊cͣ. Tripartitus autem eſt pſal. iſte. In prma parte ponitur malorū increpatio: ibi. (quare fremiIn ſecunda parte culpe cauſam. ibi. (dirumpamus) ⁊tercia culpe penā. ibi: (qui habitat). In quarta determinat tempus pene. ibi: (tunc loquet̉). In quinta determinat modū pene. ibi: (in furore ⁊cͣ) Et notandū ꝙ tribusgeneribus hominū perſecutus eſt xp̄us. ſcilicꝫ a minoribus. ibi: (quare fre.) a maioribus. ibi (Aſtiterunt regesa mediocribus. ibi: (⁊ principes). Iteꝫ paſſus eſt triplegenus perſecutionis. ſcꝫ oris. ibi: (tremuerūt) cordis ibi(meditati ſunt). operis. ibi: (aſtiterunt) minorū autem¶quibus paſſus eſt duo fuerūt genera. ſcꝫ milites romaniMilites iudeorum. In primis increpat crudelitatē ⁊ cōſilij peruerſitatē dicens. (quare fre.) more feraruꝫ ſine ratione (gentes) .i. gētiles. ſcꝫ romani milites qui xp̄m crucifixerunt. In alijs increpat ſtoliditatem ⁊ fraudulentiaſubdēs (et populi). id eſt iudei. A polis quod eſt pluralitas: quia plures fuerūt qͣꝫ gentiles (quare) repete (meditati ſunt inania). tribus modis: primū fuit ꝙ cogitabantꝙ xp̄s nō eſſet promiſſus in lege. Hiere. viij. Miluus ircelo cognauit tempus ſuū: turtur ⁊ hyrūdo ⁊ cyconia cuſtodierunt tempus aduentus ſui. populus autē meus nicognouit iudicium domini. Secundū quia credebantfacerent eum deſcendere in infernū. Pſal. Eſtimatus ſucum deſcen. in la. Tercium quia crediderunt per morteꝫeius famam eius ceſſare. Hiere. ij. Mittamus lignum inpanē eius ⁊ era. e. de terra vi. ⁊ nomen eius non memortur amplius ⁊ nonne hic inania cordis vt hic: vnd̓ Pſali Dominus ſcit cogita. homi. quoniaꝫ va. ſuni. Hiere. xvij.inPrauū eſt cor hominis ⁊ inſcrutabile.¶ Oris pſal. Uana locuti ſunt. vnus ad proximū ſuum.¶ Operis. Eſa. j. Fortitudo veſtra ſicut ſtipula et opusſi. fa. et vtrunqꝫ ſuc. ⁊ nō erit qui extin. Eſa. ix. Telas aran nearum texuerunt.¶ Eſſentie. Iob. xiiij. quaſi flos egredit̉ ⁊ conteritur.¶ Cupiditatis temporalium. Eccleſiaſtes .j. Uanitas vanitatum ⁊cͣ. Hiere. v. Ambulauerunt poſt vanitatē: et vani facti ſunt. In maioribus autem redarguit iudicij ꝑueſitatem ſubdens.¶ Aſtiterunt reges terre: ⁊ principes cōuenerunt in vnum: aduerſus dominum ⁊ aduerſus xp̄m eius.¶ Aſtiterunt. Cū mora deliberandi (reges ter.) .i. rex. ſcꝫherodes ſub quo paſſus eſt xp̄us et eſt ſilepſis plurale.ſingulari (vel reges). id eſt Herodes qui occidit paruūlos. ⁊ alius Herodes filius eius ſub quo paſſus eſt xp̄uset hic manifeſta propbetia de paſſione xp̄i. Aſtatio autēeſt quadruplex. Impugnantiū vt hic: ⁊ Iob. j. Aſtitit ſathan inter filios dei. Aſtitit confortantium. Actu. xij. Ecce angelus domini. Miniſtrantiū. Dan̄. vij. Milia miliaſiſte. ei regnantium. Pſal̓. Aſtitit regina a dextris tuisIn mediocribus ꝟo redarguit obſtinatam conſpirationē ſubiungēs: (et pͥncipes). ſcꝫ Pylatus Cayphas ⁊ Arnas. Iſti inquā cum regibus illis (cōuenerunt in vnumid eſt in vnam prauā voluntatem: eſt aūt vnio multiplexMalorum. Dan̄. vltimo. Cōgregati ſunt babylonij quāſi vir vnus ad regem ⁊c̄.
¶ Bonorū. Actu. iiij. Multitudinis credentium erat corvnū ⁊. a. v. pſal. Ecce qͣꝫbonū ⁊ qͣꝫiocundum ⁊cͣ.¶ Beatorum Math. viij. Uenient ab occidente: ⁊ oriente: ⁊ re. cū Abraam Yſaac ⁊ Iacob in reg. celorū.¶ Damnatorū. Math. xiij. Colligent de regno eius omnia ſcandala (aduerſus dominū ⁊ aduerſus xp̄m eius)quia qͥ contradicit filio contradicit ⁊ patri. Sequit̉ (dirūpamus vincula eorū). Hoc poteſt legi primo in perſonaxp̄i ſic: ip̄i conueniunt aduerſum me. ſed o vos apoſtoli.¶ Diſrumpamus vincula eorum: et proijciamus a nobis iugum ipſorū.¶ Uincula eorū. id eſt minas ⁊ blandicias eorū (⁊ ꝓijciamus a nobis iug. ip.) quo nos volūt ligare. Uel ſunt verba ipſorum iudeorū ⁊ ita cōtinua ipſi principes conuenerunt aduerſus xp̄m dicētes: ¶Dirumpamus) ⁊cͣ. Et vt p̄libauimus. Hic notat̉ cauſa culpe iudeorum qui cōuenerunt aduerſus xp̄m: que duplex fuit. Prima inobediētiavnde dicunt (dirūpa. vin.) id eſt prohibitiones ⁊ p̄ceptaeorum. ſcꝫ xp̄i ⁊ apoſtolorum. Hiere. ij. A ſeculo confregiſti iugum rupiſti vincula ⁊cͣ. Secūda cauſa eſt ſuꝑbia dequa ſubdit (et proijciamus a nobis iu. ip.) .i. legem xp̄i etſuorū: cui nos volunt ſubiugare: poſtea ponit duplicē penam que ſequitur ex his duobus.¶ Qui habitat in celis irridebit eos: et dominus ſubſannabit eos.¶ Sic continua ip̄i voluerūt xp̄m in morte detinere ⁊ iugum eius a ſe abijcere: ſed (qui habitāt in celis). id eſt inſanctis animabus ⁊ angelis (irridebit eos) qd̓ impletumeſt quādo xp̄us preſentibus cuſtodibus ⁊ neſciētibus reſurrexit. hec fuit prima pena (⁊ dn̄s ſubſannabit eos):quādo eos diſperdet ⁊ venūdabit per Romanos. hec fuit ſecūda pena. minor irriſio fit bucca ⁊ quodaꝫ cachino:maior fit rugato naſo ⁊ cōtracto: vtraqꝫ deriſit dominusiudeos: minori quando ſurrexit: maiori quando eos diſꝑſit ⁊ vendidit ⁊ quotidie deridere facit quando a ſanctiseos derideri fecit. ſed eſt antropoſphatos. id eſt hūana ꝓpaſſio. qꝛ ſubſannatio ⁊ huiuſmodi nō cadunt in deū.¶ Tunc loquetur ad eos in tra ſua: et in furore ſuo conturbabit eos.¶ Hic ponit tempus pene (tunc). id eſt quando eos diſperdet (loquet̉ ad eos in ira ſua) per ꝓphetas ⁊ ſcriptaeorū: (et in furore .ſ. cōtur. eos) in futuro vel totū poteſtlegi de futuro ſic (tunc). id eſt in illo notabili die .ſ. die iudicij (loquet̉ ad eos in ira ſua) dicēdo: Surgite mortui.quod verbum erit aſperū malis. ⁊ ſuaue bonis (⁊ in furore ſuo) quādo de eis diſceptabit dicens: Eſuriui ⁊ nō dediſtis mihi man. Math. xxv. Quod verbuꝫ erit aſperiusmalis (tunc) inquam (cōturbabit eos) ſubiungendo. Itemaledicti in ignē eter. Mat. xxv. Quod verbū erit aſperrimū in malis. Sed iuſtus ab auditione mala non timebit: que erit quando dicet̉. Surgite mortui. neqꝫ a peiorierit quando dicetur. Eſuriui ⁊cͣ. Neqꝫ a peſſima. ſcilicetIte maledicti ⁊cͣ. Moraliter poteſt exponi de viro iuſtoet notant̉ hec tria que infeſtant homine iuſtum videlicetpeccata mundus dyabo. dicit ergo ſic (quare fremue. gentes). id eſt peccata: ſeptē crimīalia q̄ per ſeptē gentes deſignant̉ que eijciende ſunt de terra noſtra. ⁊ ideo extirpāde. Deutero. vij. Cū introduxerit te dominus deus tuusin terram quā poſſeſſurus ingredieris: ⁊ deleuerit coramte gentes ſeptē. Percuti. eos vſqꝫ ad inter. hic fremūt aduerſus iuſtum. Cum eū per temptationem incutiunt (etpopuli). id eſt mundani (meditati ſunt inania) Sap̄. ij.Dixerunt impij apud ſe cogitantes nō recte: et poſtea ſequit̉. Vtriqꝫ relinquamus ſigna leticie veſtre: quoniā heceſt pars noſtra. Et hec eſt ſors. opprimamus iuſtū pauperem ⁊ non parcamus vidue ⁊cͣ. ſequitur. (Aſtitit regi. t̉et princi. cōuene. in vnū.) Per reges ⁊ principes demōesſignificant̉. Iob. xlij. de dyabolo dicitur. Ipſe eſt rex ſuper omnes filios ſuperbie: Ephe. vj. Non eſt nobis colluctatio aduerſus carnem ⁊ ſang. ſupple tm̄: ſed aduerſusprin. ⁊ po. aduer. mūdi rec. tene. harum primi hoſtes. ſcili
Eſt aūt inhomīe vanitas quintuplex.ſQuītuplexvanitas inhomine.
Xp̄us paſſus eſt triplex genuſꝑſecutiōisa tribꝰ generibꝰ hominum.
Moralit̓.
Ip̄us qūoirriſit ⁊ ſubſanabit iudeos.
Unio multiplex.