hiſtoriographꝰ ſe ī antiqͥs romanoꝝhiſtoriis inueniſſe ꝙ octauianus triceſimoquinto regni ſuo anno capitolium aſcēdit. ⁊ quis poſt ſe rempublicam gubernaret a diis ſolicite requiſiuit. ⁊ audiuit vocē ſibi dicentē Puer ethereus ex deo viuēte ſine temꝑegenitꝰ nō multuꝫ poſt ex intemeratavirgine deꝰ homo ſine macula naſciturus. hoc audito ibi araꝫ edificauitcui hunc titulū inſcripſit. Hec ē arafilii dei viuētiſ. Secūdo oſtēſa eſt natiuitas ⁊ manifeſtata ꝑ creaturam q̄habet eſſe ⁊ viuere. ſicut ſunt plante ⁊ arb̓ores In hac enī nocte vt bartholomeus in ſua cōpilatione teſtat̉vinee engadi que proferūt balſamūfloruerūt. fructū protulerūt. et liquorem dederūt. ¶ Tertio ꝑ creaturamque habet eſſe viuere ⁊ ſentire. ſicutſunt animalia. Proficiſcēs enim Ioſeph in bethlee̓ cū Maria pregnateduxit ſecū bouē forte vt ipſum vēderet ⁊ cenſum pro ſe ⁊ pro virgine ſolueret. ⁊ de reſiduo viuerēt. ⁊ vnū aſinum forte vt virgo ſuꝑ eū veheret̉.Bos igitur ⁊ aſinus miraculoſe dominū cognoſcētes. flexis genibus ipſum adorauerūt. Ante etiā Chriſtinatiuitatē ꝑ aliquos dies vt ait euſebius in cronica. cū quidā ararent. boues ad aratores dixerūt: Hominesdeficient. ſegetes ꝓficient Quartoper creaturaꝫ que habet eſſe viuereſentire ⁊ diſcernere. vt ē homo. ſicutper paſtores. Nā in ipſa hora paſtores ſuꝑ gregē ſuū vigilabāt. ſicut biſin anno in longioribus ⁊ breuioribꝰnoctibus anni cōſueuerāt. Mos enīfuit antiquitꝰ gētilibus in vtroqꝫ ſolſticio ſcꝫ eſtiuali circa feſtū Iohānisbaptiſte. ⁊ hiemali circa natiuitatemdomini vigilias noctis cuſtodire ob& μM ꝘIliſolis venerationē. qui forte mos etiāapud iudeos ex vſu cohabitātium inoleuerat Ipſis igit̉ angelus dominiapparēs. ⁊ ſaluatorem natū nūciauit⁊ quomodo inueniret̉ ſignuꝫ dedit.Factaqꝫ eſt cū angelo multitudo angelorum dicētium: Gloria in excelſiſdeo ⁊cꝭ. Paſtores ergo veniētes. totuꝫ ſicut angelꝰ dixerat inuenerunt.Sic iteꝝ manifeſtata eſt per ceſareꝫAuguſtū qui tūc preceptuꝫ dedit neeum aliquis deū vocare auderet. Sicut Oroſius teſtatur: Forte enī cumviſionem illā circa ſolē vidiſſet. recōlens ſimul de ruina templi et de fōteolei. ⁊ intelligēs ꝙ in mundo natꝰ eſſet qui maior ſe erat. nec deꝰ nec dominus vocari voluit. In quibuſdamquoqꝫ cronicis legitur ꝙ appropinquāte die natiuitatis domini Octauianus per mundū vias publicas fieri precepit. ⁊ omnia debita romanisdimiſit. Sic etiā manifeſtata eſt ꝑ ſodomitas qui omnes in toto mūdo inilla nocte extincti ſunt. ſicut dicit Hieronymus ſuꝑ illud. lux orta eſt eis.tanta ſcꝫ ꝙ omnes laborātes ī illo vicio extinxit Et hoc fecit Chriſtus vtomnes eradicaret ne in humana natura quā aſſumpſerat tantā de cētero immūdicia inueniret̉. Nam vt dicit Auguſtinꝰ. videns deus viciumcontra natura in humana natura fieri. fere deſiit incarnari. Quinto ꝑcreaturā que habet eſſe viuere ſentire diſcernere ⁊ intelligere ſicut angelus Angeli enī ipſam Chriſti natiuitatem paſtoribus annunciauerūt. vtſuꝑius dictū eſt ¶ D Tertio eiꝰnatiuitas nobis eſt vtiliter exhibita:Primo ad demonū cōfuſionē Namhoſtis iam nobiſ vt ante preualere n̄poteſt Unde legitur ꝙ ſanctꝰ Hugo