De natiuitate domini
ſum ꝓſe ⁊ ꝓ v̓gīe ſolueret. ⁊ d̓ reſiduo viuerēt. ⁊ vnū aſinū. forte vt v̓go ſuꝑ eū veheret̉.Bos igit̉ ⁊ aſinꝰ miraculoſe dn̄m cognoſcētes. flexis genibꝰ ip̄m adorauerūt. An̄ et̄ xp̄inatiuitate ꝑ aliqͦt dies vt ait euſebiꝰ ī cronica cū q̇dā ararēt. boues ad aratores dixert̉Hoīes deficiēt. ſegētes ꝓficiēt ¶ Quarto ꝑcreaturā q̄ hꝫ eē viuere ſentire ⁊ diſcernere.vt ē hō. ſic̄ ꝑ paſtores. Nā ī ip̄a hora paſtores ſuꝑ gregē ſuū vigilabāt. ſic̄ bis ī anno inlōgioribꝰ ⁊ breuioribꝰ noctibꝰ anni ꝯſueuerāt. Mos eī fuit antiq̇tꝰ gētilibꝰ ī vtroqꝫ ſolſticio .ſ. eſtiuali circa feſtū Ioh̓is baptiſte. ⁊hyemali circa natiuitatē dn̄i vigilias noctiſcuſtodire ob ſol̓ veneratōꝫ. Qui forte mosetiā apud iudeos ex vſu cohabitantiū inoleuerat. Ip̄is igit̉ angelꝰ dn̄i apparēs ⁊ ſaluatorē natū nūciauit ⁊ quo inueniret̉ ſignū dedit. Factaqꝫ eſt cū angelo ml̓titudo āgl̓orūdicētiū. Gl̓ia in excelſis d̓o ⁊cͣ. Paſtores ergo veniētes totū ſic̄ angelꝰ dixerat inuenert̉.Sic iteꝝ manifeſtata eſt ꝑ ceſarē auguſtuꝫq̇ tunc p̄ceptū dedit ne eū aliq̇ͥs dn̄m vocareauderet. ſicut Oroſiꝰ teſtat̉. Forte ei cū viſionē illā circa ſolē vidiſſꝫ. recolēs ſimul d̓ruina templi. ⁊ de fonte olei. ⁊ ītelligēs ꝙ in mudo natus eſſet q̇ maior ſe erat. nec d̓s nͨ dn̄ſvocari voluit. In q̇buſdā qͣꝫ cronicis legit̉ꝙ appropinqͣnte die natiuitatis dn̄i Octauianus ꝑ mundū vias publicas fieri p̄cepit. ⁊omnia debita romanis dimiſit. Sic etiammanifeſtata eſt ꝑ ſodomitas q̇ omnes in toto mundo in illa nocte extincti ſunt. Sic̄ dic̄Hieronymus ſuꝑ illud. Lux orta eſt eis.tanta ſcꝫ ꝙ omnes laboranteſ in illo vicio extinxit. Et hoc fecit xp̄s vt omnes eradicaretne in hūana natura quā aſſumpſerat tantade cetero immūdicia inueniret̉. Nā vt dicitAugꝰ. videns deꝰ viciū ꝯtra naturā in hūana natura fieri. fere deſijt īcarnari ¶ Quīto ꝑ creaturā q̄ habet eſſe viuere ſentire diſcernere ⁊ intelligere. ſicut angelꝰ. Angeli eIiip̄am xp̄i natiuitatē paſtoribꝰ annūciauert̉vt ſuꝑius dictū eſt. D ¶ Tertio eius natiuitas nobis eſt vtiliter exhibita ¶ Primoad demonū cōfuſionē. Nā hoſtis iam nob̓
vt ante p̄ualere nō pōt. Un̄ legit̉ ꝙ ſanctushugo abbas cluniacen̄. ī vigilia natiuitatisdn̄i vidit beatā v̓ginē in vlnis tenētē filiuꝫ etdicentē. Adeſt dies in qͣ ꝓph̓aꝝ oracula renouant̉. Ubi nūc eſt hoſtis q̇ an̄ hūc diemhoībꝰ p̄ualebat. Ad hac vocē dyabolꝰ d̓ humo ꝓrupit vt v̓bis dn̄e inſultaret. ſꝫ mētita ēiniqͥtas ſibi. qꝛ duꝫ officinas fratꝝ circūiret.ip̄m ab oratorio deuotio. a refectorio lectio.a dormitorio ſtramēta vilia. a capitulo patientia reiecit. ¶ In libroqꝫ Petri cluniacēſlegit̉ ꝙ in vigilia natiuitatis dn̄i. ſctō Hugoni abbati cluniacen̄. apparuit btāᵇ virgo filium in gremio tenes ⁊ cū eo ludes q̇ dicebatNoſti mater ꝙ die natalis mei eccleſia cummagno lauduꝫ tripudio celebrat. Et vbi eſtnūc dyaboli virtꝰ. vel q̇d dicere p̄t vl̓ facere.Tūc dyabolꝰ videbat̉ qͣſi d̓humo ſurgereac dicere. Et ſi in ecc̄iam vbi laudes tue fiūtintrare nō poſſum. ſꝫ tn̄ capitulū. dormitorium ⁊ refectoriū ītroibo. Qd̓ ille attemptanſinuenit hoſtiū capituli nimis artū ſibi groſſo. hoſtium dormitorij nimis depreſſuꝫ ſibielato. hoſtiū refectorij repagulatuꝫ impedimentis. caritate ſcꝫ ſeruientiū. auiditate audiendi lectōes. ⁊ ſobrietate cibi ⁊ potꝰ. ⁊ ſic cōfuſus euanuit. ¶ Scd̓o ad venie īpetratōꝫUn̄ legit̉ in qͣdā libro exēploꝝ ꝙ cū q̇dā mulier lubrica ad cor tandē redijſſet d̓ venia deſperabat. Nam cogitās de iudicio reputabat ſe eſſe reā. de inferno reputabat ſe ibi eſſecruciandaꝫ. cogitans de padiſo reputabatſe eſſe immudam. de paſſione reputabat ſeeſſe ingratāCogitās v̓o de pueri infantia ⁊ꝙ pueri de facili placant̉. Chriſtū ꝑ ſuam īfantiā adiurauit ⁊ vocē de ſua veniā audire meruit. ¶ Tertio ad infirmitatis curatōnem. De hac natiuitatis vtilitate d̓t Bern̄.Triplici morbo laborabat genꝰ humanuꝫ.in p̓ncipio. medio. ⁊ fine .i. natiuitate. vita. etmorte. Natiuitas erat immūda. vita ꝑuerſa. mors ꝑiculoſa. Uenit xp̄s ⁊ ꝯͣ hūc triplicem morbū attulit triplex remediū. Natuseſt enī vixit ⁊ obijt. Eiꝰ natiuitas purgauitnoſtram. eius vita inſtruxit noſtram. morsillius deſtruxit noſtram. Hec Bernardus.