QueſtioſeptimaXXIIII
creaturā poſſe trāſmutari in meliꝰ.vel in deterius niſi ab ip̄o oīm creatore infideli ⁊ pagano deterior eſt.Preterea om̄e agēs ex ꝓpoſito coguoſcit ſuū effectū. Si igit̉ dyaboius poſſet mētes hominū īmutaread odiū vel amorē. poſſet internascogitatiōes anime videre qd̓ eſt cōtra illud qd̓ ī li. de eccleſiaſticis dogmnatibus dicit̉. Dyabolꝰ internascogitatiōes nō pōt videre. Et iteꝝibidē. Nō oēs cogitatiōes nr̄e male a dyabolo excitātur. ſed aliquotiens ex nr̄i arbitrij motū emergunt.Preterea amor ⁊ odiū ſūt circa voluntateꝫ que radicat̉ in aīa. ergo nōpn̄t cauſari a dyabolo qͣcunqꝫ arte.tenet cōſequētia. qꝛ illabi aīe. vt dic̄Augꝰ. Illi ſoli eſt poſſibile qui eaꝫcreauit. Preterea ſi dicat̉ ꝙ pōt mouere ſenſitiuas interiores ⁊ ſic cōſequēter volūtatē nō valet. qꝛ vis ſenſitiua ē dignior qͣꝫ vis nutritiua Sꝫdyabolus nō pōt formare actū virtutis nutritiue vt formet carnē autos. ergo etiā nō pōt cauſare aliquēactū interiorū viriū anīe. Sꝫ cōtraDyabolus nō ſolū viſibiliter ſꝫ etiāinuiſibiliter hoīes temptare dicit̉.hoc āt falſum eſſet niſi interiꝰ circaanimā ⁊ eius potētias aliqͥd cauſare poſſet. Preterea Damaſc. in ſuisſentētijs. Oīs malicia ⁊ oīs īmūdicia a dyabl̓o excogitata ſūt. ⁊ dyo.iiij. c. de di. no. multitudo demonuꝫcā omniū maloruꝫ ⁊ ſibi ⁊ alijs eſt.Reſpōſio. Hic primo danda eſt diſtinctio de ca. ⁊ ſecūdo qualiter pōtinteriores potentias anime īmutare que dicunt̉ ſenſitiue interiores. ⁊ſic tercio concludet̉ ꝓpoſituꝫ. Quoad primuꝫ cōſiderādum eſt ꝙ cauſaalicuius poteſt aliquid dici duplici
ter. Uno modo directe. Alio modoindirecte. Indirecte quidē ſicut cūaliquod agēs cauſat̉ aliquā diſpoſttionē ad aliquē effectū dicit̉ eſſe occaſionaliter ⁊ indirecte cauſa illiuseffectus. ſicut ſi dicat̉ ꝙ ille qͥ ſecatligna eſt occaſio cōbuſtionis ipſoꝝ⁊ hoc modo dicere poſſumus ꝙ dyabolus eſt cauſa omniū peccatoruꝫnoſtroꝝ qꝛ ip̄e inſtigauit primū hominē ad peccādum ex cuiꝰ peccatoꝯſecuta eſt in toto genere humanoquedā pronitas ad omīa peccata. etſic intelligēda ſunt verba Damaſc.⁊ dyo. Directe autē dicit̉ aliqͥd eſſecauſa alicuius inquātum operat̉ directe ad illud. ⁊ hoc modo dyabolꝰnō eſt cauſa omīs peccati. Non em̄omīa peccata ꝯmittunt̉ dyabolo inſtigāte ſed quedā ex libertate arbitrij ⁊ carnis corruptione. qꝛ vt Orige. dicit. Etiā ſi dyabolus non eſſethoīes haberēt apperitū cibi ⁊ venereorū ⁊ hmōi circa que inordinationes multe cōtingūt niſi ꝑ rationeꝫtalis appetitus refrenet̉. ⁊ maximep̄ſuppoſita corruptiōe nature. Refrenare autē ⁊ ordinare huiuſmodiappetitū ſubiacet li. ar. ſuper quemetiam dyabolus minus habet poteſtatē. Sed quia per hanc diſtinctionem nō poſſumus diſcernere qualiter īterdū amor hereos ſeu philocaptio ꝓcurari poteſt. Eſt viteriꝰ aduertēdū ꝙ dyabolus licet nō poſſiteſſe cauſa illiꝰ inordinati amoris directe cōgendo homīs voluntatem.poteſt tamē eſſe per modū perſuadētis. Et hoc itētū dupliciter. ſcꝫ vt̓ſibiliter ⁊ inuiſibuliter. Biſibiliterſicut cum in aliqua ſpecie hoīs ſenſibiliter apparet etiā ip̄is maleficiſ⁊ eis ſenſibiliter loquit̉ ⁊ perſuadet