Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Penitētia

Uaius pct̄m habet qui tradiditme tibi Und̓ pſalmiſtaª filij hoīmdētes. e. ar. ⁊ ſagitte. ⁊ lingua. ę.gladiusⁱ acutꝰ. Subiciant ergoſe pnīe quorū ꝯſilio ſanguis fundit̉ſi veniam promereri voluerint.Item ex epiſtola clementis.Interfectores fratruꝫ detractoreseoſqꝫ odientes homicide ꝓbantur.Omicidioꝝⁿ tria genera dicebat eſſe beatus petrus. et penam eorūº parilem fore dicebat. Sicut enim homicidas interfectores fratrum. ita detractores eorum eoſqꝫ odientes homicidas eſſemanifeſtabat qꝛᵖ et qui occidit. etqui odit frēm ſuum et qui eiᶻ detrahit homicideq parit̓ eſſe demōſtrātur. Item iheronimus in yſaiaIn maleficijs voluntas pro operecomputatur.UInis iniquitas etˢ oppreſſio ⁊ iniuſticiaᵉ iudiciū ſanguinis eſt ⁊ licet gladio nonoccidat. voluntate tamen interficitItem ciprianus. De eodemUnquidª caynª cū dn̄o munus offerret. ꝑemerat fratrē⁊ tn̄ fratricidium mente conceptuꝫ deus ꝓuidus anteⁱ damnauit. Ut illi cogitatio mala ⁊ pernitioſa contēptio. deo ꝓuidente ꝓſpecta eſt. ita et in dei ſeruis apud quoscogitatur. et martirium mente cōci

pitur. animus ad bonum deditusdeo iudice coronatur. aliud eſt martirio animū deeſſe. aliudᵈ animo defuiſſe martiriuꝫ.ª qualem te inuenitdn̄s cumʰ vocat. talem pariter et iudicat quoniam ip̄eª teſtatur ⁊ dicitet ſcient omnes eccleſie. qꝛ ego ſcrutatorᵇ renū ⁊ᵉ cordis. Itē aug.Homicida eſt qui fratri ſuo malaſuadet.Oli putare te non eſſe homicidam. quādo fratri tuo malaᵉ perſuades. Si fratri tuomala perſuades occidis et vt ſciasquia occidas audi pſalmū. Filij hominum dentes eorum ar. et ſagitteet lingue. e. gladius acutus vel machera acuta. Idem. Occiditqui ad nocendum mouetur.Omicidiū lege vetitumᵍ putabatur nō aliud eſſe niſi cor poris ꝑemptio. ʰ Aꝑuit ergodominus omnem iniquumª motuꝫad nocendū fratri in homicidij genere deputati. Item angu.Furti tenetur qui ſolo timore nō furatur.Iꝓpterea non facis furtumquia times ne videaris. intꝰiiij corde feciſti. furtil teneris et nil tuliſti.Idem de libero arbitrio.Non ideo minus deliquit. cui ſoladeeſt facultas.

a Licet. hoc dicunt ꝓpter diem feſtum. lex em̄ precepit ne parcat̉ maꝰlefactoribus. et licebat eis interficere non tamē in die feſto. xxiij. q. v.quid ergo. in fi. p̄ſertim ſeducentes ppl̓m et a deo retrahētes qualē iſtūeſſe dicebant. ſed ꝓpter diem feſtum nō licebat eis tunc interficere quēꝙͣ. Del non licet interficere quemqͣꝫ. id eſt hunc ꝓpter quod ſcriptumeſt. tradetur enim gentibus ad illudendum et conſpuendum et crucifigendum ⁊cͣ. ſic adimpletus eſt ſermo iheſu quoſe predixit a gentibꝰ occidendum. ipſi tamē cōtra ſe hoc dicunt. cū euꝫinterfecerunt linguā ⁊ ſinon manibus.b. Ipſi. s. xxiij. q. iij. c.vl. Et alia ratio ibi aſſiguatur.

Omīcidiorum. tria gͣenera precipua. nam large homicidiumdicit̉ quilibet illicitus motus ad nocendū. jͣ. e. homicidium.Parilem .i. ꝯſimilem quantū ad deum. alias em̄ aſꝑior penitentia imponitur interfectori.Et qui s. lxxxvi. di. paſce:q Pariter. nō quia equaliter peccent. ſed quia dignus eſt pena eteria vterqꝫ.r Oetrahit. detractores dn̄r homicide. quiaꝙͣtum in eis eſt priuantvitā animā. quia meliorpars hoīs eſt vita. dumnegant virtutes quibusanima viuit eſſe in aīa.Nam detrahere eſt bona que alicui ſunt a deo

Tercia. jͣ. de ꝯſ. diſ..i. nocte.d Hora ſexta. ar. adteſtes contradicentes ſibi in tempore concordādos. extra de teſtibꝰ. cūtu fili. ar. contra. iij. q. ixnic hilominus. Sed hicnulla eſt cōtrarietas. qͥaſuper diuerſis factꝭ teſtificatur. vnus ſuꝑ crucifixione facta linguis hora tercia. alius ſuper crucifixione in cruce facta a militibus hora ſexta.Raius .s. xxiiij. q. iij. qui aliorum.Vnde pſalmiſta. Miſerere mei deus.ilij hominum. parauerunt laqueum pedibus meis.Dentes .i. corroſiones .i. conuicia.gitte. quantum ad conſilia.Gladius. quantum ad verbera. Acutus. dum clamarent crucifige. etiam voces ille inciuitate fecerunt mortem vt gladius acutus.mꝰ Se penitētie. ⁊ irregulares ſunt. l. di. ſi quis viduam. ⁊ eſt ar. cōtra clericos qui fures iudicandos potentibus tradunt. xxiij. q. v. vnumſolum eſt. dic vt extra de homi. tua. Sed nunquid dices irregularē clericum qui homicidium noluit facere nec fecit quia non potuit. non credo ꝙ ſit irregularis tanꝙͣ de homicidio lꝫ ſit voluntarius homicida.quia lex ꝓmotionis potius opus ꝯſiderat ꝙͣ voluntateꝫ. xv. q. i. ſi quisiratꝰ. xxxij. q. ij. ſicuti. licet ſit hom cida quo ad deū. jͣ. e. ſi cui. vbi tamīfactum ſequitur grauius eſt peccatum.

collata negare vel inueˡtere. vt ſi quis dicat ſapientem ſapīam non habere. vel caſtum caſtitatem. vel ea que bono zelo fiunt inuertendo aſſerat malo zelo. vel ſpiritui fieri ſicut iudei xp̄mdicebāt in beelzabub demonia eijcere. xxi. di. §..i. Et quod eſt peccatum in ſpiritū ſanctum. quia quod eſt in ſpiritū ſcꝫlaligno ſpūi attribuūt. Unde in euangelio qui dixerat fratri ſuo fatue reus erit gehēne. lv. di. ſi euangelica. xxxij. q. v. qui videritAnis oppreſſio. C. quod me. cauſa. ſi per impreſſioneꝫ.t Iudicium .i. ita punitur et eſt digna puniri vt homicidium quiavtrūqꝫ ſufficit ad damnatōeꝫ eternam. xxv. di. criminis.Vnquid. caſus. d̓r ꝙ deus inſpicit voluntatē anteꝙͣ perducat̉ad actū tam bonam vt eā coronet ꝙͣ malaꝫ vt eā damnet. ⁊ de mala ꝓbat per cayn. de bono per eum qui vult pati maritiriū qui remuneratur ⁊ ſi martirium non ſequatur.Cavn. s. iij. q. vij. in grauibus. hoc legitur in geneſi. c. iiij.yPanauit̉. ſi dānauit ergo ꝯmiſſum fuit. nā deus nulli immeritaꝫ ingerit penam. xi. q. iij. illud. Sed expone dānauit .i. dānabile on̄dit eiꝰvictoriam reſpuendo vel damnabile preſciuit.z Animo. vt in beato martino qui non defuit martirio. ſed martiriūſibi. ſufficit enim affectus. ar. jͣ. e. importuna.Qualem .s. di. xxv. qualisb Vocat. xiij. q. ij. qͣꝫ. prepoſterum.