Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Cauſa

XXXIIIª

mittere in terram ſed gladium.Hinc idē nicolaꝰ ſcribit aluino ep̄o.Non licet alicui vxorem ſuam adulterccidereNter hec ſanctitas veſtra addere ſtuduit vt ſi cuius vxor adulterium perpetrauit vtrum maritoIlliusᶜ liceat ẜm mūdanam legē eaꝫinterficere. ſed ſancta dei eccl̓ia mūdanis nūꝙͣ ꝯſtringitur legibusq gladium non habet niſi ſpūalem. quo n̄occidit ſed viuificat. Item piuspapa. Penitentia eius qui ꝓpriamabſqꝫ cauſa peremit.vxorenUicunqꝫ propriam vxoremabſqꝫ lege et ſine cauſa ⁊ certa probatione interfecerit aliamqꝫ duxerit vxoremᵉ armis depoſitis publicamᶠ agat penitentiam etſi contumax fuerit et epiſcopo ſuo inobediens extiterit ana thematizeturquouſqꝫ conſentiat. eadem lex erit illi quis ſeniorem ſuum interfecerit. Item ſtephanus. v. aſtulpho.Penitentia aſtulphi qui vxorem ſuam inrfeceratDmonere te cum lacrimis etmulto gemitu cordis curamꝰfili aſtulphe ſed non filius debeasʰ dici qui tam crudeliter homicidium perpetraſti. Nā occidiſti vxorem tuā. ꝑtem corꝑis tui legittimomatrimonio tibi ſociatam ſine cauſa mortis non tibi freſiſtentēi nō inſidiantem quocunqꝫ modo vite tuenon inueniſti eam cum alio viro nephariam rem facientem ſꝫ ꝯcitatusa dyabolo et impio furore in flāmatus latronum more atrocius eā gladio tuo crudelior omni beſtia interemiſti. et nunc poſt mortem eius addis iniquitatem ſuꝑ iniquitateꝫ filiorum tuoꝝ improbeᵐ predo qui matri non peperciſti. filios tuos orphanos feciſti inducere ſuꝑ eaꝫ vis mortis cauſam. poſt mortem ꝑ vnū hominem homicidam et reprobum teſtem incuſare vis mortuam. quoniam nec euangelium nec vlla dīna humanaqꝫ lex vnius teſtimonio etiam

idoneo quempiam ꝯdemnatᵈ vel iuſtificat quantomagis ꝑ ipſum flagitioſiſſimum ⁊ ſceleſtuꝫ. nec illa viuadebuit ꝯdemnari. nec a te poſt eiusmorteꝫ accuſari. prius em̄ cā crimisſubtiliter erat inueſtiganda. et tuncſi ita fuiſſꝫ inuenta ẜm legis tramitēdebuit accipere vltionis vindictamnaꝫ ſi verum qd̓ abſit fuiſſet ſicut ille adulter mentitus eſt poſt ſeptē annosᵖ penitentia pacta dimittere eaper approbatam cām poteras ſi voluiſſes. occidere tamen eam nullatenus debuiſti non em̄ vult deus mortem peccatoris. ſed vt ꝯuertatur adpenitentiā ⁊ viuat. Idcircōplaceattibi ꝯſilium nr̄m vt facias hoc quodmelius tibi leuiuſqꝫ videri poterit.miſerere anime tue vt non ſis tuustibimetipſi homicida. relinque quapropter te rogamus hoc malum ſeculum quod te traxit ad tam immaniſſimum peccati facinus. ingredereq monaſterium humiliare ſub manū abbatis et multorū fratrum precibus adiutus. obſerua cuncta ſimplici animo que tibi fuerint imperataª ſi forte ignoſcat infinita dei bonitas peccatis tuis et refrigeret animātuam priuſqͣꝫ crucieris perpetuisflammis. hoc leuius et melius tibieſſe certiſſime ſcias. ſinautem publicam penitentiam permanens in domo tua. vel in hoc mundo vis agerequod peius tibi et duxiꝰᵇ ⁊ grauiꝰeſſe non dubites ita vt agere debeas exhortamur. vt omnibus diebusquibus penitere debes vinum ⁊ᶜ ſiceram non bibasq carnem nunqͣꝫ vllo tꝑe comedas preterꝙͣ in paſcha⁊in die natalis domini. in pane et aqͣet ſale penitentiam age. in ieiunijs.in vigilijs et or̄onibus. ⁊ elemoſinisomni tꝑe ꝑſeuera. armisᵉ nūꝙͣ cingere nec in quolibet loco litigare preſumas. vxorem: nunꝙͣ ducere. concubinam nunqͣꝫ habere nec adulterium committere audias. in balneonunqͣꝫ laueris. in conuiuijs letantium nunqͣꝫ te miſceas. in eccleſia

a Mittere .i. confederare cum vicijs homines. vel mittere paceꝫ inter homines et vicia.b Sed gladium .i. diſcordiam ⁊ ſeparationem a malis .i. caritateꝫque ſeparat vitia.Nter hec. liceat. hͦ lꝫ ẜm lumbardam ſed non ẜm romanā. pater tn̄ eam pōt occidere in ipſo actu ſed non maritus ⁊ pater vtrūqꝫ īterficiat vno ictu. vt.ff. ad. l. iuli. de adult̓. l.nec in eo et. l. ſe. ignoſcit̉tamē marito ſi vxorē inadulterio dep̄henſaꝫ occiderit quo ad pene mitigatiōem. C. ad. l. iuli.de adul. gracus. Et no.ꝙ licet lex antiqua permittat viro occidere adulterum deprehenſumcum adultera in domoſua non tamen in domoſoceri. ut. ff. de adul. marito. nouo iure tamē vbicunqꝫ fere poteſt occidere eum poſt tres denunciationes factas vt ī auten. vt liceat ma. ⁊ auie§. penul. ⁊ vl. colla. viijnec illud em̄ corrigit̉ perautē. que eſt col. ix. vt nl̓li iudi. §. ſi quādo. qꝛ inalio caſu loquitur. Itēlicet patri ſimiliter idet̉ẜm legem licētia occide̓di. vt. ff. de adul. nec inea. ſi tamen interficiat n̄excuſat̉ a culpa vl̓ apeccato licꝫ a pena ciuili excuſetur in criminibꝰ em̄dico ſpālem ꝯceſſionemcanonis neceſſariā quoad culpe immunitatemvnde cum dicatur. nonoccides. xxiij. q. v. ſi nonlicet nec ſpāliter iſti excipiantur a canone. ergooccidēdo peccāt. immoviro hoc interdicit̉ vt. jͣ..e. ammonere. vnde nonexcuſatur auctoritate iuris ciuilis ſed ⁊ dotem amittit vir qͣꝫ lucrificarꝫalias em̄ ſolus iudex excipitur a canone vt occidat. xxiij. q. v. cū homo.et. q. iij. ſi homicidium.d Gladium. quo adexecutioneꝫ. hoc ideo dico. quia imꝑator habetillud a papa. extra d̓ ele.venerabilem.Vicūqꝫ. armisQ.j. de pe. di. v. falſas.f Agat. ar. quem poſſecompelli ad pnīam. ſedhoc in publicis et enormibus. ar. xxi. q. i. c. vl.g Seniorē. ep̄m vel alium prelatū vel dn̄m ſuum. ar. iij. q. iiij. c. iiij. xxv. q. ij. ita nos.Dmonere. dici. ar. quem priuari noīe rōe criminis. Iuxta ilFlud. Si re priueris nec nomē habere mereris. ar. xiij. q. ij. poſtqͣꝫ. ij.q. vij. §. quibus ergo. ij. q. i. ſcelus. et. C. de fer̄. a nullo ar. ꝯtra. de pe.di. iiij. ſi ex bona. nā filij dei dn̄r qui non errāt in eccleſiai Partem. ſi. s. xxxi. q. ij. de neptis. ⁊ .xxvij. q. ij. agathoſa. ⁊ eſt arg.ꝙ qui accepit alimenta ſibi videtur acciꝑe vxori. cum ambo ſint vnuꝫcorpus. ⁊ etiam filijs et ſeruientibus. ar. l. diſ. ſtudeat. ff. de vſu. et habi. l. ij. Iohannes.

k Reſiſtentem ſupple maxime. qꝛ ſi etiam reſiſterꝫ vl̓ inſidiareturnon ideo deberet eam interficere.l Non inſidiantem. non eſt hic argumentandū a contrario ſenſuꝓpter capitulum. xxxij. ꝗ. v. quidquid.m Predo. non ꝙ eos ꝑuare poſſit. licet em̄ vxor ꝓpter adulterium interficiatur dos tamē ad eius filios deuoluitur in autē. vt liceat matrr⁊ auie. §. ſi de adulterioſed quia eos ſolatio et ꝓtectione materna pͥuat.licet al̓s lucrifaceret virdotem ob adulteriū vxoris extra de dona. ītervirum ⁊ vx. c. plerunhoc aūt caſu non lucrifacit cū eam interficit etiāſi pactum fecit de ea lucranda prius. ff. ſolutoma. ſi ab hoſtibus. §. i. Poſt mortem. cuꝫcrimina extinguant̉ morte. xxiij. di. quorundamC. ſi reus vel accuſa. l. i.niſi rōne bonorum quisagere velit. C. e. l. vl. Cſi pendēte ap. mors int̓ueniat. l. ij. ff. de rei vendic̄. vtiqꝫ. Vel iuſtificat. vnd̓non tenet. xi. q. i. quicanqꝫ creditur tamē vni tāꝙͣ recitatori vel tāꝙͣ ſocio. vt. viij. q. iij. talia.lxxxvi. di. tanta.p Penitentia. arg. ꝙpoſt ꝑactaꝫ pnīam ⁊ crimine purgato pōt quisaccuſari de crimine illovt. xv. q. v. pbr̄. et. xxv.diſ. c. vl. ⁊ extͣ d̓ ſciſma.fraternitatis. nam preferēs memorādi criminislabeꝫ ⁊cͣ. di. lxi. in ſacerdotibus. ⁊ .i. q. vij. ſi qͥsoēm. nam per pnīam nōdeſinit quis eſſe nocens.ff. de edil̓. edic. quid ſitfugitiuus. immo etiampoſt baptiſma pōt de hͦaccuſari. vt extra de diuor. gaudemus. in fine.ar. ꝯtra. xxiij. q. iiij. ſi illic. ⁊ .xxxij. q. i. quod autem in fi. ⁊. c. non exit et.c. apud. ⁊. l. di. ferrum.⁊ extra de accu. de hijs.ff. de edil̓ edic. quod itade hoc dixi. vi. q. i. qͥ crimen. ⁊. c. illi qui. ſed nōne p̄iudicat ſibi marituſtacendo ꝑ ſeptēnium cūvltra quinquēnium nonaudiatur accuſatio adulterij. vt. C. de adul. adulter. ſed illud obtinet qͦad penaꝫ legalem nonēad petendū diuortiumextra de ꝓcura. tue. nunquid ergo in infinitum poteſt eam accuſare. dicunt quidā ꝙ non vltraxx. annos. C. de fal. querelā. h. dicit ꝙ vſqꝫ ad milleſimum. et quandocunqꝫ claruerint crimina. vt. lxxxi. di. quecunqꝫ. ⁊ di. viij. qui ꝯtemptaxxiiij. q. iij. ecce. ⁊ ꝙ dicit pnīa ꝑacta ſed et ante latam tamen ſententiam .s. ꝓx. q. v. c. chriſtiana. Monaſterium. ex hoc loco videtur ꝙ quātamcunqꝫ pnīiaꝫ eteneatur finire ſi intret religionem ad illam nō tenetur. quia reluit vinculum iuramenti. vt extra de iureiuran. peruenit. Item ſoluitvotum. vt extra de voto. et vo. redemp. ſcripture. Itē ſoluit vincuiū