Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Cuaſa.℟3x

Item ex concilio martini pape.Ud penitentiā ē cogendus qui multis copulatur nuptijs.I quis multis fuerit nuptijsacōpulatus pnīam agat. conuerſatio autem et fides penitentis tempusᵇ comprehendat.Item auguſtinus de adulterinis cōiugijs libro primo. Qui ob fornicationem vxorem dimittit et aliam ducit mechari probatur.Uemadmoduꝫ non recte dici poteſt ſi neſciet homo nonpeccat. ſunt enim etiam peccataᶜ ignorantium qͣꝫuis minora ꝙͣ ſcientium. ita etiam non recte dici poteſt ſicauſa fornicationis dimiſerit vxoreꝫvir et aliam duxerit non mechatur.Eſt enim mechatō etiam eorum quialias ducunt relictis ꝓpter fornicationem prioribus. ſed vtiqꝫᵉ minorqͣꝫ eorum qui n̄ ꝓpter fornicationēdimittunt. Sunt enim in fornicatione gradus vt ſicut grauius peccat adulter ꝙͣ fornicator. ſic grauiusdelinquit qui nec ſua dimiſſa aliamducit eo qui ſuam dimittens aliamcognoſcit. grauius quoqꝫ qui vxorem ſuam habens ad coniugem proximi ſui accedit qͣꝫ qui non habensvxorem thorum alterius violat velvxoratus ad ſolutam accedens. ſedhos omnes inceſtuoſi tranſcenduntquos vincunt contra naturam delinquentes. Unde aug. de adulterinis coniugijs.☞ Ddulterij malum vincint fornicationem. vincit̉ auteꝫ ab inceſtu. peius eſt enim cū matreꝙͣ cum aliena vxore concumbere. ſꝫomniū horū eſt peſſimū quod cōtranaturaꝫ fit. vt ſi vir membro mulieris non ad hoc ꝯceſſo velit vti. vſusem̄ naturalis ſi vltra modum prolabitur. in vxore quidemq veniale peccatum eſt. in meretrice damnabile.ſed iſtud quod cōtra naturam eſt execrabiliter fit in meretrice. ſed execrabilius in vxore. tm̄ enim valet ordinatio creatoris ⁊ ordo creature vtin rebus ad vtendum conceſſis etiācum modus exceditur longe tolerabilius ſit ꝙͣ in eis que conceſſa nonſunt vel vnus vel rarus exceſſus. Itaꝫ ambro. in li. de patriachisUinus eſt ẜm naturam cōire qͣꝫ cōtra naturam delinquere. ī⁊ Fferebat ſanctus loth filiarum pudorem. nam et ſi illaquoqꝫ flagitioſa impuritaserat tamē minus erat ẜm naturā co-

ire ꝙͣ aduerſus naturam delinquerepreferebat domus ſue verecūdie hoſpitalem gr̄am etiāᵏ apud barbarasgentes inuiolabilē. Augu. confeſſionum libro tertio. Grauiora flagitia ſunt que contra naturam probantur qualibet inceſti macula.ALagitia que ſunt contra naturam vbiqꝫ et ſemꝑ repudianda atqꝫ punienda ſunt qualiaſodomitarum fuerūt. que ſi omnesgentes facerēt eodē criminis reatudiuina lege tenerent̉. que non ſic fecit homines vt ſe illo vterentur modo. violat̉ quippe ipſa ſocietasᵐᵐ quecum deo nobis eſſe debet cum eadēnatura cuiꝰ ipſe auctor eſt libidinisᵏ peruerſitate polluitur. Item ꝯtra iouinianum libro primo.Turpior et flagitioſior eſt vſus contra naturam qͣꝫ fornicationis uel adulterij.Sus naturalis et licitus eſt ſiAcut in cōiugio ⁊ illicitus ſicutin adulterio. cōtra naturam vero ſꝑillicitus et ꝓculdubio flagitioſior atqꝫ turpior quem ſanctus apl̓us ⁊ inmaſcul̓ ⁊ in feminis arguebat. dānabiliores volēs intelligi ꝙͣſi in vſunaturali vel adulterando vel fornicando peccarent. Item yſidorꝰOmnis immunda pollutio fornicatio eſt licet varia ſint peccata fornicationis.On ſolum de commiſſa fornicationeq peccatum regnat inhomine ſed ſi adhucº d̓lectatur atqꝫ animūⁱ teneat ꝓculdubio īgnat. fornicatio carnis adulteriumeſt fornicatio animi idolorum eſt ẜuitus. Eſt autem ſpūalis fornicatiode qua dn̄s ait. qui viderit muliereꝫad concupiſcendum eam iam mechatus eſt in corde ſuo. omnis immunda pollutio fornicatio diciturqͣꝫuis quiſqꝫ diuerſa turpitudīs voluntate proſtituatur. ex delectationeenim fornicandi varia gignūtur flagitia quibus regnum dei clauditurvt homo a deo ſeꝑaret̉. Inter cētera ſeptem vicia vicium fornicatōismaximū ſcelus eſt quia ꝑ carnis immunditiam templum dei violatur.ſunt autem quedaꝫ ſcꝫ mulieres queſicut animalia abſqꝫ vlla diſcretōneindeſinenter libidini ſeruiūt. quasego nec mutis pecoribus comparauerim. Pecora enim cum conceperint vltra non indulgēt maribus copiam ſui. Itē ex epl̓a clementis.Udulteriū in pēnis ſd̓m obtīet locū

MIquis copulatus. eodem tꝑe. de talibus em̄ loquitur hocCLcapic. lumi ⁊. xxxi. q. j. de hijs. Cōprehendit .i. abbreuiet. xv. q. vl. hij qui. lxxxij. di. pbr̄.Vemadmodum. non recte .i. non vere. et hoc de eo qui nee aguoranqiuun nas qꝫ plīgaorantiū percet quis expeſumgit ſcire et ita de ignorantia iuris vel facti ſupina.eſt. xxiiij. q. i. ſi quis dedit. ar. contra. xv. q. i. illa cauenda. ſed ideo dic̄illa cauēda que ex volūtate ⁊cͣ. qꝛ grauiora ſūtvel dic ignorantiuꝫ iusvel quantitatem vel qͣlitatem delicti ſcientiumtamen factum. alias ſinullo modo ſcirent vt infans vel furioſus nō peccant. ſic ſoluit̉ ꝯtrariumxv. q. i. aliquos. ⁊. c. illad Minor. qꝛ facto diuortio non tenetur ei admutuam ſeruitutem. etideo non videtur venirecontta fidem ꝯiugalem⁊ ideo nō facit alteri iniuriā. ſi em̄ poſt adulterium ſtatim reſtituta eſſꝫprior ſeruitus ergo tantum delinqueret vt priꝰPulterij. inceſtu. ⁊ ſic videtur ꝙquilibet inceſtus ſit maior adulterio. vt. ff. deadul. ſi adulterium. §. i.e Naturam. quo caſu malo vinci ꝙͣ vincere.xxij. q. ij. in ipſarum.In vxore s. e. q. ij.quidquid. contra ibi denaturali hic de extra ordinaria cōmixtionē agitur. de quā d̓r. xxxv. qͥiij. extraordinaria. Veniale. ar. contrahu. qui dixit mortaliterpeccare cuꝫ ꝓpria vxorecum exceditur modus.vt. s. e. q. iiij. origo.h Execrabilius. ar.hic ꝙ plus peccat qͦ iurat ꝑ deum mendatiumqͣꝫ qui iurat ꝑ creaturaꝫmendatium. vt. xxij. q.i. mouet.Fferebat .s. di.xiiij. quod ait ꝯtra.xv. q. i. ſi quis ī clero. ſꝫdic ſanctꝰ alias vel quoad zelum quia volebāthoſpites illeſos ſeruarik Apud barbaras.nam ⁊ hoſti fides eſt ſeruanda. vt. xxiij. q. i. noli⁊ ita hoſpes tenetur hoſpitem defendere. vnde⁊ lex dat actionem contra eum. ff. nau. ca. l. i.in prin. et dicetur in dieiudicij hoſpes fui et nōrecepiſtis ⁊cͣ. ad hoc facit. xlij. di. §. fi.Lagitia. queR ſi omēs. ar. ꝙrōne multitudīs

vel ꝯſuetudinis nō excuſatur quis a culpa. ar. s. e. q. iiij. obijciunt̉ ꝯtraſed intellige ī hijs que fiunt ꝯtra naturam. qn̄ quis ꝓpter multitudinēexcuſatur habes de pe. di. vi. c. i. in fi. ⁊ xliiij. di. cōmeſſationes.m Que cum deo. de qua habes. jͣ. de ꝯſe. di. ij. in xp̄o.n Peruerſitate .i. ordine ꝑuerſo. grauius tn̄ puniunt leges hoc crimen ꝙͣ canones extra de exceſ. pre. clerici. C. de adult̓. cum vir. et dicitimperator ꝙ tale crimēpeſtilentias et tempeſtates inducit. in autenti.vt non luxurientur contra naturam circa fi. colla. vi. ſed qui puerū corrupit ad ſtuprum morte punitur. jͣ. de pe. di. i.qui puero.Sus. arguebat.Min epiſtola ad romanosp Damnabilioresq d̓ veꝝ eſt. t. s. e. adul.terijOn ſolū. peccatum .i. peccati reatus. qꝛ actuale peccatuꝫtranſit actu ſed remonereatu. originale ecōuerſo. de ꝯſe. di. iiij. nō exqͦ.r Adhuc. jͣ. de ꝯſecra.di. ij. quottidie.s Delectatur .s. di.xlix. hinc ver. ponderot Ceneat. ſcꝫ vt delectet̉ tunc peccat mortaliter. ar. di. lxxxi. valet.nā ſi ad hͦ teneat vt doleat nullum tale remediūſicut continuata memoriā de pe. di. iij. iudas.v Suo. ſupple ideo omnis ⁊cͣ.x Adeo. vt .ſ. de ſalomone s. e. q. iiij. ſaly Septē vitiā. ſcꝫ ſuperbia. ira. inuidia. auritia. accidia. gula luxuria. ꝓ qua ponit̉ hic fornicatio. hec ſunt cardīalia alia ſunt quaſi ramuſculi. de quibꝰ hēs .xxv.di. criminis.Fornicatio .i. inceuoſa. lan.z Maximum .i. commune vel maximurqꝛ habet ſub ſe multasſpeciēs. xxviij. q. i. ydolatria. Vid in or(nibuſ. grauus. hac pīc adeteſtationē crimieſt ſimilis modus loquēdi. s. e. q. vi. nihil inious. multa enim criminaſunt grauiora adulteriovt homicidiuꝫ vt. jͣ. ꝓxq. ij. ſi quod. et inceſtus.s. e. adulterij. et ſacrilegtuꝫ vt. xvij. q. iiij. ſicutet fractō voti continentie. vt. xxvij. q. i. nuptiarum. et generaliter vbicūqꝫ grauior pena imponitur vt. xxiiij. q. i. nōauferamꝰ. vel d̓r maxīm