Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quantū diſtatª ī numero tantū ⁊ incrimineˡ qͣꝫ ſancta ſit bigamia. hincetiā oſtenditur ꝙ bigamus ad clerūeligi nō poteſt Et idē apoſtolus adthimotheū. Uidua inquitᵉ eligat̉ n̄minor. lx. annorum que fuerit vniꝰviri vxor. hoc ꝯmune p̄ceptū eſt dehijs viduis que eccleſie paſcunt̉ elimoſinis. et idcirco etas p̄ſcribit̉ vtille tantū accipiantᵈ pauperū cibosque iam laborare nō poſſūt Simulqꝫ conſidera ꝙ que habuit duos viros etiam ſi anus eſt et decrepita etegens eccleſie ſtipesᵉ nō meret̉ accipere Si aūt panis illi tollit̉ elemoſine quantomagis qui de celo deſcendit quem qui indigne comederit reus erit violati corporis et ſanguinisdomini quāꝙͣ hec teſtimōiaque ſupra poſuiᵍ ī quibꝰ viduis ꝯcediturut ſi velint denuo nubant quidā interpretant̉ ſuper hijs viduis quasamiſſis maritis ſic fides xp̄i inuenerat. Ueruꝫ hoc eum ad exhortationē vidualis cōtinentie non in condemnationē ſecundaꝝ nuptiarum.et deinceps putamꝰ dixiſſe. qͣs multorum auctoritate ꝯſtat licitas eſſe.vt ex verbis eiuſdem datur intelligi Ait enim ad pammachium.Nec ſecunde nec tercie nec deinceps ie ſunt deuitande.Periant queſo aures obtreictatores noſtri et videant meſecundas ⁊ tercias nuptias indomino conceſſiſſe. qui ſecundas ettercias nuptias non damnaui primum potui damnare matrimoniuꝫIdem. Nō damno bigamos immonec trigamos. et ſi dici poteſt octogamos. Idem. Ego nunc libera voce proclamo non damnari in eccl̓iabigamiam nec trigamiam. et ita licere quinto et ſexto et vltra. quomodoet ſecundo marito recte nubere.Item aug. libro ſecundo contra aduerſarium legum et ꝓphetarum.Secunda ꝯiugia ſicut et pria licita eſſe probantuEus maſculum et feminam

ꝓpagandi generis cauſa nuptiali caſtitate ꝯiunxit. et ſcd̓as nuptias quein vtroqꝫ teſtamētoⁿ ꝑmittuntur licitas eſſe monſtrauit. Idem ſuꝑprimam epl̓am ad chorintheos. De eodem.Uodᵏ ſi dormierit vir eiusnō dicit primus vel ſecūdusvel tercius nec nobisᵇ diffiniendum eſt quod nō diffinit apl̓usvnde nec vllas debeo dānare nuptias nec eis verecundiam numeroſitatis inferre. Dn̄s auteꝫ ſeptēuirame non damnauit. nec dicitq in reſurrectione non poſſe eſſe ſed tm̄ nō nubent neqꝫ nubent̉. Unde nec contrahumane verecūdie ſenſuꝫ audeo dicere vt quotienſcunqꝫ voluerint nubantᶻ nec ex meo corde quotaſlibetnuptias condemnare quod d̓r vniuire hoc omni vidue. beatior autemerit ſi ſic ꝑmanſerit. Queſtio. ij.Uodª autem aliqͣ nonſit cogenda nubere alicui ambroſius teſtaturſuꝑ epl̓am primam adchorintheos. Nubatvidua cui vult tantumin dn̄o. id eſt quam aptum ſibi putauerit illi nubat quia inuite nuptie ſolent malos ꝓuentus habere. tm̄ auItem in dn̄o id eſt vt ſine ſuſpitioneturpitudinis nubat et viro ſue religionis nubat. Iteꝫ iudicium vrbani pape. In iuramento patrisnon cogitur puella nubere cui nūqͣꝫaſſenſum prebuit.Irerum eſſe ꝯſtiterit quodnobis legati iordani pͥncipis¶L. retulerunt ſcꝫ ꝙ ipſe coactꝰet dolens filiam ſuam infantulamnolentē flentem ⁊ ꝓ viribus renitētem non aſſentientibus ſꝫ valde dolentibus matre et parentela rainaldo radelli filio deſponſauerit. qm̄ ⁊canonum et legum auctoritas taliaſponſalia nō approbat vt infra oſtēditur. nō approbat ne ignorantibusleges ⁊ canones nimis duꝝ quod dicimus videatur. ita quoqꝫ ſentētiaꝫ

lamech grauius vindicatum fuit. qꝛ pl̓a ꝯmiſit. duo ſcilicet adulteriumet homicidium. cayn. autem fratricidium tantum.a In numero. penarum id eſt in maioritate.b Quā. yronice hoc dicit et loquit̉ de altera bigamīa de vera ſcꝫ.Eligatur. nō ideo intelligas ꝙ talis eligi debeat in abbatiſſam. nāilla erit virgo. lx. annoꝝ. ix. q. x. iuuenculas. ſꝫ vt paſcat̉ ab eccleſia. Pauꝑm. lxxxi. di. vidue. ⁊. c. ſe.e Non meret̉. non dicit ne accipiat. nec dicitvt non det̉ ſed nō meret̉acciꝑe. quia non dat̉ rationē merēdi. ſed daturmiſericorditer rōne obſequij.f Quanꝙͣ. hoc reſpic̄principium capituli vbiꝯceditur viduis ſecūdamatrimonia iterare dicebant em̄ quidam ꝙ ille tm̄ vidue poterāt contrahere. quas mortuismaritis infidelibꝰ fidesiam viduas inueniebatque ſcꝫ iam vidue facteꝯuertebantur.g In quibus. ſcꝫ temonijs.ctih Verum hoc. magiſter ergo hoc capitulumintelligit de ſecūdis nuptijs licitis ſꝫ competētius intelligitur de illicitis. aliter exemplum lamechnon ꝯgrueret. qͣretam aſꝑa ꝓponeret ieronimus cum aucͣte apl̓i.licita ſint non video.Periant. obtrei.ccatores. qui dicunt me damnare matrinonia.k Hec trigamos vtin. b. libro. ix. ne quiſꝙͣ.ꝯtra. ibi d̓r ꝙ tertiā ducere non lꝫ. vt in auten.quomodo oꝑtet ep̄oſ. §ſi auteꝫ. ſed illa ſunt correcta. et ſic ꝑ hanc dictionem nuptie nō tm̄ prime ſed etiam vlterioresnuptie deſignant̉. et ſiceſt. ar. ꝯtra. ff. de ꝟ. ſig.boues. ff. de le. iij. fideiꝯmiſſa. §. ſiquis.Eus. cāſtitateergo caſtitas eſt inter coniugatos que ſancta dicitur. xxx. di. hocſcripſimus poteſt ergoeorum concubitus dicicaſtitas ar. s. xxxi. di. nicena.m Permittuntur. ſiergo in veteri teſtamento ꝑmittitur quomō dic̄apl̓s permiſit. dic ꝑmiſit .i. ꝑmiſſum eſſe oſtendit redigendo in ſcriptis ꝓpter quoſdam qui dicebant ad vxorem non accedendum cauſa incontinentie.Vod ſi dormierit. verba apoſtoli.o Diffiniendum. ar. ꝙ nō licet alicui diffinire vel determinare vel excipere ꝙ canon non excipit vel diffinit vel determinat. ar.xix. di. ſi romanorum. xxvij. q. ij. diuine. xxiij. q. v. ſi non licet. s. xvi. q. i.ſunt non nulli. ij. q. v. conſuluiſti .xxviij. q. i. ydolatria. lv. di. ſi. euangelicā s. i. q. iij. ſaluator. .s. xxij. q. v. hoc videtur. ar. contra. ff. de teſti. queim. jͣ. de conſecra. di. ij. liquido. et intelligo. non licet iniuſte et male

.XXXI.ꝯtra rationem ⁊ ꝯtra canonem. xxxiij. q. ij. quos deus ꝯiunxit homorp Non damnauit. cum quereretur ab eo cui deberet ꝯiungi ⁊ eſt.ar. ꝙ iuterrogando quis ponat vt. ff. de ver. ob. l. i. §. ſi quis ita. ſic. ꝙ.e. quomodo. ibi dicens. qui de. celo ⁊cͣ. ſed excipiendo non vt. ff. de excep. non videtur. ar. ꝯtra. xxij. q. ij. queritur.q In reſurrectione. ſaducei negantes reſurrectōeꝫ eſſe futurā contra opinionē phariſeoꝝqui eam credebant. ſeqhomīes futuroſ in eodēſtatu dicebant commiſceri ſicut et nunc ⁊ quēlibet recepturū vxorenquam hic habuerat. v.phariſeqͥs ꝯfunderēt talem queſtionem eis fecerunt. ecce aliqua habuihic octo viros cuius īlorum erit vxor in iudicio. quam qōneꝫ ſoluerenon potuer̄t. quā cū poſtea ſaducei ꝓponerēt ieſu. ℟n. erratis neſcientes ſcripturas quia in reſurrectionē nec nubentnec nubentur ſed eruntſicut angeli dei.r Hec ex meo .i. preter diuine ſcripture anctoritatem. quilibet em̄debet ꝓbare quod dicitnon ex ſuo ſenſiuerixxxvij. di. relatum.Queſtio. ij.Vod autemhic querit̉ an̄ aliqua ſit cogenda nubere. ⁊ rn̄dendumeſt ꝙ non. quia in matrimonio debet animꝰ gaudere plena libertate. vtextra de ſpon. cum locīimmo etiam licet culpaalicuius p̄ceſſerit mētūtamē ille metus excuſain matrimonio. vt extrae. veniens. ſi auteꝫ qͥdeſponſauit aliquaꝫ b̓cogēdus eſt vt ducat eāvt extra de ſpon. ex litteris. in caſu tamen ſub alternatione cogit̉. ſcꝫ vtvel ducat eaꝫ vel intretreligionem. vt extra deꝯuer. coniug. ex publinon obſtat quod legiturextra d̓ ſpon. requiſiuivbi d̓r potius ē mouēdaqͣꝫ cogeda. expone potiꝰ.i. priꝰ. de hoc plene noxxvij. q. ij. §. ſed concedatur.Iverum eſſe coactus. hoc non releuat eum. ſi filia conſenv Infantulam. hoc ſufficeret vt nihil actum videretur ſi illa erit inſiſſet.fātula id eſt. infra. ſeptenniū. ſꝫ hac de cauſa papa nō ꝓcedit. immo credo ꝙ ponatur infantula pro puella.x Tēperamus. hoc ideo dicit qꝛ ille raptor erat. ⁊ ideo de iure eaſhabere nō poterat ar. xxxvi. q. ij. placuit. hunc rigorē temꝑat hic papaVoluerit. ar. quod de iure factū non eſt per ꝯſequentem ꝯſenpoſſe legittimari ⁊ ꝯſummari. ⁊ eſt ar. ꝙ ratihabitio retrotrahit et coiſummat quod prius illegittime ſcm̄ erat. ar xvi. q. i. c. vl.z Quod impediat. intentionem iordani. vt ſi ꝓbaret eos poſtes

f