Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Poſt penitentiam reconcilietur adcommunionem vidua que mechumſuum in virum accepit.I quaʰ vidua fuerit mechata. ⁊ eundem poſtea habueritmaritum poſtᵐ quinquennijtꝑis ꝑacta ltīma pnīa placuit eaꝫ adcōmunionē recōciliari. ¶º Sꝫ obijcit̉ dauid cū berſabee adulteriū commiſit et mortem vr̄ie machinatus eſtet tn̄ eandem berſabee poſtea duxitin vxorem ſed in veteri teſtamentomulta ꝑmittebātur ꝓpter infirmitatem que in euangelij ꝑfectione eliminata ſunt ſicut ꝑmittebatur quibuſlibet dare libellum repudij ne per odium funderet̉ ſanguis innoxius quodpoſtea dn̄s in euangelio ꝓhibuit dicens. vxorē a viro non eſſe dimittendam niſi cauſa fornicationis. Quedam ꝑmittebantur cauſa infirmitatis et ſacramenti futurorū ſicut dn̄sꝑmiſit filijs iſrahel offerre animaliaſibi in ſacrificium que in egypto conſueuerant immolare demonibꝰᶻ malens ſibi ea qͣꝫ ydolis offerri. et vt eſſent illis ſacramenta futurorum ſic ⁊berſabee permiſſa eſt dauid duci invxorem non magis cauſa ſueʰ infirmitatis quāⁱ ſignificatōe futurorumSed eſt alia rō quare vxor defunctihuic nubere non poſſit. generaliterem̄ ꝓhibent̉ viri ⁊ mulieres frequenter ꝯtrahere matrimonia. Unde cōnubio ſecundarū nuptiarum ꝑbr̄i intereſſe non dn̄t ſicut in neoceſarienſiconcilio legitur. Fides et conuerſatio penitentiam abbreuiat eoruꝫ quifrequenter ducunt vxoreEhijs qui frequēterⁿ ducūtvxores et de hijs qui ſepiusnubunt. tempus quidē hijsmanifeſtum eſt ꝯſtitutum. ſed ꝯuerſaſatio et fides eoꝝ tempus abbreuiatPreſbiteꝝ vero in ꝯnubio ſecundarum nuptiarū intereſſeᵐ non deberemaxime cum precipiat̉ ſcd̓is nupcijs

penitentiam tribuere. Quis erit preſbiter qui ꝓpter conuiuium illis conſentiat nuptijs. Item iohannescriſoſtomus. Scd̓m veritatis ratiouem fornicari connincitur qui ſecundamAc lrōne et apoſtoli preceperunt ſecundas nuptias adire.ꝓpter incontinentiā hominumNam ſcd̓am quidem accipere ẜm apoſtoli preceptum licituꝫ eſt. ẜm aūtveritatis rōnem vereº fornicatio eſtſed cum ꝑmittente deo publice et ẜlicenter committit̉ fit honeſta fornicatio propterea bene dixit deus quiamoyſes hoc permiſit non precepit.Aliud eſt enim p̄cipere aliud permittere. quod enim permittimus nolentesʳ precipimꝰ quia malas hominuꝫvoluntates ad plenum ꝓhibere nonpoſſumus. Item iheronimus devirginibus Ut vitet̉ ꝑiculum fornicationis ſcd̓a matrimoUomodoᵍ virginibꝰ fornicationis periculo concedit nuptias et excuſabile facit quodᵉ per ſe non appetitur. ita eodem fornicationis periculo concedit viduisſecunda matrimonia elius eſt em̄licet alterū et terciuꝫ virū vnum noſſe ꝙͣ plurimos. id eſt tollerabilius ēvni viro proſtitutam eſſe qͣꝫ multis.Siquidem et illa in euangelio ſamaritana ſextum maritum habereᵘ ſe dicens arguitur a domino ꝙ non ſitvir eius. Ubi enim numerus maritorum eſt ibi vir qui ꝓprie vnus eſteſſe deſiſtit. vna coſta a principio invnam vxorē verſa eſt et erunt inquitduo in carne vna non tres neqꝫ quatuor alioquin non duo ſed plures.Primuſ lamech ſanguinarius atqꝫhomicidia vnam carnem in duas diuiſit vxores fratricidium et bigamiam eademᵏ cathacliſmi pena. deleuit. De altero ſeptiesᶠ de altero ſeptuagiesᵉ ſepties vindicatum eſt.

Fde vi et vi arma. idem. §. cum ꝓcurator. xxvij. q. i. c. i. Perpetuo. niſi ſit inuentus. vt. xxxiij. q. ij. in adoleſcentia. ⁊. c. anqui. et. c. interfectores. xxxv. q. vi. ſi duo.na. reſpicit hoc. c. §. hic vbi tria dixit ⁊ ad ea tria capl̓a introAc Quinquēnij. ſed nonne ꝓ adulterio. vij. annisdicit.pebet penitere. ſic. ſed ſunt arbitrarie pnīe. xxvi. q. vij. temꝑa.¶¶ Sꝫobijcit̉. de dal. hāc hiſtoriā habes.l. di. §. econtra. Sꝫ in veteri. planiꝰdixiſſet ꝙ ideo fuit mr̄inium inter dauid etberſabee. quia ecc̄ia nondum ꝓhibuerat. xxxij. qͥobiciunt̉. et. c. dixit.¶¶ Permittebantur.niſſionē cōota hanatiuā eſſe. erat enimptrūqꝫ malum ſed vnuꝫuiſit ne maminus qd̓mitteret̉ .ſnicidium. ſi. jͣ. xxxiij. q. ij. ſiclens. rri. q. i. ꝯInfirmitatis. qͥanon fuit pct̄m dauid ſuerobitatis eſtus ſedvmbra miſterij. d̓ pe. di.dipuficatione. vtde pe. di. iij. illud. dauidem̄ īterpretat̉ manu forjs .i. xp̄s qui fortiter debellauit aereas ptātes.rias lux mea deꝰ. ⁊ ſignificat diabolū qui trāſmauit ſe in angelū lucis. et etiam lucidus creatus fuit quē etiam deit. jͣ. de pe. di. ij.icitiexxvi. q. v. necre et xp̄oa eſt.vt. xxxv. q. i.ita.vrie id eſt diabolo ꝑ cullatrieEhijs. ducūt plures ſimul hodie ſcilicet vnam. et crasꝫ viuente prima. ẜmh. d̓ talibꝰ ſcd̓is nuptijstas hoc capitulūTempus .ſ. pnīe.n¶ Non debere. ⁊ dꝫdeponi ſi prior vxor viuat. xi. q. iij. teugualduset etiam intelligas intereſſe per conſenſum vel etiam vt bn̄dicat nuptiqs. qd̓ non debet vt extra de ſecū. nup. c. i.Ac tatione .i. ſimili ratione ſicut ꝑmiſit moyſes dare libellū repudij vt vitaret̉ homicidium. ſic apl̓s ꝑmiſit ſecundas nuptias vt viatio. xxxij. q. ij. §. hijs ita.alio. cū ea quā ꝑmiſit moyſes pꝰ repudiatā aſſumi. xxxiij. qLicenter. qꝛ penā temꝑalem non patiebat̉.ij. ſi qd̓ verius.Quia. reſpicit hoc aliū locū mathei illud .ſ. quos deꝰ ꝯiunxit hō nōuo audito dixerunt phariſei. quid gͦ mandauit moyſes dare lidij et dimittere. et dixit illis qm̄ ad duritiam cordis vr̄i perimt eobis dimittere vxores vr̄as. qͣ. di. non p̄cepit cū ſit malū. nō em̄mnt malū ſine vitio eſt qd̓ ignoſcit̉ non p̄cipitur. xiij. di. nerui.Tbrecipimus .i. ꝑmittimꝰ ſic ponit̉. lv. di. qui ꝑ̨tē. ⁊. l. di. dn̄o ſcō.

Vomodo virginibus. C. iheronimus in hoc. c. redarguit eosqui ſimul hn̄t plures vxores. pͥmo exemplo ſamaritane inde a domino rep̄henſe. ſcd̓o ratione inſtōnis ꝯiugij. tercio exēplo. lamechinde grauit̓ puniti. quarto vtēdo argumento a minori de lamech nō vero bigamo ad veꝝ bigamum. in fine reprehendit quoſdam qui dicebātſecunda matrimonia non eſſe ꝯceſſa iudeis niſi in caſut Per ſe. matrimoniuꝫm ꝓpter ſe nō appetit̉.qꝛ non ducit ad vitam.ſed tn̄ eſt appetēdum cāfornicatōis vitāde ⁊ ꝓpter ꝓlem. jͣ. ꝓxi. c. q. ij. §.hijs ita.v Se dicēs. īmo dixitſe nō hr̄e viꝝ in euangelio. ſed iheronimꝰ reſpexit hic nō qd̓ in ore protulit mulier ſed qd̓ in mente habuit. bene em̄ gerebat in corde ſe viꝝ hēre.vn̄ dn̄s ẜm opinionē eiꝰdixit vade voca viꝝ tuūqͣſi diceret quem putastuū et illa qͣſi ꝯſentiēdoſic ſentire dixit video ꝙꝓpheta es tu. et ſic ē ar.ꝙ qui dicit aliud ꝙͣ voxſignificat potiꝰ dicit idqd̓ intendit dicere ꝙͣ idqd̓ vox ſignificat qd̓ eſtꝯͣ illud. xxij. q. ij. is autē.ff. de rebus dubijs ī ambiguo.r Vir. qꝛ et illū ⁊ aliosſimul habuit. qd̓ non lꝫetiam iudeis. vt extra d̓diuor. gaudemus.y Vbi enim. ar. ꝙ ſiq̄ in plures cōſentire velit ſimul nichil agit. vt ſidicat in vos ꝯſentio niſiqn̄ forte alter eſſet ꝯſanguineꝰ tūc forte tꝫ mr̄imoniū cum reliquo. veldic vbi nūerus .ſ. exquoquis bigamus eſt ibi virqui ꝓprie vniꝰ eſt. id xp̄seſſe deſiſtit. qꝛ deficit ineo ſacr̄m xp̄i et ecc̄ie ⁊ hͦꝯſonat expoſitōi ꝓximicapituli. Non tres. ar. ꝙ minor nūerus excludit maiorem et qn̄qꝫ minorē vtextͣ de teſti. licet. in fine.Primus. ⁊ hec diclo primus nō ꝯſtruiturcum hac dictione ſanguinariꝰ qꝛ lamech non fuitpͥmus homicidia ſꝫ caynſed ꝯſtruitur cū hac dictione diuiſit.a Atqꝫ. pro. id eſt.b Cathacliſmi .i. diluuij. et d̓r a catha qd̓ eſt circū. ⁊ clima qd̓ eſt ꝑs mundi qͣſi circūquaqꝫc Peleuit .i. puniuit. xxiiij. q. iij. an̄ non ꝯͣ. ſꝫ hic narrat̉ (diffuſus.ꝓut res geſta eſt ibi miniſteriū. nā pct̄m lamech deſignat peccatum humani generis qd̓ deleuit ſalutifer aduētus xp̄i. xxxiij. di. qui ep̄is.d De altero .i. de peccato alterius .ſ. cayn.e Septies. quia vindicta ſumpta eſt de eo vſqꝫ ad lamechſeptimumab adam. ſextum ad cayn. vel quia punitus fuit in ſeptem generationibus que perieruūt in diluuio.De altero. quia lamechin. lxxvij. animabꝰ punitus fuit que ꝓceſſerunt de lumbis eius. vel dic ſepties .i. ꝑfecte ſeptuagies ſeptiēs .i. ꝑfectus. iuxta illud. o terqꝫ quāter ꝙͣ beati .i. perfecti. videtur ergo ꝙ magꝭpeccauit lamechꝙͣ cayn quia magis punitus eſt. et quidem peccatum