Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio

III. T. IIII

Unde auguſtinus adpublicolam.Non ideo veliqua ſunt īmunda quia de aea vel torcl̓ari aliquid tollitur ad demoniSrum ſacrificiaIde area aut torculari tollitur aliquid ad ſacrificia demonioꝝ ſciente xp̄iano ideo peccat. quia ꝑmittit̉ fierivbi poteſtaſ eſt prohibendi. quod ſi factūnō cōpererit aūt ꝓhibendi poteſtatem nōhabuerit vtitur mundis reliquis fructibꝰvnde illa ſublata ſunt. Item ambroſiꝰiu prima epiſtola ad chorinthios.Immunis eſt a reatu qui emit quod neſcitolis immolatum.Icet aliquid pollutum ſit per accidentia id eſt per oblationē ydoli cuꝫtn̄ neſcit qui emit nullū patitur ſcrupulum et apud deum immunis eſt.Queſtio tertia ⁊ quarta. Quibus aūt genus diuinationis exordiū ſumpſerit ⁊ qͦtſint genera eius aug. exponitA4in libro de natura demonuꝫita dicenſDe multi plici genere diuinatōis.Gitur genus dīnatōnis a perſis fertureſſe inuentum vel allatū. Uarro autemdixit dīnatōnum quatuor eſſe genera t̓ram. aquam. aerem. ⁊ ignē. Hinc geomātiam ydromātiā aromātia ypromātiā dictāautumāt. Dīni dicti ſunt quaſi deo plenidīnitate em̄ ſe eē plenos ſimulāt ⁊ aſtutiaquadā ⁊ fraudulētia hoībꝰ futura ꝯiectātDuo aūt ſunt genera dīnationis ars et furor. Incantatores aūt dicti ſunt qui arteꝫverbis peragunt. Arioli vocati ſunt quiacirca aras ydoloꝝ nefarias p̄ces emittunt⁊ funeſta ſacrificia offerunt. hijſqꝫ celebritatibus demonū accipiūt rn̄ſa. Aruſpicesnūcuꝑantur quaſi horaꝝ inſpector es: Dies em̄ ⁊ horas in agendis negocijs oꝑibuſqꝫ cuſtodiunt. ⁊ quid per ſingula temporadebeant obſeruare homīes intendūt. Hijetiam exta pecudum inſpiciunt ⁊ ex eis futura p̄dicūt. Augures ſunt qui volatꝰ auiū⁊ voces intendunt. Aliaqꝫ ſigna rerum vl̓obſeruatōnes improuiſas homībus occurrentes ferunt. Idem ſunt ⁊ auſpices. naꝫ⁊ auſpicia ſunt que iter facientes obſeruatDicta ſūt aūt auſpicia quaſi auiū ſpicia etauguria quaſi auiū garria id eſt voces ⁊ lingue. Item ⁊ auguria quaſi auigerium qd̓aues gerunt. Duo aūt ſunt genera auſpiciorū. vnum ad oculos. alteꝝ ad aureſ pertinens. Ad oculos ſcꝫ volatuſ. ad aures voxauium. Phitōniſſe a phitōnio appollīe dicti ꝙ is aucͣtor fuerit diuinandi Aſtrologidicti ſunt eo ꝙ in aſtris augurantur. Genethiliaci appellati ſunt ꝓpter natalitiorūꝯſiderationes dieꝝ. Geneſes em̄ hominūper. vij. celi ſigna deſcribūt ſiderūqꝫ curſꝰnaſcentiū mores actus ⁊ euentus predicere conant̉. id eſt quis quali ſigno fuerit natus aūt quē effectū habeat vite qui naſcit̉interp̄tātur. Hij ſunt qui vulgo mathematici vocantur. cuius ſuꝑſtitionis genus cōſtellationes latine vocant. id eſt notatōneſfiderum quomō ſe habeant cum quiſqꝫ naſcitur. Primū aūt genus. id eſt ſtellarū in

terpretes magi nūcuꝑant̉ ſicut de hijs legitur qui in euangelio natum xp̄m annunciauerunt. Poſtea hoc noīe ſoli mathematici dicti ſunt. cuius artis ſcīa vſqꝫ ad xpūmfuit conceſſa. vt xp̄o edito nemo exinde natiuitatem alicuius de celo interp̄tetur Horoſpici dicti ꝙ horas natiuitatis hoīm ſpeculentur diſſimili diuerſo fato. Sortilegiſunt qui ſub nomīe ⁊cͣ. vt ſupra. Salitoresvocati ſunt qui dum eis mēbroꝝ quecūqꝫꝑtes ſalierint. aliquid exinde ſibi ꝓſperumſeu triſte ſignificare p̄dicūt. Querit̉ aūtde natura demonū cuius nature ſint. an futura preſcire valeāt. vel qͦt modis futura p̄noſcant. De hijs ita ſcribit aug. in eodēlibro. Quot modis demōes fu a pͥuoſcūtCiendum eſt hanc eſſe naturam demonum vt aerij corporiſ ſenſu terrenorum corporum ſenſum facile precedant celeritate etiam ꝓpter aerei corꝑisſuꝑiorem mobilitatē nō ſolum curſus quorumlibet reꝝ vel hoīm vel feraꝝ veꝝ etiaꝫvolatus auiū incōꝑalit̓ vincant. qͥbꝰ duabus rebꝰ qͣꝫtū ad aereū corpꝰ attinet. p̄ditihoc eſt acumīe ſenſus ⁊ celeritate motꝰ ml̓to an̄ cogitata p̄nūciant. que hoīes per ſenſus terreni tarditatē mirent̉. Acceſſit etiaꝫdemonibus per tam longum tempus quoeorum vita ꝓtenditur. rerum longe maiorexperientia qͣꝫ poteſt hoībus ꝓpter breuitatem vite ꝑuenire. per has efficacias quaſaerei corporis natura ſortita eſt. non ſoluꝫmulta futura p̄dicūt hoībus demones verum etiam multa faciūt. Que qm̄ homīesdicere nō poſſunt aut facere eos dignos qͦdam quibus ſeruiāt ⁊ quibus honores diuinos deferūt arbitrant̉ inueſtigāte maxīevicio curioſitatis ꝓpter amorem felicitatiſfalſe atqꝫ terrene ⁊ excellentie temporalisNunc ergo quia de dīnatōne demonum q̄ſtio eſt. primo ſciēdū eſt illo sea plerumqꝫprenunciare que ipſi facturi ſunt. Accipiunt em ſepe poteſtatem morbos immittere ⁊ ip̄m aerem viciando morbiduꝫ reddere. ⁊ peruerſis atqꝫ amatoribus terrenorūcomodoꝝ malefacta ſuadere. de quoꝝ moribus certi ſunt ꝙ ſint eis talia ſuadentibꝰconſenſuri. Suadent miris ⁊ inuiſibilibusmodis per illam ſubtilitatem corpora hominum non ſentientium penetrando et ſeb cogitationibꝰ eoꝝ per quedam ymaginaria viſa miſcendo ſiue vigilantiuꝫ ſeu dormientiū. Aliqn̄ aūt non que ipſi faciunt ſꝫque naturalibus ſignis futura p̄noſcunt q̄ſigna in hoīm ſenſus venire nō poſſunt ātep̄dicunt. Neqꝫ eniꝫ quia p̄uidet medicusquod p̄uidere neſcit huius artis ignarus.ideo tamen habendus eſt diuinus. Quidautem miꝝ ſit quēadmodum ille corporishumani vel perturbata vel mortificata tēperie ſeu bonas ſeu malas futuras p̄uidetvalitudines. ſic demones in aeris affectōeſibi notas nobis ignotas preuident fut̉astempeſtates. Aliqn̄ hoīm etiam diſpoſitōnes non ſolum voce ꝓlatas verum etiā cogitatione ꝯceptas. cum ſigna quedā ex animo exprimunt̉ in corꝑe tota facilitate perdiſcunt. atqꝫ hinc etiam multa futura prenunciāt. alijs videlicet mira q̄ iſta diſpo-

Queſtio. iij.vtiendumeſt. hic augAdit quibꝰ cauſles ſciūt futura p̄dicere. nōꝙ ipſi ſciūt futura ſed quia hn̄t ꝓabiles ꝯiect̉asio illa rōne qꝛde ſubtiliori materia ſunt creati.en̄ ſubtiliꝰ conſiderant ꝙͣ hoīes.Itē quia ꝑ antiitatem multaſciūt que nos ꝓpt̓breuitatem tꝑistꝑis ſcire nō poſſumus. Item qꝛip̄imet ꝯſueuer̄tmorbos immittere ⁊ illud ip̄i īdicunt ꝙ aliquiſſit hīturus malūAtē ſic̄ medicusaliquis videtſigna ſibi nota q̄nos nō videmſic demōeſ. Itēex ſignisp̄cecedunt ex aīa hominis p̄uidentdā futura. Iteꝫquia dicta ꝓphetaꝝ audierūt exqͥbꝰ fut̉a p̄dicant

b Cogitatiōibus. ergo videt̉ꝙ diabolus nouit rogitationeshoīm Sꝫ ꝯtra ſolus deꝰ ſcit occl̓ta cordiuꝫ .xxxij.di. erubeſcāt. ſedipſe ſeip̄m d̓ hoccorrigit. jͣ. c. ꝓx.