.III.

Summa laus milicie eſt rei publicevtilitatibus obedientiam exhibereUmma milicie laus īter aliabona merita. hec eſt obedientiam rei publice vtilitatibusexhibere quicquid ſibiª vtilit̓ imperatum fuerit obedire. ſic̄ etiam nuncdeuotōnem vr̄am feciſſe didicimusqꝛ epiſtolis nr̄is quibus magnificuꝫviꝝ ꝯſtantinū tribunū cuſtodie ciuitatis deputauimꝰ p̄eſſe paruit ⁊ cōgruam militaris deuotōis obedientiam demonſtrauit. vn̄ ſcriptis vosp̄ſentibus curauimus ammonendoſvti p̄dicto magnifico viro tribuno ſicut ⁊ feciſtis omnem debeatis ꝓ ſereniſſimorum dn̄oꝝ vtilitate vel conſeruanda ciuitate obedientiā exhibere. quatinꝰ quicquid a nobis hactenus bene geſtuꝫ oſtendit̉ ⁊ cognoſcitur per p̄ſentem temporis vigilantiam ac ſollicitudinem augmentetis.¶ Ex hijs omībus colligit̉ ꝙ militare non eſt peccatū. ⁊ ꝙ p̄cepta patientie in p̄paratōe cordis nō ī oſtētatione corꝑis obſeruanda ſunt.eſtio ſecūdaUod autem queriturMquid ſit iuſtū ꝰ bellumyſidorus li. xx. ethimo.inquitQuid ſit iuſtum bellum.¶Uſtum belluꝫ eſt quod ex edictogeriturᶜ de rebus repetēdis autꝓpulſandorum hominum cauſaIudex dictus eſt quia ius dictatpopulo ſiue quodq iure diſceptetIure aūt diſceptare eſt iuſte iudicare. non eſt em̄ iudex ſi nō eſt in eo iuſticia. ¶ Augu. in. i. li. queſtionumNihil ad iuſticiam intereſt ſiue aꝑteſiue ex inſidijs pugnaOminus noſter hieſus xp̄usiubet ad hieſum naue vt conſtituat ſibi retrorſuꝫ inſidias

id eſt inſidiantes bellatores ad inſidiandum hoſtibus. hinc ammonemhoc nō iniuſte fieri ab hijs q̄ iuſtumbellum gerūt vt nihil iuſtus p̄cipuecogitet in hijs rebus niſi vt bellumſuſcipiat cui bellare fas ē. n̄ em̄ fas ēoībus. Cum aūt iuſtū bellū ſuſceꝑitvtrum aꝑte pugnet aut e ex inſidijsnihil ad iuſticiā intereſt. Iuſta autēbella ſolent diffiniri queʸ vlciſcunt̉iniurias. ſic gens vel s ciuitas petenda eſt que vel vīdicare neglexerit qd̓a ſuis improbe factuꝫ eſt. vel reddere quod ꝑ iniurias ablatum eſt Sed⁊ hoc genus belli ſine dubio iuſtumeſt. quod deuſ imperat qui nouit qͥdcuiqꝫ fieri debeat. in quo bello ductor exercitus vel ip̄e populus nontam auctor belli ꝙͣminiſter iudicandus eſt. ¶ Cum ergo iuſtum belluꝫſit quod ex edicto geritur vel quo iniurie vlciſcūtur. queritur quomodoa filijs iſrael iuſta bell̓a gerebantur.¶ De hijs ita ſcribit augu. in queſtionibus numeriInnoxius trāſitus filijs iſrael negabatur ⁊ ideo iuſta bella gerebantOtandū ſane eſt. quēadmodum iuſta bella gerebantura filijs iſrahel contra amorreos. innoxius em̄ʰ tranſitus negabatur qui iure hūane ſocietatis eqͥſſimo patere debebatſtio terciUod veroⁱ iniuria ſocioꝝ armis ꝓpulſandanon ſit. exemplis ⁊ au¶Ictoritatibus probaturDominus em̄ cum abherode quereretur ad interficiēduꝫnon patrociniū queſiuit armoꝝ. cuꝫocculto inſtinctu poſſet in eum manus ꝯuertiſſe iudeoꝝ ſedᵍ fugiens īegyptum latuit ibi per ſeptennium.ſic etiam cuꝫ a iudeis lapidibus pe-

Omma vtiliter. arg. ꝙ ſi ep̄us precipit alicui ire romam provtilitate eccleſie ꝙ tenetur obedire vt. vij. q. i. quia. et ſi clericusſe excuſat et dicat mittatis illū qui ditior eſt reſpondet ei epiſcopſicut chriſtus reſpondit petro. Cum em̄ dn̄s diceret petro tu me ſendit petrus dn̄e hic aūt qͥd demōſtrato iohanne et dixit eiquere reſdn̄s quid ad te ſum volo manere tu me ſequere.od autēbellum bellū dicit̉ iniuim quinqꝫvel ratione perſiaſtice quibꝰon eſt licitum fidereguinē vt. jͣ. e. q. viiclerici. ⁊. c. hijs a quibꝰratione rei. vt ſi non eſtpro repetendis rebꝰ velvel pro defenſione pr̄ievt. jͣ. e. q. viij. ſi nll̓a velꝓpter cauſā vt ſi ꝓpterpoluntateꝫ ⁊ non ꝓpterneceſſitatem pugnaturvt. s. e. q. i. noli ex animo eſt iniuſtum vt ſi animo vlciſcendi fiat. vts. e. q. i. quid culpatur.Atem eſt iniuſtum ſi n̄ſit indictū aucͣtate principis. vt. jͣ. e. c. i. ⁊ sͣ. e. qͥi. quid culpatur. q̄ aliaadhuc requirant̉ habeſs. e. q. i. in gloſa illa quirepellere.

ap. ſi appellationeꝫ. jͣ. e. q. v. adminiſtratores. extra de offi. leg. prudētiam. et ita iudex facit litem ſuam non ſolum ſi per dolum vel gratiaꝫvel inimiciciam iudicet ſed etiam ſi alie ſordes interueniant vt. ff. deiud. l. filius licet ſit ar. contra. ij. q. vi. hoc etiam placuit. per hoc decretum pilleus obtinuit contra nuncios reges anglie. quia cū ipſe conmonitus recijſaret de ſuis iuſticiam facere fecit litem ſuam. vnde nūcij ipſi condennati ſunteſt tn̄ ar. ꝯtͣ. C. de ac. etob. aut̓. et imo et. C. nevxor pro marito. l. i. ⁊.ij. ſed quid ſi aliquis inbello ꝯſecutus eſt totūſuum intereſſe. nūquidadhuc de hoc ip̄m in iudicio poterit ꝯuenire. īan̄ pōt adhuc hr̄e bellūcontra ip̄m. videt̉ ꝙ ſicqꝛ penaꝫ ꝯtumacie ſuep̄ſtitit. vn̄ adhuc agerepōt ad reſtitutōneꝫ reiablate. vt. fff. de tabu.exhiben. locū. §. penul.Utem res iſta non eſt eiſoluta ꝓ debito ſꝫ vt inbello eſt facta ſua. jͣ. e. qͥv. dicat. ⁊. q. vij. ſi d̓ rebus. ff. d̓ acquir̄. re. do.naturale. §. vlt. Itemqꝛ ꝯtra ꝯtumacem ī infinitum iurari pōt. vt. ffde rei ven. qui reſtituere. arg. ꝯtra. qꝛ bona fides non patit̉ ꝙ bis idēexigatur. vt. ff. de regu.iur̄. bona fides

Oſtum eſt. de rebus ablatis.Iure. tamē ⁊ ſi aliquid inique decernat iudex iuſtū eſt .i. taniuſtum debꝫ ẜuari. vt. ff. de iuſticia ⁊ iure. l. penult. ⁊ tenēt ſentētieꝙͣdiu tolerātur. vt. iij. q. vij. §. vlti.Ominus noſter. ex inſidijs. ſic ergo ꝑ inſidias ⁊ ꝑ dolū poſſumus licite vincere hoſtes noſtros. vt. xxij. q. ij. vtilem. xliij. di. inandatis. dum tn̄ fidem non rumpamus hoſti. vt. s. e. q. i. noli. idempicas de aduocato ꝙ ſi habet iuſtam cauſam licite pōt deciꝑe aduerin ſuum. vt ar. nij. q. nij. c. i.Siciſcuntur. id eſt repellūt ⁊ ſic nō obſtat. xlvi. di. ſeditionariusb 5 Ciuitag. iudex gͦ qui non facit iuſticiā pōt ꝯueniri vt hic. ⁊. iij. q.j. qui ſiue. ⁊ in auten. vt diffi. iud̓. §. penulti. ⁊ vlti. coll̓. ix. ⁊. C. de

Otanduꝫ. trāſitus. licꝫ em̄ tranſire ꝑ agrū alienū lꝫ ius non ſitFvt. sͣ. di. i. c. i. tn̄ quia neceſſarius ⁊ innoxus erat iſte tranſitus iſtiꝓhiberi nō debuerūt. vt. ff. qꝛ aqua plu. ar. in ſumma. §. Iteꝫ varijs. Item qꝛ via publica erat ⁊ nemo ꝓhibet̉ via publica vti vt. C. d̓ẜui. ꝑagrumQueſtio terciaDod vero. hic queritur an iniuria ſociorum ſit armisrepellenda ⁊ dicendū ꝙ ſic. jͣ. e. fortitudo. ⁊. c. nō inferēda. gra. tn̄ primo ꝓbat deceꝫ autoritatibus ⁊ exēplis ꝙiniuria ſocioꝝ non ſit armis repellenda ⁊ ſic concludit īfine ꝙ ſi iniuria nō eſt armis repellenda armorum auxilia non ſunt appetenda. ⁊ ꝙ non eſt petendū de iure preſtari nō debetpoſtea reſpondit ⁊ dicit ꝙ multa iure preſtantur que nō iuſte petūtur