Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio

Uodʰ an̄t ea q̄ alienata mente fiunt non ſint imputandafacile videtur poſſe probari.peccata nanqꝫ alia penes voluntatēanimi alia circa nature infirmitatemvidentur ꝯſiſtere. Eſt aūt voluntasvt aug. ait ī li. i. retractationū. animimotus ad aliquid velª nō imitandūvel adipiſcendū qd̓ᵗ ꝓpterea dictūeſt vt hac diffinitione volens a nolēte diſcerneret̉. ex volūtate itaqꝫ peccata ꝓcedunt que libero mentis arbitrio et delinquendi ꝓpoſito ꝯmittuntur. Porro infirmitas alia eſt animi alia carnis. Infirmitas animieſt ignorantia carnis infirmitas eſteius ꝯcupiſcentia. Exutraqꝫ aūt infirmitate que ꝓcedunt imputanturad penaꝫ. Unde de quibuſdā ignorantibus dictum eſt. ſi quis ignoratignorabit̉. tales illi erant de quibusxp̄us ait apl̓is. extra ſinagogam facient vos. qꝛ arbitrabunt̉ obſequiumſe p̄ſtare deo. De eiſdeꝫ etiam apl̓sſcribit in epl̓a ad romanos. teſtimoniū illis ꝑhibeo quiaᵏ zelum dei hn̄tſed nō ẜm ſcīam nullum tn̄ eoꝝ in ꝑfidia ſua ꝑſeuerantē hec ignorantia excuſat. Ex carnis infirmitate ꝓcedūtque nature languore fiunt. q̄ niſi imputarent̉ ad penā nequaqͣꝫ apl̓us lege carnis grauatꝰ diceret. īfelix egohomo quis me liberabitⁱ de corporemortis huius ⁊cͣ. Siue ergo penesvoluntatē ſiue penes īfirmitatē peccata cōſiſtant ſemper imputant̉ adpenam Cui ſententie illud augu. devera religione ꝯtrariuꝫ videt̉ vſqꝫ adeo peccatū voluntariū malū eſt vtniſi ſit voluntariū nullo mō peccatum ſit. ⁊ hoc quidē ad eo manifeſtūeſt vt nulla huic doctoruꝫ paucitas.nulla indoctoꝝ turba diſſentiat. qͣreaut negandū eſt peccatū cōmitti autfatendum eſt cū voluntate cōmitti¶PSed hoc nō generaliter d̓ omnibus peccatis intelligendum eſſe idē

aug. in. i. li. retractationuꝫ oſtendit.Sqꝫ adeo peccatū dicensvoluntariū malū eſt. vt nullomodo peccatū ſit ſi non ſit voluntariū. Poteſt videri falſa hec diffinitio. ſed ſi diligenter diſcuciat̉ innenitur veriſſima. peccatū quippe illud cogitandum eſt ꝙ tm̄modo peccatum eſt. nō quod eſt etiā pena peccati. ꝙͣuis et illa q̄ nō īmerito nō voluntaria peccata dicunt̉. qꝛ vel a neſcientibus vel coactis perpetranturin omni modo poſſint nō voluntariadici. Idem in eodem. Diffinitōpeccati quā diximus. peccatū eſt voluntas retinēdi vel ꝯſequendi quodiuſticia vetat vnde libeꝝ eſt abſtinere ꝓpterea vera eſt qꝛ id diffinitū eſtquod tm̄modo peccatuꝫ eſt. non qd̓etiam pena peccati. Idem in li.queſtionum. Non ſunt peccata nolentium niſi neſcientium.Erito queritur q̄ ſunt peccata nolentium vtrum quea neſcientibus cōmittunturan etiam recte poſſit dici peccatū eſſenolentꝭ ꝙ facere cōpellitur. nam ethoc ꝯtra voluntatē dici ſolet. ſed vtiqꝫᵐ vult idē ꝓpter quod facit. tanꝙͣſi ꝑiurare nolit. quod tn̄ fac̄ cūˢ vultviuere. ſi quiſꝙͣ niſi fecerit mortemminetur. vult ergo facere qꝛ vult viuere. ⁊ iō nō ꝑ ſeip̄m appetit vt falſuꝫiurat ſed vt falſum iurando viuat ꝙſi ita eſt neſcio vtruꝫ poſſint iſta dicipeccata nolentium. qualiter hic dicūtur peccata expianda. Nam ſi diligenter inſpiciatur forte ipſum peccareª nemo velit. ſꝫ ꝓpter aliud quodvult peccat. Om̄es quippe hoīes q̄ſcientes faciunt quod nō licꝫ vellentlicere facere. vſqꝫ adeo ip̄m peccarenemo appetit ꝓpter hocip̄m ſꝫ ꝓpterillud quod ex eo cōſequit̉. Hec ſi itaſe habent non ſunt peccata nolentiūniſiᵏ neſcientiū q̄ diſcernunt̉ a pct̄isvolentiū. Digeſt. ti. de iniurijs.

leph ⁊ loſue. lxxvi. di. ieiuniū. ſic ergo ꝓ minima re pōt agi de furtohic ⁊ inſti. de re diuiſi. §. gallinaꝝ. licet actio de dolo nō detur prorinima re vt. ff. de dolo. idem.¶¶ Fornicatio. h. dicit magis peccari cum pulcra ꝙͣ cū de deformi qꝛmacis voluptuoſe cognoſcit pulcram ſed in deformi ꝙͣ citius poteſtabſoluit ſe. baꝫ. dicit magis peccari cum deformi quia plura ſunt queſuadent cōmiſceri pulcreꝙͣ deformi ſcꝫ pulcritudo eius et libido.Queſtio prima.Vod auteꝫ.ſi quis eſt ita aAlienatus menneſcit qͥd facit necdiſcernit nec intelutatur ei qd̓ fanon incit. jͣ. e. aliquos. ⁊. c. illaet. xvij. q. ij. conſaldus.iij. q. ix iudicas. quidaꝫuaunt ꝙ ſi ſuatn̄ diſticulpa incidit̉lis in alitatur ei. ſi ſine culpā nōvt. jͣ. e. ſi quis inſaniensquā diſtinctionē nō admitto. gra. allegat ꝓ etcontra. et ad intelligentiam eius qd̓ dicit. nota ꝙ infirmitas alia eſtaīe et alia carnis.firmitas anime duplexeſt. vna que dicitur iravel odium vel delectatio et hec eſt peccatū. etque ex tali infirmitate fiunt imputant̉. Alia eſtpena vt obliuio ignorātia ⁊ q̄ ex hac fiunt qn̄mputant̉ qn̄qꝫ nō ſimiliter infiritas carnisduplex eſt. vna ē fopeccati. ſcꝫ orcatū ⁊ que ex hͦfiūt imputant̉. ⁊a eſtpena peccati vt febriset furor. et q̄ ex haſa fiunt nō imputant̉ ſinon diſcernit qͥd agat.c Non ſint. meliꝰ eſſꝫſine nō. quia primo probat qd̓ imputantur.d Non imitandum .i.non faciendume Vel adipiſcendum.id eſt faciendum. Propterea .i. in diffinitione voluntatis iōitur affirmatio ⁊ negatio vt oſtēdatur. quavoluntate quis dicaturvolens et qua volūtatedicatur nolens naͣm voſuntate ad aliquid faciendum dicitur quis volens. voluntate ad aliqͥdnon faciendum dicitur quis nolens. ⁊ ſic omnis nolens dicit̉ volens.et eadem qualitas dici pōt voluntas et dici poteſt noluntas. nam nolſe facere idem eſt ꝙ non velle facere. vn̄ lapis non dicitur nolens cumſibn̄ habet voluntatem nō faciendi. nam ẜm regulaꝫ iuris. eiꝰ eſt nollecuius eſt velle vt. ff. re. iur̄. eius. hic patꝫ ꝙ aug. vult ꝙ eadē vis aīmeſit vis ꝯcupiſcibrlis et vis iraſcibilis. nam ꝑum ꝯcupiſcibilem appetimus aliquid et ꝑ vim iraſcibilem deteſtamur aliquidoncupiſcentia .i. fomse peccati originalis.Ad penam. ſed non ſemper puniūtur peccata que ꝓueniunt ex igrantia. xxxiiij. q. ij. in lectum.. Ignorat. id eſt qui appetit ignorare. vel qui contemnit ſcire vel ne

gligit ſcire. cum poſſit querere a peritioribus vnde quedā ignorantiaeſt ex ſimplicitate vt illoꝝ qui ad litterā aliquid intelligunt. quedā exculpa. quedā ex negligentia. et ẜm hoc magis vel minus punitur. xi. qiij. excellentiſſimus. quoniam. et. c. fi.z¶ Zelum. quidam ex iudeis bono zelo mouebant̉ contra diſcipulosdn̄i et ip̄m deum ⁊ ipſe dn̄s ꝓ illis orauit in cruce cū dixit. dn̄e remitte eis quia neſciūt quidfaciunt. iſte habebant zelum ſꝫ nō ẜm ꝯſcientiaꝫid eſt ẜm fidem id eſt erroneam habuerūt conſcientiā. alij autē ſcient̓deliquerūt. xxiiij. q. i. c.paratus. De corpore. id eſta dn̄o carnis in qͣ morseſt. s. di. v. ſed penſandum palea eſt.m Semper. allegando dicit.n Cui. hic allegat ī cōtrarium ꝙ ea que mente aliena fiunt non imputantur vnde hic ponebant antiqui notulaꝫdefenſor.o Aodo. quedaꝫ dicūtur ſimpliciter peccatū ⁊ nō pena. quedā dicunt̉ pena peccati et nōpeccatuꝫ pena peccatiſunt ignorantia infirmitas obliuio. illud auteꝫdicitur ſimpliciter peccatū. quod ex libera voluntate ꝓcedit. quidaꝫtn̄ dicunt ꝙ omne peccatum p̄ter peccatū primiparentis ſit peccatuꝫ ⁊pena peccati. pct̄a eniꝫque facimus cōtidie ſūtpene originalis peccatiſed qͣliter hoc ſtare pōtcū omnis pena a deo ſitet nullū peccatuꝫ a deoſit. ergo nulluꝫ peccatūeſt pena. Item omnispena eſt paſſio. et omnepeccatū actio. cuꝫ ergoactio nō ſit paſſio. nō ēdicendū ꝙ peccatuꝫ ſitpena. ſi autē alicubi inuenies qd̓ peccatū ē penaͣ expone. id ē ꝓ quolibet peccato debetur pena. vel dicit̉ pena. quiaeſt pena et paſſio aīe.p¶ Sed hoc. hec eſt notula impugnator.Erito. cōpellitur. refert qͣlis ſit coactio anime anabſoluta vel ꝯdictionālis. vt extra ꝙ me. cauſa ſacris.r Vult. ar. ꝙ coacta voluntas eſt voluntas vt hic. vt. xxiij. q. iiij. diſplicet. ⁊. q. vi. vides. ⁊. lxxiiij. di. conſuluit. ⁊. ff. qd̓ me. cauſa. ſi mul̓r.§. vl. eſt ergo in iſtis capitulis ar ꝙ tenet matrimoniū licet coactio interueniat. ⁊. xxij. q. iiij. inter cetera. et. ff. de ritu. nup. ſi ꝓ rē. ſꝫ hoc nōeſt verum. vt extra de ſpon. veniens. ⁊. c. cum locum. xxi. q. ij. c. i. et. ij.Atem ſicut coacta voluntas eſt voluntas. ſic decepta voluntas dicit̉voluntas. vt. xx. q. iij. ꝯſtituit. ⁊ extra ꝙ me. cauſa cum dilectus. et exͣde conuerſi. ꝯiu. ex ꝑte. ar. ꝯtra. ff. de libero ho. exhi. l. iij. §. ſi quis volentem. tn̄ coacta lnīa non eſt lnīa. vt ar. xxxiij. q. v. notificaſti.Vult. certe hec argumentatio nō valet. volo hoc ergo volo om̄e illud quod ſequitur ex illo. vt iſte vult fornicari ergo vult damnari niſi