tractatu. xxxv. De vſuris elemoſineOlite velle elemoſinas facerefieri node fenorei. et vſuris ¶ IteꝫTauguſtinus. Oblatio deraitur aSmnolans ex iniquo oblatio eſtmaculata. dona iniquorum nonprobat altiſſimus nec reſpicit inoblationibus iniquoꝝ nec in multitudinem ſacrificiorum eorum propiciabitur peccatis. Qui offert ſacrificium de ſubſtantia pauperis. idemeſt quaſi qui victimat filium in conſpectu patris ſui panis egentium vita pauperis eſt. qui defraudat illumhomo/ ſanguiniſ eſt qui effundit ſanguinem et qui fraudem̄ facit neceſſarioſ ratres ſunt. ¶ Item aug. in omelia. Non eſt aliquid rapiendumdiuitibus vt ⁊¶ Orte aliqͥs cogitat et dic̄ ml̓tiſunt xp̄iani diuiteſ auari cupidi nō habebo pc̄tm ſi ſuuꝫ illis abſtulero et pauperibus dederovnde em̄ illi nil boni agunt mercedēhr̄e potero. ſed hmōi cogitatio a diaboli calliditate ſuggeritur. nam ſi totum tribuat pauperibus quod abſtulerat addit potiuſ peccatum qͣꝫ minuat. ¶ Item ieronimus.Emo qui rapit moriens ſi habet vnd̓ reddat ſaluatur ſi eoſLquorum fuit inuenite non poterit eccleſie vel pauperibus tribuatItem ambroſius.Apinaꝫ emere non licet niſi eaintentione vt cui eſt oblata reſtituatur. ¶ Item eiuſdemFurtum committit qui alienum inuētum non reddit.I quidᵍ inueniſti et non redAdidiſti rapuiſti. quantum potuiſti feciſti. quia plus non inueniſti. Qui alienum negat ſi poſſetet tolleret. Deus cor interrogat nonmanum. ¶ Item greg. Qui de rebus conceſſis et bene queſitis elimoſinam impendit ille placet deo.Limoſina redēptoris noſtri oculis illa placet que non ex illiAcitis et iniquitate congereturſed que de rebus conceſſis ⁊ bene acquiſitis impenditur. ¶ Item iero.in libro leuitici: Peccat qui rem inuentam non reddit.Ulti ſine peccato putāt eē.I. ſi alienū qd̓ inuenerit teneant. ⁊ʰ dicunt deꝰ mihi de-dit cui habeo reddere. diſcant hͦ peccatum ſimile eſſe rapine ſi quis inuē

ta non reddat. ¶ Itē auḡ. Bonuspſus iuſtificat rem iniuſte acquiſitāM Eqꝫ enim ſi agris iniuſte iniq̄ac ꝑperam inuaſis ita quiſqꝫvtatur vt ex eorum fructibuslargas elimoſinas faciat. ideo rapinam iuſtificat. Neqꝫ em̄ ſi aliquosruri pr̄no vel iuſte queſito auarus incumbat. ideo culpāda eſt iuris ciuilis regula qua poſſeſſor legittimꝰ factus eſt. nec tirānice factionis peruerſitas laudabilis erit. ſi regia clementia tirannos ſubditos tractet. nec vituperet̉ ordo regie poteſtatis ſi rexcrudelitate tirannica ſeuiat. Aliud ēnamqꝫ iniuſta poteſtate iuſte vellevti. et aliud eſt iuſta poteſtate iniuſte velle vti. ¶ Item ambro. in li. d̓officijs. Cum alterius detrimentoalteri ſubuenire non licetEniqꝫⁿ ſi nō poteſt ſubueniri alteri niſi alter ledatur. cōmodius eſt neutrum iuuariqͣꝫ grauari alterū. Ideoqꝫ in cauſispecuniarijs interuenire nō eſt ſacerdotale in quibus nō poteſt fieri quinfrequēter ledatur alter qui vinciturqm̄ interceſſoris beneficio ſe victumarbitratur Sacerdotis eſt igitur nulli nocere ꝓdeſſe velle omnibus. poſſe autē ſolius eſt dei. ¶ Item gregin regiſtro.Elemoſine et ſacrificia non placentdeo que offeruntur ex ſcelere.Criptum eſtꝰ victime imꝑiorum abhominabiles ſunt deovota iuſtoruꝫ placabilia. Neqꝫ enim in omnipotentis dei iudicioquid ſed a quo det̉ inſpicitur. Hinceſt enim quod ſcriptum eſt. reſpexitdeus ad abel et ad munera eius. adcam auteꝫ et ad munera eius non reſpexit. dicturꝰ quippe quia dominꝰreſpexit ad munera. premiſit ſollicite. quia reſpexit ad abel ex qua re patenter oſtendit̉ quia non offerens amuneribus. ſed munera ab offerente placuerunt. Dona quippe iniquorum non probat altiſſimus nec reſpicit in oblationibꝰ eorum nec in multitudine ſacrificioruꝫ propiciabiturpeccatis eorum. Item. longe eſt dominus ab impijs et orationes iuſtorum exaudiet. ¶ Econtra in exodolegitur. ꝙ filij iſrahel exituri de egipto a vicinis ſuis acceperunt mutuovaſa aurea et argentea. ex quibus poſtea edificauerunt tabernaculum domino. hijs reſpondet auguſtinus inlibro queſtionum exodi.Non licet aliena rapere exemplō

Cauſadn̄ium bn̄ fit inde elemoſina vt ſi aliquid datur meretrici illd̓ non pōtrepeti vt. ff. de. con. ob. tur. cām. Idem et ſi. §. quotiens. vnde de tā lip̄t meretrix facere elemoſinā. idem eſt de eo qd̓ datur hiſtrioni et de eoquod extorquetur ratōne officij alicuius vt. jͣ. e. non ſane. ꝙ autem dicitur qd̓ ſacerdos non pōt acciꝑe mercedem ꝓſtibuli. pōt dici quod n̄debet recipi oblatio meretricis licet elnaͣ poſſit inde fieri et heceſt ratio vt ꝓpter ruborem citius conuertaturvt. xc. di. oblationes. etxvij. q. iiij. miror ſed deillis q̄ ſunt extorta perviolentiam nō rationeofficij alicuius vt de rapina et de furto nō pōtfieri elemoſina dicunttamen quidaꝫ qd̓ ſi resfurtiua vēdatur de nūmis illis pōt fieri elemofina quia non ſunt nummni furtiui qui dantur ꝓre furtiua vt. ff. de furt̓.qui vas. §. vl. quod noncredo. vt extra de vſuris. cum. tu. in fine.Olite. et vſuris.incultatio verborūvnde lucanus. hinc vſuraꝫ vorax auidumqꝫ tēpore fenus.Mmolans. iniqͦFrum. s. i. q. i. c. nō eſtputanda.c ¶ Nec. in multitudineſed in meritis. vt. xxiiij.q. i. odi.d ¶ Sanguinis .s. lxxjvi. di. paſce.Fratres .i. pares ſiue ſil̓es ī pct̄o. jͣ. e. c. ml̓ti. et. c. nemo rapinam.Ortē. nō habebonec em̄ ꝓpter bonuꝫfaciendum eſt malū. vtxxx. q. i. noſſe. xxxij. q. ii.ij. ſicut non ſunt non videtur tamē ꝙ talis furtum cōmittat. quia furtum nō ſit niſi aſſit animus lucrandi. vt. ff. defurt̉. l. i. ſed non eſt ita.quia ſpēs lucri ē ex alieno largiri. vt. ff d̓ furt̉ſi pignore. §. i.Iquid inueniſti.I hͦ notabis ꝙ ſi īueni rem aliquā habitampro derelicto licꝫ intendam eam furari non tn̄ꝯmitto furtū. Item ſinon habetur ꝓ derelicto credo tamē ꝙ habeatur pro derelicto. ſil̓rnon committo furtum.ſi autem nec habetur. ꝓde relicto nec credas ꝙhabeatur. ſi eo animo accepiſti vt domino reſtituas non commitis furtum hoc tamen in libello debes proteſtari hoctotū habes. ff. de furt̓.falſus. §. qui alienum.Item et hoc ſcias ꝙ

.XIIII.ſi quis inuenit theſaurum in loco ꝓprio ſtatim inuētoris eſt ſi vero iloco alieno et caſu fortuito eum inuenit dimidius fit inuentoris et drmidius dn̄i loci. ſi vero ſtudioſe queſiuit ⁊ inuenit euꝫ in loco alteriuototus eſt dn̄i loci. ſi vero in ſacro religioſo loco caſu fortuito inuetheſaurum totus eſt inuentoris. vt inſti. de rerum diuiſio. §. theſauros⁊. C. de theſaur̄. l. nemo. l. x. Io.Vlti. dicūt. iſtimale dicunt qꝛomnes ſcire debent qd̓ſuum non eſt ad aliostinere. vt. C. vnde vi. ꝯquerebatur.Eqꝫ. iuſtificat ar.qd̓ bonum non inprobatur propter malūcoherens. nec malū aprohatur propter bonum coherēs. vt. di. lvivndecunqꝫ et. xxiij. q. vrelegentes. ar. contra.xxij. q. ij. ſi quelibet.¶ Laudabilis. id eſtlicet iniuſte electus bene vtatur dignitate perhoc non conualeſcit dignitas. vt. .i. q. i. principatus hoc tamen fallitt extra de renunc̄. niſi¶ Iniuſta. id ē iniuſteacquiſita omnis em̄ poteſtas adeo eſt vt. xxiij.q. i. quid culpatur.Eniqꝫ. ſic. xi. q.E cancordan. et. xij.iij. nolite cum ſuisq. ij. non extimemus.n¶ Qꝛutrum. ar. qd̓nulli ſubueniendum eſtcuꝫ iniuria alicuius. vtxxij. q. ij. primum. et cauendum eſt ne pretextunocentis innocēs puniatur. C. d̓ hijs qͦ latroocci. l. ij. in fi. quia ſanctius eſt. ⁊cͣ. ff. de penisabſentem. et pena ſuostenebit auctores. ff. depenis ſanctimus et extͣde hijs que fi. a ma. ꝑtca. queſiuit nec debet alteri per alterum iniquaconditio afferri. vt. ff.de reg. iur̄. non debet.o ¶ Sacerdotale. ar.qd̓ ſacerdotes n̄ pn̄t advocare in cauſis vt hic⁊. lxxxviij. di. ꝑlatū. ar.ꝯtra. xv. q. ij. obſeruantdū. ſolutio coraꝫ ſeculari iudice nō pn̄t allegire niſi ꝓ certis ꝑſonisvt extra de poſtul̓. c. i.ſed coraꝫ ecciaſtico ſic.Io vnde ſacerdos hodie nō pōt poſtulare niſi ꝓ ſe ⁊ eccl̓ia ſua vl̓ ꝓcōiunctis vel miſerablibus perſonis vt extrae. c. vltimo. b.Criptū eſt. hcapl̓m expoſitūz. iij. q. vij. in grauibus