Cauſa
IIII.
aduerſus quem teſtimoniū fert velamicꝰ ei ſit pro quo teſtimoniū datNam ſi careat ſuſꝑitōe teſtimoniuꝫvel ꝓpter perſonā a qua profert̉ qd̓honeſta ſit vel ꝓpter cauſam ꝙ neqꝫlucri neqꝫ gratie neqꝫ inimicicie cauſa ſit admittendus eſt. ¶ Item.Egeª iulia de vi caue̓t̉ ne haclege in reuꝫ teſtimoniū dicereliceat qui ſe ab eo ꝑente ve eiꝰliberauit qui ve impuberes erunt.qͦve iudicioᶜ publico damnatꝰ eritqui veªᵉ in vincul̓ᶠ cuſtodia ve publica erit. qͥ ve eorū in integrū reſtitutuſ non erit. q̄ ve ad beſtias ut depugnaret ſe locauerit. quiue palā qͥſtuꝫfacietᵍ feceritue. quiue ob teſtimonium dicēdū vel nō dicendū pecuniāaccepiſſe iudicatus vel cōuictus fuerit. Item. ᵏ Lege iulia iudiciorumpublicorū cauet̉ ne inuito denuncietur ut teſtimoniū dicat aduerſus ſocerū vel generū vitricū. p̄uignū ſob̓num ſobrinā. ſobrino ſobrinaue natum eoſqꝫ qui in ꝓpiori gradu ſunt.Item. ¶ Ne liberto ipſius libertorūueᵏ eius parentū viri et vxorisitem patroni patrone ⁊ ut ne patroni et pr̄one aduerſus libertoſ. neqꝫ liberti aduerſus patronū cogant̉teſtimoniū dicere Cū autē excipit̉ negener aut ſocer innitꝰ teſtimoniū dicere cogat̉ generi appellatōe ſponſuꝫquoqꝫ filij contineri placet. iteꝫ ſoceri ſponſe patrē. Item. ¶ Idoneinon videntur eſſe teſtes quibusᵐ imꝑari poteſt ut teſtes fiant. ItemsSerui reſponſo tunc credendū eſtcum aliaᵖ ꝓbatio ad eruēdā ꝟita
tem non eſt Item. ¶ Inuiti teſtimonium dicere nō cogant̉ qd̓ ſenesvalitudinarij vel milites vel illi quicū mgr̄atu reipublice cauſa abſuntvel quibus venireª non licetᵍ publicani etiam non dicunt teſtimoniuꝫinuiti. Itē. ¶ Is qͥ detractādi teſtimonij cauſa nō aberit. Itē ¶ Iſq̄ exercitui p̄bendāˡ ꝯduxerit ſꝫ necpupillis teſtimoniū denūciari pōt.Iteꝫ. ¶ In teſtimoniū accuſatorcitare non debet eū qui publico iudicio reus erit aut qui minor. xx. annis erit. ¶ʸ Ob carmen famoſū dānatus inteſtabilis exit. Itē. ¶ Sires exigit non tantū priuati. ſed etiāmagiſtratus ſi in p̄ſenti ſint teſtimonium dicant. pretor quoqꝫ teſtimoniū dare dꝫ in iudicio de adult̓ijcāſi aūt eaª conditio rei ſit vbi barenarium teſtem vel ſimilē ꝑſonam admittere cogamur? ſine tormento teſtimonio eius credendum nō ē. It̓¶ Teſtes qͦs accuſator de domo ſuaꝓduxerit interrogari non placuit.Patroni quoqꝫ ī cauſa cui epatrocinium p̄ſtant teſtimonium non dicant qd̓ etiamᶠ in executoribus negocioꝝᵍ obẜuandū ē. Itē ¶ʰ Quifalſa vel varie teſtimonia dixeruntvel vtriqꝫ ꝑti ꝓdiderunt a iudicibꝰcōpetēter puniūtur. Itē. ¶ Pateret filius qui in poteſtate eius ē. Itēduo fratres qui in eiuſdē patris poteſtate ſunt teſtes. Utriqꝫ in eodemteſtamento vel eodem negocio eſſepoſſunt. quoniam nihil nocꝫ ex vnadomo plures teſtes alieno adhiberinegocio. Iteꝫ ¶ª Hermofroditus
s. iij. q. v. c. ij.Ege iulia. ab eo .ſ. reo. ¶ Liberauit. xij. q. ij. epūs qͦ manc ¶ Publico. ẜm canones idem eſt de priuatocipiumextra. e. ſuꝑ eo. i. dIn vinculis. publicis. alias nomine vincūloꝝ priuata vincula intelligunt̉. ff. de ver. ſig. vinculorū. hic patet ꝙẜm leges repellit̉ criminoſus etiā ſi nōdum ſit in eum lata ſnīa. et in fi.ideꝫ innuitur ut dicit iudicatus ⁊cͣ.e ¶ In vinculis. ꝓ crimine quod ꝑ ſenteutiaꝫinfamaret. ut. C. de īfa.l. i. et exͣ. d̓ accu. ſuꝑ hijſf ¶ Cuſtodia ve. donec ſit purgatus.¶ Fecerit ve. et ſuffic̄ſi qn̄qꝫ fecerit. ut. ff. d̓ ritu nup. palam.h Item lege iulia. ne inuito. volens ergo admittit̉ .s. ꝓx. q. v. c. i.¶ Ne liberto. ipſiusaccuſati.k ¶ Etus. vel liberto ſuꝑple parentū rei. h̓ vultdicere ꝙ libertꝰ alicuiuſnō poteſt ferre teſtimoniū ꝯtra ip̄m nec libertꝰfilioꝝ ſuoꝝ nec libertusparentum ſuorum nec libertus vxoris ſue ⁊ repete hāc dictionē liberto cum quolibet genitiuo.l ¶ Item patroni. genenitiui caſus. et eſt ſenſuſne denūciet̉ liberto patroni eiuſ. vel liberto ſcꝫaccuſati vel rei. vel lib̓.to ſcꝫ patrone eius ſcilicet rei ut dicat teſtimoniū aduerſus eū ſcꝫ reū.ideſt vnus libertus aduerſus colibertuꝫ ſuumeiuſdem patroni nō cogit̉ teſtificari vel meliuſpatronū vel patronā hͨvocat eū qui ē patronūalicuius liberti et tamēidem eſt alterius libertꝰetſic alterius eſt patronus et libertus.m ¶ Idonei. imꝑari fallit hͦ etiam in mr̄imoniout extra qͥ mr̄i. accu. poſſunt. videtur in fi. ergovxor exit teſtis ꝓ marito. quia ei ſubiecta eſt. xxxiij. q. vl. muliereꝫn ¶ Serui. ff. de ꝓba. cum ꝓbatio. o ¶ Cum alia. ſil̓e. xiiij. q. ij. c.vl. C. de her̄. l. vl. ſic ꝓpter defectū admittunt̉ minꝰ boni. ut. lv. di. c. i.¶ Probatio. plena. nam aliqua p̄ſumptio debet p̄cedere. nō enimeſt a tormentis incipiendū. ut exͣ. de reg. iur̄. cum in contemꝯlatiōe. etintellige cū de ſuo facto interrogat̉ ẜuus. ut. jͣ. e. ſerui. ⁊ illud d̓r reſpcſum non teſtimoniū. nec tūc credit̉ ei ſine tormentis. ut. v. q. v. illi qui.q ¶ Inuiti. ſenes maiores. lxx. annorū. ff. de accu. tu. l. ij. in prin. ſꝫ adomum eoꝝ eſt mittendū. extra. e. ſi qui teſtium.r ¶ Non licet. ꝓpter turpitudinem quibus interdictū eſt certo loco.s ¶ Nu blicant .i. theolonarij.t ¶ Is qui. detractandi .i. euitandi. ut ille qui eſt in aliena ꝓuīcia. vtextra de fideiuſ. conſtitutus. C. de fi. inſtru. iudices. nā ad tales ē mittendum. vel intellige quando iam ꝑ xv. dies fuerint coram iudice tūcenim licite recedunt. ut. C. de teſti. ſi quando.u ¶ As qui conduxerit. vehendam.x An teſtimonium. reus .i. accuſatus. ſic. lxxxi. di. tantis.Ob carnien famoſum. ff. de iniur. lex cornelia. nec ipſe poteſt eſſeteſtis nec teſtamentum facere nec alter ꝓ ip̄o teſtis in teſtamento. ff. qͥteſta. face. poſſunt cum in lege.z ¶ Si reg mgr̄atꝰ qͣliter iudex poſſit eſſe teſtis. s. dixi. ij. q. vi. ſtatuēd̓.
a ¶ Conditio. ſcilicet in exceptis criminibusb ¶ Areuarium. qui pugnauit in arena .i. in tali lococ ¶ Sine tormento. v. q. v. illi qui.d ¶ Teſtes patroni. quia non poſſunt ſimul eſſe teſtes iuris et factiut. C. de aſſeſ. l. nemo. poſſunt tamen teſtari de tranſactōe facta ꝑ cāſua. extra. de tranſac. ex litteris.e ¶ Patrocinium. d̓ h̓dixi. ij. q. vi. ſtatuendūf ¶ In executoribus.id eſt ꝓcuratoribuſ ⁊ curatoribus¶ In executoribuſd nonne executor iucis pōt eſſe teſtis. qͣre ēnim deſtinaretur a iudice ſi non crederet̉ diciſuo naͣm et nūcio creditur. ut extra de ap. curparati. ff. de rebus ēque ſub tu l. magis. §. ilud. lxv di. c. vl. in fi. nede illorū actibus dubitandum eſt qui ad officum tale adhibentur. uxciiij. di. valde. ff. de oſfi. prefec. pre. l. i. qͣlitoenim ꝓbaret quis ſe nōcitatum. ut exͣ. de electbone. ℟n̄. creditur eidonec ꝓbetur cōtrariūſaltē ꝑ ſuū iuramentūar. lxxxij. di. propff. de cuſto. re. diuus.h ¶ Qui falſa. vel varieſimile extra ut eccle. beuefi. ut noſtrū. extra deconceſ. p̄ben. poſt electionem.i ¶ Prodiderunt. deāk¶ Hermofroditus.an̄ ad teſtimoniū ſciliin teſtamēto vbi inẜm leges teſtis eē iͣinſti. de teſta. §. teAn iudicio aūt eſſexv. q. iij. de crimine.quid ſi in omnibus eſparilitaſ. Itemtalis poteſt ordinIteꝫ an̄ ꝯͣheret cū virvel muliere et ſi priuſviro contraxerit an poſſit eo mortuo cumire contrahere. ſed certeinoībus hijs reſpici dꝫſexus qui magis incaleſcit. de mōſfro pn̄t fieri mōſtruoſe q̄ſtiones. h.Teſtis. filio. ff. de ꝓba. etiam ꝯtra. vbi d̓r ꝙ mater p̄t teſtificariꝓfilio ſed illud intellige ꝙ pōt ꝓ etatē vel etiā ꝓ cognatōne filij teſtificari. IItem pr̄ teſtatur ꝓ filio in cā religiōis. xx. q. iij. preſens.m ¶ Filio. ſiue emācipato ſiue nō. in caſtrēſi aūt peculio ſi filius armiſſionem teſtamentū fecerit pater p̄t ei teſtis adhiberi. ff. de teſta. qͥteſtamento. ſed poſtꝙͣ miſſus eſt nō. inſti. de teſta. §. in teſtibusn ¶ Nullus. ſua ſcilicet ꝓpria. Itē nec in cōmuni. qꝛ quod ē ꝯmūvtriuſqꝫ eſt. ff. de ritu nup. illud. niſi indirecte vt in teſtamento vbi qͥlibet legatariorū teſtis ē. inſti. de teſta. §. legatarijs.o ¶ Sua. contra. jͣ. xviij. q. ij. ſuper. ſed illa nō eſt ſua. ut. xij. q. ij. qͣ ſinumittitur. res enim ſua ē cuius ꝯmodū vel emolimentū ſpectat adliquem ſuo nomine. ut. ij. q. vi. biduum. in. ꝟ. palam. ſed contra. ff. ri.regun. l. pe. vbi venditor poteſt eſſe teſtis ꝓ emptore.p ¶ Ad fidem. niſi in caſibus notatis s. iij. q. ix. ſi debitum.q ¶ Vbi duo. ſi. de con. di. i. hoc quoqꝫ. ſi. ff. de manu. teſ. liberias. §.vl. ar. contra. ff. de adop. l. i.r ¶ In teſtibus. qui ſimpliciter ſine adiectione cauſe. vel ſimplicitid eſt non obſcure. ut. iij. q. ix. pura. ſic. s. di. iiij. exit. xxiij. di. qꝛ ep̄us.nam obſcurus teſtis eſt ſuſpectus. ut. ff. de iure fiſ. non intelligitut. etobſcure dictū ꝓ nō dcō habet̉. ut exͣ. de ꝓba. in preſentia. ff. de ſutto-