Queſtio

Iteſtes omnes eiuſdem honeſtatis et extimatiōis ſint etnegocij qͣlitas ac iudicis motus cum hijs cōcurrerit. ſequēda ſūtomnia teſtimonia Si vero ex hijs qͥdam eoruꝫ aliud dixeritᶜ licꝫ imꝑari numero credēdū eſt qd̓ nature negocij ꝯuenit et quod inimicicie autgratie ſuſpitōe caret. cōfirmabitqꝫiudex motū animi ſui ex argumentiset teſtimonijs. et que rei aptiora etveritati ꝓximiora eſſe cōperit. nonenimª ad multitudinē reſpici oportꝫſed ad ſinceram teſtimoniorū fidemet teſtimonia quibus potius lux ve-

ritatis aſſiſtit. ¶ Item.N teſtibus fidesᵉ dignitas morum grauitasᵍ examinanda eſt.et ideo teſtes qui aduerſus fideꝫſue teſtationisʳ vacillant audiendinon ſunt. ¶ ItemEſtium fides diligenter exami(nanda eſt. Ideoqꝫ in perſonaeorumʰ exploranda erunt inprimis conditio cuiuſqꝫ vtrumⁱ qͦſdecurio aut plebeius ſit et an honeſte et inculpate vite an vero notatuſquis et rep̄henſibilis anᵏ locuplesvel an egenusˡ ſit vel lucri cā quidfacile admittat vel anⁿ inimicꝰ ei ſit

erceptis criminibus. ut in nece occiſi dn̄i. et ī crimine le. ma. vt. vi.¶ Atem in criminali. hoc verbū nō eſt in lege. ff. q. i. §. ſi quiſ cū.pe teſti. ꝓduci. qͥdam ſic intelligūt. l. iſtam ꝙ ſi aliqͦs teſtis inductꝰq ſemel ꝯͣ aliquem āmodo ille teſtis nec in illa nec in alia cā pōt eſſecoſtis ꝯtra illū. vid̓r enim eſſe ſuſpectus ⁊ eū odio habere qui totiensoc intelligūt in criminali cā ſic et gratiaꝯtra ip̄m vult teſtinus intelligit. et eſt arad hoc. exͣ. de ap. ad hecſꝫ tu dicas ꝙ qͣꝫdiu atteſtatōes clauſe ſunt etiam in eadē cauſa ⁊ ijdēet alij teſtes denuo pn̄tinduci. ut exͣ. de teſt. cūcauſam. ī fi. C. de teſ. l.l. vi. ſed poſt publicataſatteſtatōes nō pn̄t iuduci. vel ijd̓ vl̓ alij ſuꝑ ead̓cā et in eodē articulo niſi id qd̓ ꝓbaui in modūxceptōnis mō velim ꝓbare directe. ut exͣ. e. ti.veniēs. ij. tūc aūt an̄ publicatōnem teſtiuꝫ poſſum eundem iterū inducere teſtem ſi forte pͥmonon habuerit oīa in memoria. ut in auten. e. ti.qm̄ vero multi. ff. deq̄o. repeti. Itē id̓ teſtiſpoteſt redire et errorem ſuū corrigere. extra de teſti. cogen. p̄terea. ij.in fi. et. xxxv. q. vi. de parentela. ibi diſcordaſſe. Item ſi teſtiſ aliquidobſcure dixit p̄t ab eo etiam poſt publicationē queri interp̄tatio. vtff. de teſta. heredes. §. i. licet ſit ar. cōtra. exͣ. de ꝓba. in p̄ſentia. ſꝫ ibiforte ex cauſa omiſit iudex interrogare teſtē in fauorē religionis. Alijexponūt reum teſtimoniū .i. malū teſtimoniū ⁊ falſum. ar. ad hoc extͣde elec. ſuper eo. et. ij. q. i. ꝓhibentur. de hoc aūt nō eſt dubium quin īalia cā idem teſtis poſſit induci denuo ꝯtra eundem. ut exͣ. de teſti. tetium. et. c. fraternitatis.¶ Iteſtes. eorum. circa ꝯtrarietatem teſtiū plene diſtinguas. vtſi vnus teſtis contradicit ſibi exp̄ſſe teſtimonium eius nō valꝫ. vtiij. q. ix. pura. et. xxiij. q. vij. qd̓ aūt. exͣ. de ap. ſolicitudinē. C. de libe.cau. cum p̄cum. niſi hoc fecerit corrigendo ſe et in cōtinenti. exͣ. de teſ.ogē. p̄terea. Itē vid̓r ſi aliquis teſtis ꝓ ꝑte falſus inueniatur ꝙ tūcnnullo valeat teſtimoniū eius. ut. s. di. ix. ſi ad ſcripturas. jͣ. e. item qͥfalſo. ſi vero vnus teſtis cōtradicit pluribus talis contrarietas nō obſtat quia teſtimoniū vnius nō iuſtificat nec ꝯdemnat ut. xxxiij. q. ij. admonere. niſi ꝯtradicat pluribus teſtibus cū quibus ip̄e ſcriptus eſt inaliquo inſtrumento. ut. ff. quēadmodū teſta. aꝑiant̉. l. i. in fi. ſi pluresteſtes pluribus. diſtinguūt quidā. qꝛ aūt ꝯͣdicūt teſtibꝰ ex eadē ꝑte ꝓductis. aut ex aduerſa ꝑte ꝓductis. ſi teſtibus ex eadē ꝑte ꝓductis ꝯͣdicunt. nullius teſtimoniū tenet. ut. iij. q. ix. nichilominus. et vid̓r hocexp̄ſſum. exͣ. de ꝓba. licet. ſicut cum diuerſe ſcripture ex eadem ꝑte ꝓducunt̉ que ſibi cōtͣria ſunt. nulla ex illis valet. ut. C. de fi. inſtru. ſcripture. extra de fi. inſtru. imputari. ſed ſi cōtradicunt teſtibus ꝑtiſ aduerſe tunc p̄ualet teſtimoniū pluriū teſtimonio paucorū niſi illi pauciores meliores ſint vel magis veriſil̓r loquunt̉ ꝓut hic d̓r. hanc diſtinctionē nō approbo. licet em̄ teſtes eiuſdem ꝑtis ſibi cōtradicant nō dico ꝙ omniū hoc caſu teſtimonia ſuccūbant licet ita ſit in inſtrumentiſqꝛ inſtrumenta ſua p̄t qͦs ꝓuidere an ſibi ꝯͣdi cāt. vn̄ imputet ſibi ſi cōtraria inſtrumēta exhibet ſed in teſtibus neſcit qͥd dicturi ſint. dicaſergo ꝙ ſi teſtes cōtradicāt teſtibus ſiue ex eadem ſiue ex altera ꝑte ꝓductis pͥmo ꝯcordabit iudex ꝯͣrietatem illam ſi pōt. ut extra de teſti. cuꝫtu fili. jͣ. de pe. di. i. ꝑiculoſe. exͣ. de ver. ſig. nihil obſtat. xi. q. iij. anteceſſor. Adem p̄t dici de ꝯtrarijs inſtrumētis. ut exͣ. de conſue. cū dilectꝰ.niſi ſit manifeſta ꝯtrarietas. nt. iij. q. ix nihilominus. xxxv. q. vi. de patentela. vbi ergo teſtes cōtrarij ſunt nō pn̄t concordari. ſꝑ teſtimoniūpluriū p̄ualebt niſi ex alia ꝑte tanta ſit dignitas vt merito debeat p̄iudicare numero. ut exͣ. e. in noſtra. vel niſi pauciores veriſimiliora loquuntur ut hic. uel niſi ꝑ pauciores teſtes plura ꝓbentur ꝙͣ ꝑ plures.verbi gra. plures teſtes ꝓbant me poſſediſſe rem aliquā ꝑ xl. annos.pauciores te ꝓbāt eandē rē poſſediſſe ꝑ. xl. annos. et p̄terea ꝓbant titulū poſſidendi tunc dicerē valere teſtimoniū paucoꝝ. ut extra de ꝓba. lꝫ. et hec ꝟa ſunt vbi teſtes de eodē tꝑe inducti ſunt. ſi ꝟo teſtesalterius ꝑtis inducūt̉ ꝯͣ teſtes alteriꝰ ꝑtis. ut ſi mei teſtes ꝓbaſſent mecontraxiſſe cū aliquā in aliquo loco et tu induceres teſtes ad ꝓbandūꝙ ego non fuiſſem tūc tꝑis ī illo loco hic poſſet videri ꝙ ſcd̓is teſtibꝰ

potiꝰ eſſet credendū ꝙͣ primis. ut exͣ. e. ti. ex tenore. et. c. ſeries. exͣ. deexcep. deniqꝫ ſed hoc nō credo. īmo credo in tali caſu ꝙ ſi ſcd̓i debentreprobare dicta priorū ꝙ etiā plures debeāt eſſe teſtes et longe melioris fame. C. de ꝯͣhen. ſti. optimā. hoc ideo qꝛ magis p̄ſumit̉ ſubornatio poſt publicatas atteſtatōes ꝙͣ an̄ ſi aūt teſtes ex oī ꝑte ſint pareset in numero et in dignitate tunc fert̉ ſnīa ꝓ reo. ut exͣ. de ꝓba. ex lr̄is.exͣ. de fi. inſtru. inter. infi. io. niſi in matrimoīoet in cauſa liberali. et ꝓteſtamento et in dote.ut exͣ. de ſen. et re iud̓. c.vl. b. ſi autē neuter poſſidet ſed vterqꝫ petit remab aliquo exͣneo. tūc ſiteſtes vtriuſqꝫ ꝑtis ſintpares res diuidant̉ ſi p̄tut exͣ. de p̄ſump. afferte.ſi eſt res indiuiduap̄t index gratificare et darecui vult. ut exͣ. d̓ ꝑroch.c. i. ⁊ exͣ. de iurͣ pa. c. i. vl̓res ſorte diuidat̉. ut. xxvi. q. ij. ſors. ſi ꝟo teſtesꝯͣdicant inſtrumēto velcōtradicūt ꝓprio inſtrumento aut extraneo. ſiꝓprio ſcꝫ in quo ſunt ſcripti p̄ualent teſtes inſtrumento. ut extra de ꝓba.tercio. extra de ꝯdi. appo. ꝑ tuas. ff. quēad. teſta. aꝑian. l. i. in auten. defi. inſtru. §. ſi vero. Si vero ꝯͣdicant alij inſtrumento in quo nō ſcriptiſunt dixerunt quidā ꝙ ſemꝑ p̄iudicat viua vox mortue. ut in auten. d̓fi. inſtru. §. ſi vero. colla. vij. Alij dicunt ꝙ ſi factum ē remotū ab hominum memoria potius credit̉ inſtr̄o qͣꝫ teſtibus ſꝫ ſi factū ē recens potius credit̉ teſtibus ꝙͣ inſtr̄is. tū ideo qꝛ mēoria hoīm qn̄qꝫ nō habeturvltra annum. ut. ff. de ꝓba. ſi arbit̓. tū iō qꝛ teſtes cōſueuerūt fidē ſuāvariare ex tractu tꝑis. ff. de car. edi. l. ij. §. due. et. ff. de dam. infec. q̄bona. §. vl. ego credo ꝙ ꝯtra qd̓libet inſtrumentū admittuntur teſtesquantūcūqꝫ ſit publicū. ut extra de p̄ſcrip. ad audientiam. C. de ꝓba.cum p̄cibus. nō tn̄ ꝯcēdo ꝙ teſtimoniū duorū vel triū p̄ualet inſtrum̄to. nam cū inſtrumentū obtineat vicē duorū teſtiū et p̄terea tabellioequipolleat vel maior ſit vno teſte oꝑtet ꝙ adminus ꝑ quatuor teſteſreprobetur inſtrumentū. ut exͣ. de fi. inſtru. cū iohannes. fallit tn̄ hͦ ī duobus caſibus vbi vid̓r ꝙ cōtra inſtrumentū nō admittūtuir teſtes ſiccōtra inuentariū publice confectū nō admittūtur teſtes. ut. C. ar. tu.l. vl. et in ꝯfeſſiōe que fit a muliere in inſtrumēto in quo cōfitetur ſe recepiſſe pecuniā ꝓ interceſſione. C. ad vell̓. antique. quedam tn̄ ſunt qͣmelius ꝓbantur ꝑ inſtrumentū ꝙͣ ꝑ teſtes. ut ſnīa lata et arbitriuꝫ etꝯmiſſio facta iudicibus. xcvij. di. nobiliſſimus. exͣ. de of. del̓. cū in iurec ¶ In pari. id eſt tot ſunt ex vna parte quot ex altera. vel dic imꝑariut ſit vna pars quod plus valet.d ¶ Ad multitudinem. ar. ꝓ paucitate contra multitudinē. ut. xxxi.di. nicena. xxiiij. q. i. odi. ff. de pac. maiorem. nā maior ꝑs ē que maioriratione nititur. et. xl. diſ. multi. in fi.Nteſtibus. dignitas. videtur ergo ꝙ ſemꝑ p̄ualet teſtimoniuꝫC eorū qui ſuntī dignitate cōſtituti. ut hic. et. xcvij. di. nobiliſſimuſ.et. xl. di. c. i. ⁊. xi. q. iij. abſit. et. ff. de fi. inſtru. l. vl. ſed cōtra. nō ē q̄rendum quis vel qualis dicat ſed quid dicat. ut. xix. di. ẜm. et. iij. q. ix.c. vi. et. ij. q. vij. queritur. et. vi. q. ij. placuit. ſo. ſemꝑ p̄ſumitur ꝓ multitudine contra dignitatē niſi ex altera ꝑte tanta ſit dignitas ut merito poſſit p̄ponderare. ut exͣ. e. in noſtra. ſed in electōne etiam p̄iudicatnumerus dignitati. ut exͣ. de elec. dudum .i. et hoc ideo qꝛ inter multosp̄ſumendum ē aliquos eſſe ydoneos. ut. lxi. di. nullus.f ¶ Vacillant̉. dubitando tal̓ tenet̉ crimine falſi. ff. de falẜ. eos qui. ⁊eſt ſi. iij. q. ix. pura. et. ff. de qō. d̓ mīore. ī fi. et. l. ex libero. in prin. et exͣde accu. ſuꝑ hijs. extra vt eccle. be. ut noſtrum.g ¶ Examinanda. id eſt inquirenda.Eſtium. exploranda a iudice. ut. ij. q. vij. querendum. xxx. q. v.iudicantem.i ¶ Quis decurio. ar. ꝙ teſtīoniū nobilis p̄ualet. ar. xli. di. noncogant̉. ſil̓r electio. ut in auten. de defen. ciui. §. i. et ar. cōtra extra dekLocuples. in ſalomone dicitur diuitias et pauꝑtaᵐ aꝑ. conſtitutꝭtes ne dederis mihine repletus mendax fiam et pauꝑ ꝑiurem nomendn̄i. ſic. ij. q. i. ꝓhibentur. ſi tn̄ alias caret ſuſpitōe bene admittitur. utinſti. de ſuſpęc. tu. §. vl. l ¶ Sit. ſupple talis ⁊cͣ.m ¶ Inimicus capitalis. ut extra de ſimo. per tuas. de hoc notaui

q 3