Diſtinctio

XII.

N Iuturniᵉ mores ꝯſenſu vtētium approbati legeꝫ imitātur. niſi legi ſunt aduerſi.¶ Item codice li. viij. titulo .i. capitulo. iij. Quicquid fit contra lōgam ꝯſuetudineꝫ reuocari oportetOnſuetudoº p̄cedens ⁊ ratōque ꝯſuetudinem ſuaſit tenēAda eſt. et quicquid ꝯtraᵉ longā ꝯſuetudineꝫ fiet. ad ſolicitudinēſuā reuocabit p̄ſes ꝓuincie ¶ Itēgreg. vniuerſis epiſcopis numidisImmota maneat ꝯſuetudo que cōtra fidem catholicam nihil vſurpae dinoſcitur.Os conſuetudinem que cōtra fidem catholicam nichilvſurpare dinoſcitur immotam ꝑmanere ꝯcedimus. ſiue de pͦmatibus conſtituendis ſiue de ceteris capl̓is exceptꝭ hijs qui ex donatiſtis ad ep̄atum ꝑuenerint quos ꝓuehi ad primatus dignitateꝫ. etiācum clericoꝝ ordo eos deferat adlocū eundeꝫ modis omnibusᵐ ꝓhibemus. Sufficiat autem illis ꝯmiſſe ſibi plebis curam gerere. non autem illos antiſtites. quos catholicafides in eccleſie ſinu et docuit et genuit ad obtinendum culmen primatus ante ire. ¶ Item grego. Nonnegentur que conſuetudinis ſunt.Uemadmodūᵛ illicita perpetrare nō patimur. ſic queſunt conſuetudinis non nezamus. ¶ Item aug. angeloꝝ ep̄oNon locus conſuetudinem ſed conſuetudo locum commendat.Ouit fraternitas tua romane eccl̓ie ꝯſuetudinem in quaſe meminit nutritam. ſꝫ mihiplacet vt ſiue in romana ſiueⁱ ingallicorum ſiue in qualibet eccleſia inueniſti quod plus omnipotēti deopoſſit placere ſollicite eligas ⁊ in angloꝝ eccleſia que adhuc in noua fide eſt. inſtitutōe p̄cipua que de ml̓tis eccleſijs colligere potuerꝭ infūdas. Non em̄ ꝓ locisᵐ res ſed ꝓ rebus loca amanda ſunt. Ex ſingulisergo quibuſqꝫ eccleſijs que pia quereligioſa que recta ſunt elige. ⁊ hecquaſi in faſciculū collecta apud angloꝝ mentes in conſuetudinem depone. ¶ Item aug. ad ianuarium

Quod neqꝫ contra fidem neqꝫ contra bonos mores eſſe conuincitur indifferenter eſt habendum.Ula autem que non ſcripta ſuntſed tradita cuſtodimus. que quidem toto orbe terrarum obſeruantur daturⁿ intelligi vel ab ipſisapl̓is vel plenarijs ꝯcilijs quoꝝ eſtin eccleſia ſaluberrima auctoritascommendata atqꝫ ſtatutaˢ retineriSicut id quod domini paſſio et reſurrectio et aſcenſio in celū. aduētꝰſpiritus ſancti. anniuerſaria ſolennitate celebrantur. et ſi quid tale aliud occurrerit quod conſeruetur abvniuerſis quocunqꝫ ſe diffuderit eccleſia. alia vero que per loca terrarūreligioneſqꝫ variantur. ſicuti eſt ꝙalij ieiunant ſabbato alij nō alij vero cotidie communicant corpori etſanguini domini. alij certis diebusaccipiūt. ⁊ ſi quid aliud huiuſmodianimaduerti poteſt totuꝫ genus rerumᵖ liberas hꝫ obẜuationes. Qd̓em̄ neqꝫ ꝯtra fidem neqꝫ contra bonos mores eſſe cōuincit̉ indifferenteſt habendum et ꝓ eorū inter quosviuit̉q ſocietate ſeruandū eſt. Mater mea mediolanuꝫ me ſecuta inuenit eccleſiam ſabbato non ieiunantem. ceperat fluctuare quod ageretTunc ego cōſului de hac re beatiſſime memorie ambroſium ep̄m. et ille ait. Cum romā venio ieiuno ſabbato. cum mediolani ſum non ieiuno. ſic et tu ad quācunqꝫ forte eccleſiam̉ veneris eius morem ſerua ſicuiqͣꝫ non vis eſſe ſcandalū nec quēqͣꝫ tibi. Hoc cum matri renunciaſſēlibenterˢ āplexa eſt. ¶ Hoc auteꝫde ꝯſuetudine illa intelligendum eſtque vel vniuerſalis eccleſie vſu veltꝑis ꝓlixitate roboratur. Teterumſi pro varietate tꝑꝫ vel locorum velanimorum varie conſuetudines introducantur. inuenta oportunitatereſecande ſunt potius qͣꝫ obſeruande. ¶ Unde aug. ſcribit ad inquiſitionem ianuarij. Reſecanda ſuntque auctoritate vl̓ moribus vniuerſitatis non comprobantur.niaª talia que neqꝫ ſanctarum ſcripturarum auctoritatibus ꝯtinentur. nec inꝯcilijs ep̄oꝝ ſtatuta inueniūtur nec

Alo: ego credo ꝙ iudex iudicabit ẜm ꝯſuetudinem rei cū actor forumrei ſequatur. vt extra de fo. compe. cū ſit generale. niſi ratione contractus vel maleficij factus ſit de foro alterius. quia tunc ſeruabitur conſuetudo loci vbi contraxit vel vbi deliquit. vt. viij. di. que contra morem. et extra de fo. compe. c. vlti. b.a ¶ Contrario more. C. de tempo. in inte. re. l. vlti. contra. ibi dicit̉ꝙ abſurdum eſt ex locorum differētia aliquodinduci diſcrimen. Sol̓.verum eſt ꝙ ꝓpter locadiuerſa non debet induci diuerſum ius niſi aliaratio ſubdit. xxix. di. ſciendumIdiculum eſt:ff. de interdic. et rele. relegatoꝝ. §. fi.betur inſti. de iure.Iuturni. hoc hanatu. §. ex nō ſcripto.Onſuetudo vbinon eſt ꝯͣria iuri ſcpͥe ¶ Longam con­ to.ſuetudinem. Sed lōguꝫeſt illd̓ quod eſt. x. vel. xxannorum. vt. C. de preſcrip. longi tem. ꝑ totuꝫnō ergo requiritur ꝙ cōſuetudo excedat hominum memoriā. vt dicūtquidam vel etiam ꝙ ſitpreſcripta. ſed iſtud veꝝeſt vbi conſuetudo noneſt contra ius. vel qn̄ eſtvetuſta. ita ꝙ excedatmemoriam hominuꝫ. ff.de aqua plu. ar. in ſum.§. Item varijs. qꝛ tunchabetur loco conſtōnis.vt. ff. de aqͣ. plu. ar. hociure. §. aqueductus. vbiautem eſt iuri contrariarequiruntur ea que notantur. s. di. viij. fruſtraOs cōſuetudinem. de primatibus. ar. ex hoc ꝙ cōſuetudo attenditur in electiōe. vt. xxiiij. q. i. pudenda. et extra de elec.cum inter vniuerſa ⁊. c.cum eccl̓ia. et exͣ de cau.poſ. et ꝓprie. cum eccl̓iaItem eſt hic ar. ꝙ ꝑſona que alias eſt ineligibilis ratione cōſuetudinis eſt eligibilis. et ſic econtra. extra d̓ cleri. cōiu. cum olim. et. ff. de decur. l. nō tm̄. ar. contraextra de ꝯſuetu. cum venerabilis. Item habeshic ꝙ diſpenſatur cū aliquo in vno ordīe qui tamen non poteſt ꝓmoueri ad ſuperiorem ordinēxxxiiij. di. lector. et. i. q.v. c. i. ⁊. q. vij. ſaluberrimū poteſt em̄ aliquiſ habere minorem honoremqui non poteſt haberemaiorem. vt. ff. de interdic. et rele. relegatorum.§. vltimo ⁊ .xv. q. vlti. c. i.¶ Etiam cum. id eſt ꝙͣuish ¶ Ordo. licet ſint talis ordinis. ꝙ poſſint eſſe primates.

¶ Prohibemus. xxiij. q. nij. ipſa pietas. ꝟ. Item ſi contra. i. q. i. ſiquis heretice .i. q. vij. c. i. ⁊. c. ꝯuenientibus contra. So. de iure coī eſtꝙ nullus rediens ab hereſi pōt ordinari .i. q. vij. c. i. ſed diſpenſat̉ cuꝫeis multipl̓r. Diſpenſatur enim cum eis quādoqꝫ ſemiplene. qn̄qꝫ adminores ordines ꝓmouent̉ vt .i. q. i. ſi qͦs heretice. Plena aūt eſt qn̄ pt̄fieri ſacerdos ⁊ non vult .i. q. vij. ꝯuenientibus. Plenior eſt qn̄ poteſtfieri ep̄us ſed non pͥmasvt hic. Pleniſſima quādo ad omnes ordines. etdignitates ꝓmouenturxxiij. q. nij. ipſa pietas.Vemadmodū.ſimilis comꝑatioeſt. ij. q. i. ſine.Ouit. in gallicorum. s. ꝓxima. di. c.vlti. cōtra ſed ibi. de generali ꝯſuetudine vl̓ ibide illa que cōſiſtit in ordine. liij. di. ex antiquishic de illa que conſiſtit īobſequijs.m ¶ Res .i. conſuetudines quaſi diceret nō iōapprobanda eſt ꝯſuetudo mala qꝛ bonus locuseſt. xl. di. non loca.Ala autem intellizi. ar. ꝙ preſumendūeſt cōſuetudinem eſſe iuſtam et ex iuſta cauſa ꝓceſſiſſe niſi ꝓbetur ꝯtrarium. ar. contra. jͣ. e. di.omīa et. lxviij. di. corep̄iet extra de cē. peruenit.vbi habes ꝙ licet ordocorep̄oꝝ diu ſeruatus fuerit. ab oībus tn̄ abolet̉quia cā inſtōnis ignoratur. ſed illa conſuetudomala fuit et oneroſa. iōfuit extirpata. hic aūt loquitur de bona ꝯſue. nōoneroſa. Itē eſt hic ar.ꝙ ex tꝑe preſumitur aliqd̓ eſſe debitum vt. xviijq. ij. ſeruitia.o ¶ Retineri .i. vt teneat̄ ꝙͣtū ad extraneos nōꝙͣtū ad illos vbi talis. ꝯͣſuetudo ſeruata eſt.p ¶ Liberas. hic dicitaug. ꝙ liberū ē ſabbatoieiūare. Sꝫ ꝯͣ. dic̄ īnocē.jͣ. de ꝯſe. di. iij. ſabbato.ſꝫ ibi loqͥt̉ de ꝯcilio. velſpāliter iſtud precipiturromaniſ. lxxvi. di. vtināq ¶ Societate. ar. ꝙ qͣlibet tenet̉ viuere ẜm conſue. illoꝝ int̓ qͦs verſat̉.vt. s. di. viij. que ꝯͣ. ⁊ xlidi. quiſquis.r ¶ Veneris. ar. ꝙ viatores tenent̉ ſeqͦ ꝯſuetudinē loci ad quē veniūtvt hic. ⁊. sͣ. diſ. viij. q̄ ꝯtͣAr. ꝯͣ. ff. de iudi. heres.Solue vt ī dicto. c. quecontra qꝛ refert an ſintmorituri vel cito receſſuri vel an ſit ꝯſuetudo apparēs vel latens.¶ Amplexa. ſed forte non libenter ieiunauit.t ¶ Hoc autem. qd̓ ſcꝫ dictum eſt de ꝯſue. ſeruanda.¶nia. talia. loquitur de ꝯſue. irratōabili ne ſit ꝯtra s. e. illd̓