Titulus. XX.
Quidā dixerūt hͦ falle ī ſpūalibus: ī ꝗbꝰ ratuꝫ hēoqd̓ noīe meo n̄ ē geſtū: ꝑ iura p̄dicta: ⁊ hͦ noͣ. ī predicta decre. ꝙ ſic̄ in glo. Uerius dic ꝙ ordinatiofacta a n̄ ꝓpͥo ep̄o tenet qͦ ad ordineꝫ: lꝫ n̄ qͦ ad executionem de tēp. or. ꝙ tranſlationem. Ibi igit̉ inc. lugdunenẜ. ep̄s ꝓpͥus non ratificauit collatiōeꝫordinis qͦ ad ordine: qꝛ non erat neceſſe: ſꝫ executionem ille diſpenſatiue cōtulit: qua non hēbat.Alia etiaꝫ iura nō ꝓpͥe loquūtur: d̓ ratihabitōeſed de qͦdam nouo cōſenſu: q̄ ſunt valde diuerſa.⁊ ſuꝑ hoc vide qd̓ dictū eſt ſupra in regula nō firmat. An aūt vnus iudex poſſit hr̄e rata ſnīam latā ꝑaliū: dic vt noͣ. ix. q. ij. c. i. ⁊ de materia hꝰ regūle: adde qd̓ dr̄ in ſequēti regula Io. an.Ratihabitioneꝫ retrotrahi ⁊ mādato nō eſt dubiū ꝯparari. Hec regulaſūpta ē ex. l. ff. e. ti. l. hoc iure. Pone caſū ī iudicijsij. q. vi. non ſolēt. ⁊ de iureiurā. c. vlt. li. vi. Itē ī contractibꝰ. C. ad mace. l. vlt. Et hꝫ locū hͨ regula ī caſu: qn̄ .ſ. noīe meo eſt geſtū: ⁊ tūc ratū hr̄e poſſuꝫ: ⁊ratihabitio retro trahit̉ ⁊ mādato ꝯꝑat̉. Unū noͣ.ſi īfra certū tp̄s teneor aliꝗd face̓: ⁊ alius īfra idētp̄s id fecit noīe meo: hr̄e ratū debeo: al̓s ratihabitio n̄ ꝓdeſſet. ij. q. vi. non ſolēt. Huic regule ſil̓eeſt qd̓ dic̄ lex .ſ. ꝙ appellans ꝯdēnatꝰ de furto: ſi n̄proſeꝗt̉ appellationē retro notat̉ infamia: vr̄ eniꝫratū hr̄e ſnīam. ff. de his ꝗ no. infa. l. furti Io. and.Extendi pōt ad maleficia ⁊ dāna: q̄ ſi ꝗs faciatnoīe alicuius dn̄i vel alteriꝰ: ⁊ ille hoc ſentiēs ratūhēat: ita eſt ⁊ tenet̉: ac ſi mādaſſet. Sic et v̓beransclericū noīe alterius: ſi hꝫ ratū: efficit̉ excōicatus.Secus ſi v̓berat ex ſe: non noīe alterius: qꝛ ꝗ audiēs hꝫ ratū ⁊ gratū: peccat ꝗdē: ſꝫ n̄ īcidit ī excōicationē. Sil̓r audiēs dāna facta ⁊ furta: n̄ tn̄ noīeſuo: lꝫ habeat rata ꝓpter odiū illius peccat ꝗdē: ſꝫn̄ tenet̉ ad reſtitutiōem: ſic̄ teneret̉: ſi eiꝰ noīe eſſetfactū cū poſſet obuiare. Utꝝ abſoluēs aliquem apctīs: n̄ hn̄s licētiā ſeu auctoritateꝫ: ſub ſpe ratihabitionis ſui prelati vere abſoluat: ſi ille poſtea habeat ratū. Cōiter dicitur ꝙ non.Semel malus ſēper preſumitur malus. Pone caſum ī ſemel ꝑiuro. xxij.q. v. ꝑuuli. In ſemel ꝯtumace: de p̄ſūp. ſcribā. Adhec diſ. xxv. c. vlt. Hic gͦ p̄ſumit̉ eū ꝗ ſemel malusfuit ſemꝑ eē malū. Et pōt hiꝰ dici p̄ſūptio hoīs: qꝛꝯtra hoīem ſic p̄ſumit. Pōt ēt dici p̄ſūptō facti: qꝛex ſemel facto ſic p̄ſumit. Pōt dici ⁊ p̄ſūptio iurisqꝛ ius ſic p̄ſumit ex facto: vt h̓ vides ⁊ in iuribusſupra aſſignatis. De ꝗbꝰ diuerſis p̄ſūptionibꝰ ꝓſequere: vt no. ꝑ Io. di. l. ferrū. ⁊. liiij. di. fraternitatē⁊ ꝑ Ber. de ſpon. is ꝗ. Hic gͦ vides: ꝙ p̄ſumit̉ ex p̄terito circa pn̄s ⁊ futuꝝ. Interdū p̄ſumit̉ ex p̄ſenticirca p̄teritū. Interdū circa pn̄s. Int̓duꝫ circa futuꝝ. Qd̓ ꝓſequere vt notat̉ di. xliiij. ml̓tis. xxxiiij.q. i. cū ꝑ bellicā. de p̄ſūp. ſcribā. Lꝫ āt hͨ poſſit dicip̄ſūptio iuris. n̄ tn̄ ē p̄ſūptio iurꝭ ⁊ de iure. admitti
tur .n. ꝓbatio ī ꝯͣriū: ⁊ ꝓbato ꝙ penituerit: n̄ dicet̉āplius malus: di. l. ferrū. ſaluo eo qd̓ dr̄ de hereticis: ad abolendā. Nota igit̉: ꝙ ꝗ ſemel fuit bonꝰſemꝑ p̄ſumit̉ bonꝰ. lxi. di. miramur. ⁊ de p̄ſūp. mādata. Et pͥma facie ꝗlibet preſumit̉ bonꝰ. xi. q. iij. incūctis: de p̄ſūp. dudū. Qui āt malus eſt ſemel ſemꝑ p̄ſumit̉ malus: vt hic. Et ꝓcedit hec p̄ſūptio: tūex p̄ſumētis natura corrupta: tu qꝛ humana natura ꝓna eſt ad delicta. xij. q. i. oīs etas. Io. anp̄dictꝭ nota: ꝙ ē duplex p̄ſūptio .ſ. iuris: ⁊ hͦ ē ſerꝓbatō eiꝰ rei d̓ qͣ p̄ſumit: vn̄ ꝯͣ hāc admittit̉ ꝓbatōī ꝯͣriū. Exēpli gr̄a. Proml̓gata ē aliqͣ ꝯſtitutō publice: vn̄ ꝗlibet p̄ſumit̉ ſcire ⁊ non excuſat̉ ꝑ ꝯn̄sꝯtrariū faciēdo. Sed ſi ꝗs ꝓbet ſe iuſte ignoraſſiputa tūc furioſū fuiſſe vel longe abſentē elidit̉ illp̄ſūptio iuris ꝑ ꝓbationeꝫ. Eſt alia ꝓbatio q̄ dr̄ iuris ⁊ de iure: hiꝰ eſt plena probatio in humano iudicio rei d̓ qua p̄ſumitur: vt omnino credatur ſiceſſe: vn̄ contra eam non admittitur probatio. Exempligratia. Que per violentiā abſolutam cognita eſt: p̄ſumitur non virgo: vnde ſecundum iura n̄poteſt inter virgines conſecrari: qͣꝫtūcunqꝫ fuerūtanimo renitens: ⁊ ꝑ ꝯſequens virgo non eſt. Pꝫſumitur etiam ſemel malus ſemꝑ malus .ſ. in eodem genere mali. Et qꝛ nullus iudicandus ē immemor ſue ſalutis .i. q. i. debꝫ extimari penituiſſeniſi ꝑſeueret in malo: ⁊ hoc in iudicio aīe.Sine culpa niſi ſubſit cānon eſt aliꝗs puniēdus. Hic ponit̉ regula ⁊ exceptio eius in regula. Pone caſuꝫ: di. lvi. ſatis puerſum. In exceptione pone caſum in marito corrupto: qui a promotione ſine culpa repellit̉: tn̄ ex cāpropter ſacramenti defectum. xxxiiij. diſ. ſi cuiusIn clerico leproſo ꝗ ſine cauſa propter ſcandalalum priuatur eccl̓ia: de cleri. egro. tua. Regulariter ergo nullus punitur ſine culpa: xvi. q. vij. īuētum. Et eſt rō: qꝛ pena eſt menſura culpe: vbi autnon extat menſurandum: menſura locuꝫ non hꝫ.Bene auteꝫ ex cauſa punitur quis: ſine culpa: di.xxij renouantes. ¶ Et nota ꝙ ꝗnqꝫ de cauſis aliquis punitur in preſenti: ſcd̓m magiſtrum in. iiij.Prima cauſa purgationis peccati: vt languidusad piſcinam: de pe. ⁊ re. cum infirmitas. Secūdacā inchoande dānationis eterne: vt in Herode etAnthioco: de pe. di. iij. ignis. Tertia cā p̄ſeruatōisa futura culpa: vt Paulus. Quarta cā glorificationis dei: ex miraculo ſecuto: vt in ceco a natiuitate ⁊ Lazaro reſuſcitato. Quinta ad maius meritcumulum ⁊ p̄mium ⁊ exemplū ceterorū: vt IobTobias ⁊ hiꝰ. d̓ pen. di. i. ſi peccatū Dauid: ⁊. diſ. iij.productior.Icienti et ꝯſentiēti. noſit ei iniuria neqꝫ dolus. Hec regula ſumpta ē exl. ff. e. ti. l. nemo. Pone caſum in ingenuo: ꝗ ſciens⁊ conſentiens contrahit cum ſerua: vel econuerxxix. q. ij. ſi ꝗs ingenuꝰ. In clericis qui ſcienter ⁊