Titulus. XX.

vi. Hec tamen regula habet multas exceptiones īquibus non poteſt quis facere per alium quod ꝑſeipſum: vt in eocui committitur certum miniſterium: de offi. dele. c. vlti. Non enim poteſt ſubdelegare niſi in hoc habeat ſpecialem cōmiſſionem.Item. in penitentia ſuſcipienda: de pe. di. i. quē penitet. quam per ſe quis ſuſcipere debet: non per alium ſcꝫ quo ad contritionem ⁊ confeſſioneꝫ. Ratio eſt pudior qui eſt maxima pars pēitentie: vt ibidicitur. Item in eo viro qui per ſe veniam etatis īpetrat: quod per ſe facere debet. Item adoptare vl̓arrogare non poteſt quis per alium. ff. de adop. pꝰmor. l. neqꝫ. Ratio eſt: quia adoptatio īmitatur naturam. Item fallit in iudice qui per ſe debet dareſententiam non per alium: niſi ſit ep̄s vel ſuperiorde re iudi. c. vlti. li. vi. Item in eo qui cepit conferre ſacr̄m vnitatis: vt ordines: baptiſmū: extremaꝫvnctionem: cōſecrationem eūca. ⁊ hiꝰ: qꝛ per aliuꝑficere non poteſt. di. xxiij. quorūdaꝫ. Nam vbi d̓ficeret ſacerdos in medio forme ſacr̄oꝝ: ꝗ ſuppletdefectum eius totam formam debet dicere: n̄ patem ſcd̓m theologos. Itē abbas ꝑ ſe pōt corrigemonachos etiam verberando: non per alios: maxime laicos. de ſen. excō. vniuerſitatis. Item dominus nouum emphiteotā per ſe non per alios ī poſſeſſionem inducere debet. Item regulariter ī cauſa criminali. ij. q. vi. ſi quando. Item que ſunt meri imperij vel gladij poteſtatis non delegantur ẜmleges: niſi in caſu. ff. de offi. eius cui man. eſt iu. l. i.Secus ẜm canones de hoc nota. xxv. di. c. i. ⁊ d̓ offi. or. ꝙ ſedem. Itē per ſe dꝫ rn̄dere adultus qui cathezizatur nō per aliū. Fallit etiā in caſu de electione: cupiētes li. vi. Et de offi. leg. c. i. Et de hęreti. c.ij. Hec igit̉ ⁊ ſil̓ia ſpālia ſūt. Et noͣ. ꝙ etiā ecōuerſo: quedā ꝑ aliū poſſū q̄ non ꝑ me. Ep̄s enī clericūſuū per aliū verberare pōt clericū tn̄ non per ſe ijſū. lxxxvi. di. non liceat. Item ep̄s per aliū litigaredꝫ non per ſe. Itē tuitionē ⁊ gubernatione ⁊ curaꝫpupillorū: viduarū peregrinorū: per aliū exerceredebet: non per ſe: di. lxxxviij. ep̄s. Item p̄latus clericus hn̄s temporalem iuriſditionem audit ⁊ iudicat in cauſa ſanguinis: non per ſe ſed per aliuꝫ: necle. vel mo. c. vlt. li. vi. Item religioſa mulier per alium pōt eſſe in iudicio: non per ſe. Item interduꝫconſequitur ꝗs per aliū: qd̓ per ſe conſeꝗ nō poſſet. de conceſ. p̄ben. auctoritate li. vi. Et no. ꝙ id dicimur poſſe qd̓ de iure poſſumus. Hanc igitur regulā credo loqui in his que de iure ſortiūtur velſortiri pn̄t effectū. Nō igit̉ ſuꝑabundat alia regula. jͣ .ſ. qui facit: que generaliter loquit̉: vt ēt maleficia cōp̄hendat. Et iſta loquit̉ de poteſtate faciēdi:illa de effectu iā facti. Itē ex iſta regula noͣ. ꝙ ſicutper ſe pōt ꝗs ſe ſubſcribere: ita per aliū: vt nota. dere iudi. cū īter Io. an. Pōt ꝗs ſatiſfacere ꝑ aliū ſic̄ꝑ ſe: ſi vꝫ ē in gr̄a: ecōtra pōt mereri ꝑ ſe ⁊ peccare:quod non pōt ꝑ aliū.Qui facit per alium eſt

per inde ac ſi faciat ꝑ ſeip̄m. Hec regula ſūpta ē ex.l. ff. eo. ti. l. ꝗ iuſſu. Pone exēpla ⁊ proſeq̄re: vt ī regula pōt quis: ⁊ non ſuperabundat iſta per illaꝫ: vtibi dixi Io. an.Quod ſemel placuit amplius diſplicere nō pōt. Pone caſū ī mr̄imōio: qꝛcōſumatū non pōt diſſolui. xxxij. q. v. horrendus.Et de iureiurā. quēadmodū. Itē ī electo. viij. q. ijdilectiſſimi. In iudice. iij. q. iij. offerat̉: ideꝫ ī alijsoībus: di. iiij. ī iſtis. Fallit īterdū hec regula: ex caſu ſuꝑueniēti: vel de nouo ad noticiā ꝑuenienti: d̓elec. vt circa li. vi. qꝛ que de nouo emergūt: īdigētauxilio: de offi. deleg. inſinuāte. Itē fallit in oībuscaſibus in ꝗbus permittitur a iure penitere vl̓ variare: ſicut in medico quē lꝫ mutare. In appellatione a qualꝫ appellanti ab appellatione recedere. ij.q. vi. ſi ꝗs. In patrono laico qui pōt variare: de inrepatro. qd̓ aūt. In cardinali qui variat in caſu: ⁊ęlec. licet. Item ī moniali eo. ti. li. vi. īdēnitatibus.Itē in teſtamēto quod mutari pōt vſqꝫ ad vltimivite. xiij. q. ij. c. vltima volūtas. ēt non obſtante pacto de non mutādo. C. de pac. l. pactum. Itē in libelo quē quis mutare pōt vſqꝫ ad litis ꝯteſtationemEt accuſās an̄ inſcriptionē penitet: de acc. c. lꝫ. itein mandato ⁊ ſocietate ⁊ depoſito licituꝫ eſt penire: inſti. mandati. §. recte. Et de ꝓcu. c. ij. li. vi. Et regulariter in contractibus innoīatis: quod dic vplene nota. ff. de condi. ca. da. ⁊ ca. non pe. l. ſi pecuniam. Iteꝫ ſoluuntur ſponſalia de futuro ꝑ ſeq̄ntia ſponſalia de ſpon. ſi inter. Et ſponſalia de p̄ſentiper ingreſſū religionis: de cōuer. ꝯiug. ex publicoEt ingreſſū religionis an̄ annum vel profeſſionepenitet de reg. ad noſtrā. Et ꝓfeſſus vnā religionēēt inuito prelato ingredit̉ ⁊ ꝓfitet̉ artiore. eo. ti. licꝫEt a voto ſimplici receditur per ſequens matrimonium: de vo. ⁊ vo. red. c. i. li. vi. Item a voto de certa religione profitenda: receditur per ingreſſuꝫ aterius: ēt latioris: de regu. ꝗ poſt votum li. vi. Iterfallit in caſu in quo licet infra triduū penitere: deregū. ad noſtrā. eo. ti. ⁊ li. cōſtitutionē. Iteꝫ in electoqui conſentit electioni de ſe facte: qui propria autoritate penitet an̄ confirmationē: de tranſla. intecorporalia. ẜm Ber. In his igitur ⁊ ſimilibꝰ caſilqd̓ ſemel placuit: adhuc diſplicere poterit. ¶ Et incidit in hanc regulam illud generale: ꝙ nullus pteſt venire contra factum ſuum: de quo dic vt. ljdiſ. penitentes. Et nota. ꝙ hec regula non hꝫ loin his que improbantur a iure: vt in predicto. ca.penitentes: de fo. compe. ſi diligenti. C. de arbi. l. i.Ubi licet partes faciant pactum de non recedēdoab arbitrio ⁊ appell̓. renuncient: nihilominus recedere poſſunt Item habet locum in his que ſcietter placent ⁊ non per errorem facti. xxxviij. diſt. qͣꝫuis. vnde contrahens cuꝫ ſerua quā credit liberiēpoteſt penitere. Emens auricalcū intendens emere aurum poteſt reſcindere emptionem. Item requiritur ꝙ placeat non ſolum mente ſed verbo vl̓