De regulis iuris

Sil̓r in reſtituendo vitanda eſt mora: al̓s ſi valetgrauiter peccat: ẜm Tho. Sil̓r in contritionē hn̄do de mortalibus: quoꝝ nondum penituit: aliascuꝫ recordatur peccat mortaliter. Tho. Propterqd̓ dr̄ Eccleſiaſtici. v. Nō tardes conuerti ad dominum ⁊c̄. Sil̓r ad bn̄facienduꝫ: ⁊ ſubueniendūneceſſitatibus alioruꝫ. Math̓. xxv. Moram faciente ſponſo: q̄ non ſe p̄parauerunt virgines clauſa eſt ianua. Et coruus hn̄s vocem ꝓcraſtinatōisnon redijt ad archam. Et leuites ꝗ fuit moroſusī recedendo a ſocio ſuperuenit maximū ſcādaluꝫin vxore cōſtuprata: vt hētur in lib. iudicum.utare cōſilium quisn̄ pōt in alterius detrimentū. Hec regula ſūpta ēex. l. ff. eo. titu. nemo pōt. Pone caſuꝫ in electioneviij. q. ij. dilectiſſimi. ⁊ de elec. publicatio. vbi hēt̉publicato ſcrutinio electores non pn̄t mutareota ſua ad alium eligendū ſi regulariter vnusa maiori ꝑte electus: ⁊ hoc qꝛ fieret iniuria electoItem in eo qui circa ſeruituteꝫ alicuius iuri ſuoceſſit: qui mutare non pōt: lꝫ ſocij eius nondū ceſſerint. ff. de ſeruitu. ruſt. p̄di. l. ꝑ fundū. ⁊. C. de ne.geſ. l. vlt. ¶ Illa igitur regula .jͣ. qd̓ ſemel placuit:gitur ẜm iſtā: qn̄ .ſ. ex mutatiōe volūtatis vl̓: alteri impedimētum vel detrimentum affert̉: vt ibi dicet̉. Et fallit in caſibus ibi notatꝭ. Itēfallit in ſuo herede abſtinente vel repudiāte: quite adhuc in eodem ſtatu manente: pōt adire: vl̓ tēpus ad deliberandū petere. C. de repu. here. l. vl.n. Sic ⁊ cū quis donat aliꝗd vel dat: non dꝫcare. Si ꝯtraxit cū aliqͦ ſponſalia: non debetmutare: niſi interueniat caſus in quo liceat mutare: de qͦ infra in tertia ꝑte ti. i. Dauid poſtqͣꝫ promiſit dare regnum Salomoni non mutauit cōſin. Saul qui promiſerat dare filiam Dauid inprem: ⁊ mutauit ꝯſiliuꝫ: male fecit. Sanſon qꝛſoceri ſui mutauerunt ꝯſilium in eius detrimentum: dantes ſponſam ſuam alteri inde fecit ml̓tanala philiſteis.Non eſt in mora qui poteſt exceptōe legitīa ſe tueri. Hec regula ſūpta eſex. l. ff. e. ti. nulli. Pone exemplū ī dn̄o: qn̄ r̄ꝗſiuitſeruū ſuū fugitiuū infra trieniū monachū fctm̄.Dicit̉ enim fuiſſe ī mora. Qd̓ eſt verū: niſi poſſꝫ ſetueri exceptione legitima: puta longinꝗtatis loci.xvij. q. ij. ſi ꝗs incognitus. ¶ Et nota ꝙ vt dīxi ī regula mora. Ad hoc vt dicat̉ ꝗs moroſus: neceſſeeſt ꝙ ſciat vel ſcire debeat ſe debere. Sed ille ꝗ ētutus exceptione legitima: neſcit ſe debere vel neſcire dꝫ: gͦ non eſt in mora. ¶ Item noͣ ꝙ dicit exceptione legitima: que eſt cū eſt obligatus iure naturali vel ciuili. Sed obſtat exceptio: puta pactuꝫde non petendo vel ſimilis. Ul̓ eſt obligatus iurenaturali tm̄: et facit qd̓ circa indebitum nota .i. q.iiij. in fine. Et intelligit̉ illa exceptio legitima: q̄ replicatione non eliditur. Pone exemplū: Debebas

mihi decem feci tibi pactū de non petendo. Sꝫ ꝑmetum vel tꝑe furoris hoc feci: tūc exceptio pactinon eſt legitima: qꝛ elidit̉ replicatione furoris vl̓metus: ⁊ iō diceris in mora fuiſſe. Io. an.Nemo poteſt ad impoſſibile obligari. Hec regula ſūpta ē ex. l. ff. eo. ti. īpoſſibiliū. Scire debes ꝙ impoſſibilitas eſt triplex:iurꝭ ⁊ facti ⁊ nature. De pͥma pone caſū diſtinctōeꝗnquageſimaquarta: abbati. vbi dr̄: ꝙ abbas nōpōt ſeruū facere libeꝝ .ſ. de iure: quia nihil hꝫ ꝓpͥum. De ſecunda. ff. de v̓bo. obli. l. generaliter. Nōenim tenet ꝓmiſſio: ſi ꝓmiſero tibi quod eſt impoſſibile de facto: vt mōtes alpium vltra mare deferre. Et ſi bononie ꝯſtitutus ꝓmitto me hodie tibi datuꝝ centum rome: qꝛ īpoſſibile eſt ꝓmiſſumnon naſcit̉ obligatio: vt hic in regula. Et eſt exp̄ſſuꝫ inſti. de v̓bo. obli. §. loca. p̄terqͣꝫ in caſu. ff. de v̓bo. obli. l. vlt. De t̓tia. Si dare ꝓmitto qd̓ naturadari eſt īpoſſibile vt ſolē lunā ⁊ ſtellas: vl̓ face̓ qd̓natura eſt īpoſſibile fieri: vt celum aſcēdere vl̓ digito tangere. ff. de v̓bo. obli. ſi ſtipuler. Huius regule rō ſatis pꝫ: qꝛ oīs obligatio aūt ī dando aūt īfaciendo conſiſtit. ff. de v̓bo. obli. l. ij. Sed qd̓ noneſt nec eſſe pōt dari vel fieri nō pōt: gͦ ibi ꝯſtitui neꝗt obligatio. Item obligatio actiōeꝫ parit. Sꝫ qd̓nō ē nec eē pōt: obligationē parere n̄ pōt: ⁊ ſic necactionem. Ite actio eſt ius ꝓſequēdi ī iudicio: qd̓nob̓ debet̉. Debere aūt eſt de alio hr̄e. Sꝫ qd̓ noneſt nec eſſe pōt: de alio hr̄i non pōt. Ergo ibi nō ēactio: ⁊ ſic nec obligatio. ¶ Et noͣ: ꝙ hec regula hꝫlocū in matrimonio ⁊ vltimis voluntatibus ⁊ ſingulis ꝯtractibus: in ſententijs ⁊ p̄ceptis. Iteꝫ in legibus ⁊ ꝯſtitutionibus q̄ debēt eſſe poſſibiles: di.iiij. erit. Eſt tn̄ in hoc differentia: qꝛ īpoſſibilis conditio appoſita in ꝯtractu: viciat ꝯtractū: inſti de īuti. ſtipu. §. īpoſſibil̓. In teſtamētis aūt ⁊ matrimonio ob fauorē ip̄oꝝ habet̉ ꝓ non adiecto: de cōdi.appo. c. vl. Et qd̓ dic̄ hec regula de īpoſſibili: ītelligas ēt de turpi: d̓ qͦ dicet̉ ēt. jͣ. non eſt obligatoriū.No. Goſ. ⁊ Hoſti. in decre. cū dilecti: d̓ do. et ꝯtu.ꝙ ſi iudex citet aliquē eo die qͦ īpoſſibile eſt eumꝯparere: qd̓ non eſt oīo inutile mandatum: īmo lꝫnō teneat cōparere illa die ꝓpter īpoſſibilitatē: tenet̉ tn̄ ꝯparere poſt diē. Et pōt eſſe rō hꝰ: qꝛ pͥncipale ē ibi ꝙ veniat. Acceſſoriū āt ꝙ tali die vēiat:pͥncipale at nō viciat ꝓpter acceſſoriuꝫ: ſꝫ ecōtraIo. an. ¶ Etx hac regula pōt trahi: ꝙ ſi pater filio: dn̄s ẜuoir vxori: p̄latus ſubdito p̄cipiat illicita: n̄ obiigat̉ ad faciendum illud: qꝛ īpoſſibile ēd̓ iure. xi. q. iij. ſi dn̄s. ⁊. c. ſi is ꝗ p̄eſt. Dic̄. .n. lex. Illd̓poſſumꝰ qd̓ de iure poſſumꝰ: ad hͦ et. xxij. q. ij. faciat: Non dꝫ gͦ obedire ſic̄ nec Petrus pͥncipibꝰ ſacerdotū ꝓhibētibus ſibi p̄dicationem. Sꝫ humiliter ſe excuſare: vt fec̄ aſina balaam in figurā hꝰqd̓ hēs. ij. q. vij. §. cum balaam. Cuꝫ enim p̄cipiūt̉plura īpoſſibilia non tenent̉ Tho.