De regulis iuris

Naꝫ a principio generis humani licite contraxitfrat̓ cuꝫ ſorore: qꝛ ex neceſſitate id faciebat: hodieaūt creuit genus humanum ⁊ ſublata eſt neceſſitas: ⁊ ideo non licite contrahit̉ infra quartuꝫ gradum: de conſang. ⁊ affini. non dꝫ. C. de pa. ꝗ fi. diſ.l. i. ⁊. ij. vbi ꝓpter neceſſitatem famis lꝫ filiū diſtrahere: qd̓ al̓s non lꝫ. ¶ Et nota ex hac regula illudgenerale: ꝙ ceſſante cā ceſſat effectus: d̓ iureiurā.⁊ ſi chriſtus. Et de peni: ⁊ re. cum īfirmitas. lxi. di.§. his oībus. Ceſſante igitur neceſſitate ꝓpter quādiſpenſatum eſt: ceſſat diſpenſatio .i. q. vij. Qd̓ proremedio. Qd̓ verum eſt circa facienda: non circafacta: vt ibi notat̉. Et hoc ēt veꝝ: vbi vtilitas ſuccedit loco neceſſitatis: ſicut eſt de monachis ordinādis. xvi. q. i. ſūt nōnulli. Io. an. Sꝫ querit̉ an ceſſante cā alicuus ꝓhibitōis vel ordinatōis eccleſiaſtice: ceſſat ip̄a conſtitutio: Et vr̄ ꝙ ſic. Dic̄ eniꝫGratianus: ꝙ ꝓhibitiones eccleſiaſtice ꝓpͥas hn̄tcās: ꝗbus ceſſantibus ceſſant ⁊ ip̄e: diſ. lx. § his oībus. Ubi ēt ponit exemplū Ambroſij electi in archiep̄m ante baptiſmū ꝯtra ꝓhibitiōem eccleſie:ar. cōtra. xix. q. ij. due ſunt. Sol̓. Dicit glo. ꝙ bonomō ſic pōt exponi iſtd̓ ꝙ ceſſāte cā ceſſat ꝯſtitutio.i. qn̄ ceſſat actu ⁊ exemplo: ita ꝙ non poſſit trahiī ꝑniciem exempli. Uel dic ꝙ ceſſat ꝯſtitutō circaillam ꝑſonā ceſſante cā: vt .ſ. poſſit diſpenſare ſecūUel dic ꝙ qn̄ oīs cā ceſſat impulſiua finalis efficiens ⁊ occaſional̓: tunc ceſſat ꝯſtitutio. ¶ Iſtud extendi pōt ad oēs diſpenſationes: qꝛ ſi diſpenſaturin aliquo aliqn̄ ꝓpter aliquā neceſſitatem nō īdetrahi pōt exemplū. Sic ⁊ Dauid ꝓpter neceſſitatēfamis comedit panes propoſitōis: qd̓ alias non licuit: ſic in neceſſitate vetula baptizat q̄ al̓s malefaceret. Infirmus non ieiunus cōicat: ꝗ al̓s peccaret. Cōfeſſor in neceſſitate .ſ. articulo mortꝭ abſoluit ab oībus caſibꝰ ⁊ ſnījs: q̄ al̓s n̄ poſſet.Quod non eſt licituꝫ inlege neceſſitas licitū facit. Hec regula habetur indecre. d̓ re. iurꝭ. ⁊ ſunt v̓ba Bede. Et addit ī textuexemplū. Nā ſabbatum cuſtodiri p̄ceptum ē: machabei tn̄ in ſabbato ſine culpa pugnāt. Sic ⁊ hodie: ſi quis fregerit ieiunium egrotus reus voti n̄habetur: hec ibi. Et ſicut de ieiunio ex voto: ita d̓ieiunio eccl̓ie. Et ideꝫ ſi comedat carnes in. xl. ſic̄olim in veteri teſtamē: licuit in ſabbato pugnare īneceſſitate: et circūcidere: ita hodie in dominiodiebus ⁊ feſtiuis ī neceſſitate licet pugnare. xxiq. vlt. ſi nulla. Ac ēt timore inimicoꝝ ſuꝑueniētiūremouere ⁊ ferre ad locū tutū victualia ⁊ ſuppellectilia: ⁊ cā cuſtodiendi infirmū: vel alia vrgentecā dimittere auditionem miſſe: ⁊ ſic idē eſt d̓ alijsp̄ceptis poſitiuis. Secus de p̄ceptis diuinis: quiaꝓpter nullam neceſſitatem licet p̄terire: puta ꝑiurare: adulterare: ⁊ hiꝰ: ne occidatur. Nec eſt hͦ ꝯͣquod dictum eſt de violatione ſabbati vel dn̄ice:qꝛ ſanctificatio vel obſeruatio feſti qͣꝫtum ad det̓minationem dierum: huius vel illius: eſt p̄ceptū

eccl̓ie ſeu poſitiuū. Sed in generali ꝙ vacet̉ deoaliquo tꝑe eſt de iure diuino. Item non eſt contraꝙ in neceſſitate licet furari: qꝛ illud ꝓpͥe non eſtfurari: qm̄ in neceſſitate .ſ. extrema: cuꝫ aliter ſubueniri non pōt: oīa ſunt cōia: diſ. xlvij. ſic̄ hi. Und̓nec furtum eſt qͣꝫtuꝫ ad illud ꝙ ꝓ ſua extrema neceſſitate accipit: etiā ẜm legis. Ad hͦ facit textꝰ Gratiani .i. q. i. remiſſionem. §. ſed notanduꝫ. Neceſſitas non hꝫ legem: ſed ipſa facit legem. Sed tamenreligioſus in caſu extreme neceſſitatis .i. mortis:ſi ſine licentia curati daret ſacramēta cōionis velextreme vnctionis non euaderet pctm̄ et excōicationem cle. de priuil̓. religioſi in cle. Illa enim nōſunt tante neceſſitatis: vt baptiſmus.In toto non eſt dubiuꝫpartem ꝯtineri. Pone exempla que hn̄tur ī regl̓aplus ſemꝑ: ⁊ ꝓſequere ẜꝫ ea que ibi nota. Cōcor.xiiij. q. v. penale. Ubi ſub noīe furti qd̓ ponit̉ prototo .i. omni illicita vſurpatione rei aliene ꝓhibet̉vſura: rapina: ⁊ omnis alia vſurpatio. et xxxij. q.iiij. Meretrices. ⁊ de peni. diſ. i. §. hͦ idem Io. an.¶ Extendi pōt ad multa. Et primo deus eſt totale⁊ vniuerſale bonum. Quicꝗd eſt in creatura qualibet virtutis eſt bonum ꝑtiale ꝓcedēs ab illo totali bono. Cū gͦ ẜm ph̓m. Bonum oīa appetant: etquanto maius tanto maius. Si creatura ꝓpteraliqd̓ bonum ꝑtiale in ea trahit̉ ad amorem: multo magis dꝫ trahi a deo bono totali in toto ⁊c̄. Itēoīs ſcīa ⁊ ſapīa in deo eſt: et ideo ſi ꝗs vult aliquāꝑtem: ad eum accedat: eū querat: vt docet Amb.di. xxxv. Item totum genus humanū fuit v̓tual̓rin pͥmis parētibus Adam ⁊ eua: ⁊ ꝗlibet vir ⁊ mulier eſt pars deciſa ab illis ꝑ ſeminalem ꝓpagationem excepto chriſto: qui nō fuit ex ſemine viri generatus. An̄ corrupto toto ꝑ īobedientiā eoꝝ oīsꝑs d̓ciſa ab eis ē corrupta .i. q. iiij. itaqꝫ. Et de ꝯſe.diſ. iiij. firmiſſime. Itē in ſacramēto eſt totꝰ chriſtꝰ:vn̄ ⁊ omnes ꝑtes eius .i. corpus: aīa: ſanguis: diuinitas: ⁊ huiuſmodi.In generali cōceſſionenon veniunt: q̄ ꝗs non eēt veriſil̓r in ſpecie cōceſſurꝰ. Hec v̓ba hn̄tur de pe. ⁊ re. ſi ep̄s. li. vi. Ponecaſum. xvi. q. i. frater noſter. vbi general̓ ꝯmiſſiofacta legato ꝑ papam: non extendit̉ ad cās fidei.Item. C. q̄ res pig. obli. poſ. l. i. vbi in generali obligatione pignoris: nō veniūt vxor ⁊ alūni: ⁊ quequis veriſil̓r non eſt credendus obligaſſe ſpāl̓r.Et noͣ ꝙ non ſolum in obſcuris inſpicimus idqd̓ eſt veriſimile: ſed ēt in generalibus vt hic ī regula. ¶ Si querat̉ q̄ ſunt illa q̄ veriſil̓r non dicētur in ſpecie conceſſiſſe? ℟. hͦ cognoſci ex impoſſibili vel inhumana vel dura ſeparatione: vtputaminiſteria artis ſue: vel q̄ ad effectōeꝫ ꝑtinent generali obligatione non veniūt. ff. de pig. l. obligation. Et nota ꝙ ex hac regula v̓bum generale reſtringi: ad idem de reſcript. c. ij. li. vi. Item fac̄ hecE 2