Titulus. XVII.
Lex canonica eſt lex eccleſie. Et dr̄ canon largo tn̄ vocabulo. Qd̓ āt ſit canon: dicit Iſido. in li. ety. Canon grece latine regula nūcupat. Regl̓a āt dicta eo ꝙ recte duc̄: nec aliqn̄ aliorſuꝫ trahit. Alij dixerūt regulaꝫ dictā: ꝙ bn̄regat vel normā bn̄ viuēdi p̄beat: vel ꝙ diſtortumprauūqꝫ corrigat: di. iij. c. i. Et dicit ibi glo. ſūmariaꝙ ꝯſtitutio eccl̓iaſtica appellat̉ varijs noībꝰ. Aliqn̄dr̄ canon: qn̄qꝫ decretū: qn̄qꝫ decretal̓ epl̓a. Canondr̄ qd̓ ſtatuit̉ in generali cōcilio. Decretū qd̓ ſtatuit papa de cōcilio cardinaliū ſuoꝝ ad nulliꝰ ꝯſultationē. Decretal̓ vero epl̓a quā ſtatuit papa vel ex ſevel cū ꝯcilio cardinaliū. Itē inuenimus alias canonice cōſtitutōis appellatōes: vt dogma: mādatūīterdictū: ⁊ ſāctio. Dogma ē in doctrina ꝯſiſtens fidei xp̄iane. Mandatu ī doctrina de moribꝰ. Interdictū ī quo nulla pēa adijcit̉: Sāctio vbi pēa adijcitur: tn̄ vnū aliqn̄ pōitur pro alio. xxv. q. ij. Si ꝗsGlo. ſuꝑ illud: nec aliqn̄ aliorſuꝫ trahit ꝯͣ. ff. de re.iu. l. i. Regula ē q̄ rem breuiter enarrat: n̄ vt ex eaius fiat: ergo aliqn̄ aliorſū trahit. Rn̄deo. Si illudappellat̉ regula: ī quo aliꝗd generaliter ſtatuiturſine ſuis exceptōibus ſic trahit aliqn̄ alioriū: ⁊ ẜmhoc ītelligit̉ regula inducta. Si aūt ſumat̉ regulaẜm ꝙ includit ſuas exceptōes: ſic nūqͣꝫ fallit. Etnotādū ꝙ ait Greg. di. xxix. regule ſāctoꝝ pr̄um ꝓtp̄e: loco ⁊ ꝑſona ⁊ negocio: īſtāte neceſſitate traditeſūt. Et di. e. Iſido. dicit. Sciēdū ē pleraqꝫ capl̓a excā: ex ꝑſona: ex loco: ex tp̄e ꝯſiderāda ſūt: quoꝝ modi qꝛ medullitꝰ n̄ īdagant̉ ī erroris labyrinctū nōnulli ītricādo īpingūtur: cū an̄ videāt̉ qͣꝫ ītelligāt:an̄ inculpāt qͣꝫ iterado lecta ꝑquirāt. De regulis iuris ponetur inferius..§. XIIDe preceptis eccleſieq̄ obligāt ad mortale: ⁊ aliqͣ ꝗdem vntuerſalia ſūt:q̄ extendūt̉ ad oēs fideles: aliqͣ ad certos ſtatus ꝑſonarū. Et vniuerſaliū pͥmū ꝗdem ē de celebratōe feſtoꝝ: de ꝗbus agit̉ ⁊ determinat̉ de ꝯſe. di. iij.ꝓnūciādū. Naꝫ qͣꝫuis vacare deo: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ceſſareab oꝑibꝰ ext̓ioribꝰ ꝓ aliqͦ tp̄e ſit de iure diuino ⁊ naͣturali: tn̄ d̓terminatio tp̄s ī qͦ hͦ fiat: vel det̓mīatiodierū ē de iure poſitiuo ⁊ p̄cepto eccl̓ie. Declaratiocirca iſtud p̄ceptū habet̉ in. ii. ꝑte ti. de accidia. c. deomiſſiōe feſtoꝝ. Scd̓m p̄ceptū ē de obſeruantiaieiunioꝝ diebꝰ determīatis ꝑ eccl̓iam: ꝑ totā qͣdrageſimā de ꝯſe. di. v. Quadrageſima. ⁊ ī qͣtuor tp̄ibꝰani ⁊ certis vigilijs: di. lxxvi. ꝑ totū. ⁊ iſtud hꝫ multas declaratōes ⁊ exceptōes qͣs vide ī ſecūda parteti. de regl̓a. c. de trāſgreſſiōe ieiunioꝝ. Tertiū ē d̓abſtinētia ab eſu carniū oī ſexta feria āni: de conſe.di. iij. de eſu. niſi cum natale dn̄i venerit in tali dieextra de obſerua. ieiu. c. fi. Die āt ſabbati in italia etvbi ē talis ꝯſuetudo: ēt ē in p̄cepto. Ubi nō ē ꝯſuetudo vi ī cathalonia ⁊ ꝗbuſda alijs regiōibꝰ n̄ ē ī p̄cepto. Eſt ēt abſtinere ab ouis ⁊ caſeo ī tp̄e qͣdrageſime: n̄ ſolū ieiunātibus: ſꝫ ēt hn̄tibus iuſtā cāꝫ nō
ieiunādi: niſi excuſaret infirmitas: di. iiij. deniqꝫ.Quartū p̄ceptū eccl̓ie ē de auditōe miſſe diebꝰdn̄icis ⁊ feſtiuis: de cōſe. di. i. Miſſas. Et exͣ d̓ parro. vt diebus dn̄icis. Declaratio aūt huiꝰ p̄cepti habetur in. ij. ꝑte ti. de. accidia. c. de omiſſione diuinorū. Quintū p̄ceptū eſt de annali ꝯfeſſione .i. ꝙ ſemel ſaltē ī anno ꝗlibet poſtqͣꝫ venerit ad ānos diſcretōis: cōfiteat̉ peccata ſua ꝓpͥo ſacerdoti: exͣ de peni. ⁊ re. Oīs vtriuſqꝫ. Declarationē huiꝰ. Et ꝗs dicatur ꝓpͥus ſacerdos: habes in titulo d̓ accidia. ij. ꝑtec. de omiſſiōe cōfeſſionis. Et in. iij. ti. de confeſſorbꝰ. Et de materia cōfeſſiōis ī ti. de cleri. c. de ſacramēto penitētie. Sextū p̄ceptū ē de ānali cōioneſumēda in die paſchatꝭ: poſtqͣꝫ venerit ꝗs ad ānosdiſcretōis: extra de pe. ⁊ re. Oīs. Quis aūt ſit ānusdiſcretōis ⁊ de die paſchatis: declarat̉ ti. de accidia⁊ de omiſſiōe cōionis ī ẜa ꝑte. Addit̉ ⁊ huic alid̓ p̄ceptū eccleſie erga ſumētes euchariſtiā ſcꝫ ꝙ iciūoſtomacho ſumāt: niſi ſint grauiter infirmi: de cōſe.di. ij. liꝗdo. Et declarationē huiꝰ habes ī. iij. ꝑte tide cleri. c. de ſacramēto euchariſtie. Septimū ēde ſolutōe decimaꝝ: quo .ſ. ad quotā .i. decimā ꝑtēfructuū: vel lucrorū ẜꝫ Tho. extra de deci. a nobisEt p̄cipue vbi ē cōſuetudo dādi totū vel ꝑtē: quattū ad illā ꝑtē eſſet in p̄cepto. Qūo aūt excuſat̉ nondātes vbi non eſt conſuetudo vl̓ n̄ exenſent̉: videdeclarationē in. ij. ꝑte ti. de inani gl̓ia. c. de inobedientia quo ad ſolutōem decimaꝝ. Octauū eſt abſtinere ab oī actu ꝗꝓhibetur ſub pena excōicationis: ⁊ ꝑmaxime late ſn̄ie. Nā ꝯͣriū faciendo eſt peccatū mortale: ſiue ſit lata a iure vniuerſali: ſiue ſynodali ſiue ab homine: etiā ſi illud de ſe n̄ eſſet peccatū: puta ingredi monaſteriū monialiū n̄ mala intētōe: ſꝫ ad vidēdū locū: de ſe nullū ē pctm̄. Sꝫ ſi ēlata ſn̄ia excōicatōis cōtra īgrediētes exͣ caſū neceſſitatis: īgrediēs peccat mortaliter. Et hoc niſi excuſet eū ignorātia iuris illius: ⁊ habeat iuſtā cāꝫ ignerātie. Et niſi ſn̄ia īiuſte ferret̉ ab hoīe Nā ⁊ ſi ligetalis ſn̄ia: n̄ tn̄ cōſcīa ī cōſpectu dei niſi ꝯtēneret. xiq. iij. Et ſi dānaris. De hac materia habes ī. iij. ꝑteti. de excōicatōibus. Nonū ē de vitatōne excōicatorū. xi. q. iij. cū excōicato. ⁊ ſeq̄nti. Et hoc ī diuinis officijs. Nā ꝑticipare cū hiꝰ excōicatis maioriī diuinis ſciēter eſt mortale ẜm Tho. ⁊ alios. Et etiam ꝑticipādo ī alijs: vt loq̄la: mēſa: ⁊ hiꝰ: qn̄ .ſ. hocfieret ī cōtēptum eccleſie: vel poſt ꝓhibitōem p̄latorū ſpāliter ſuꝑ hoc factā: ẜm Tho. ⁊ alios. Nota tn̄hodie ꝙ decretū cōſtātienſe hoc fuit modificatuꝫ.ſ. ꝙ non tenent̉ fideles excōicatos vitare ēt ī diuinis: niſi poſtqͣꝫ fuerīt publice denunciati: vel ꝓpterpublicā manuū iniectionē ī ꝑſonā eccleſiaſticā. Uide hoc in. iij. ꝑte ti. de excōica. Decimū eſt ꝙ nonaudiantur miſſe ⁊ diuina officia clericorū publicein fornicatōe iacentinum ſeu cōcubinariorum: di.xxxij. preter hoc. Hoc tn̄ varie ītelligitur a doctoribus ſed ⁊ ꝑ illud decretū cōſtātienſe ēt modo p̄dicto videt̉ mitigatū: vꝫ ꝙ non debeāt euitari niſi ſuerint a ſuis p̄latis publice denunciati. Undecimis