Titulus. XIIII.
fortitudinem q̄ deſignat̉ ī armo dextro ad ſuſtentandū defectus. Sacrificate ergo ait p̄s. Sacrificium iuſticie. Nō ſacrificia aīaliū: qꝛ holocauſtū ꝓpeccato n̄ poſtulaſti: ſꝫ ſacrificiū iuſticie .i. bonorumopeꝝ: ẜm iſtuꝫ triplicem ſtatū. ¶ Quātū ad tertiuꝫdicit Xho. vbi ſupra: ꝙ inter oīa dona q̄ deꝰ hūanogeneri ꝑ peccatū lapſo dedit p̄cipuū eſt ꝙ dedit filium ſuū Ioh. iij. Sic deꝰ dilexit mūdū: vt filiū ſuūvnigenitū daret: vt oīs ꝗ credit in eū n̄ pereat: ſꝫ habeat vitā eternā. Et iō potiſſimū ſacrificiū eſt quoſe obtulit deo patri in odorem ſuauitatis: vt dicit̉ad Hebre. v. Et ꝓpter hoc oīa alia ſacrificia offerebant̉ in lege: vt hoc vnū pͥncipale ⁊ p̄cipuū figurarent tanquā ꝑfectū per īꝑfectū. Un ad Hebre. x.Chriſtus vna ſemel ꝓ peccato obtulit hoſtiū ī ſempiternū. Et ſic oīa illa figurabāt xp̄i paſſionem. Un̄glo. Leuit .i. Chriſtus in vitulo offertur: ꝓpter virtutem crucis. In agno ꝓpter īnocentiā. In ariete ꝓpter pͥncipatū. In hirco ꝓpter ſil̓itudinē carnis pecati. In turture ⁊ colūba duaꝝ naturarū cōiūctiodeſignatur. Ul̓ in turture caſtitas eiꝰ. In columbacharitas inſinuat̉. In oue patientia vl̓ obedientia.Offerebantur ⁊ panes a pauꝑibus ꝗ ēt figurabātxp̄m: ꝗ ait. Ego ſū panis viuus. Ioh. vi. Ul̓ farinavel ſpicas. Et xp̄sˡ ſpica fuit in ſtatu legis nature.In fide patrū vt ſimilia. In lege ⁊ doctrina ꝓphetarū: ſicut panis formatus poſt aſſūptōem hūanitatis igne ſpirituſſācti coctus in clibano vteri virginalis: in ſartagine coctus per labores ſue ꝯuerſationis in mūdo. In cruce quaſi in craticula aduſtꝰUinū quod aliqn̄ offerebatur ſignificat ſāguineꝫſuū. Oleū gratiā eiꝰ. Sal̓ ſapientia eiꝰ. Thus deuotionē oratōis. Tūc ergo cum noluit deʳ āpliꝰ ſacrificia iudeoꝝ dixit dei filiꝰ. Ecce venio ⁊ in me ꝑficio.§. III⁊ impleo oīa ſacrificia.De ſecunda parte cerimonialium: q̄ .ſ. dicuntur ſacra: ⁊ pertinēt od tēplū⁊ vaſa eius: dicit apl̓s ad Hebre. viij. ꝙ illi ꝗ offepūt ẜm legē munera .i. in tēplo deſeruiūt exēplariēt vmbre celeſtiū: ſicut rn̄ſū eſt moyſi cū cōſumarꝫtabernaculū: vide inꝗt oīa: ⁊ facito ſcd̓m exemplarqd̓ tibi ī monte mōſtratū ē: vbi dicit. b. Tho. iª 2ᵉ. q.cij. arti. iiij. ꝙ totus exterior cultus dei ad hoc ordinatur: vt hoīes deū in reuerentia hēant. Hoc .n. hꝫhūanus affectꝰ vt ea q̄ coīa ſūt ⁊ nō diſtīcta ab alijsminus reuerentur. Ea vero q̄ hn̄t aliquā excellentie diſcretionē ab alijs: magis admiratur ⁊ reueretur: vn̄ ⁊ hoīum cōſuetudo inoleuit: ꝙ reges ⁊ pͥncipes quos oꝑꝫ in reuerentia haberi a ſubditis: etp̄cioſioribus veſtibus vtant̉: ⁊ āpliores hītationesinhabitēt. Propter hoc oportuit vt ſpecialia tēpla⁊ ſpeciales ornatus ⁊ vaſa: ⁊ ſpeciales miniſtri addei cultū ordinarentur: vt per hoc aī hoīuꝫ ad maiorem reuerentiam dei inaucerentur. Inſuper etſtatus veteris legis erat ordinatus ad ſignificandum myſteriū xp̄i. Oportet aūt eſſe aliꝗd determinatū id per quod aliud figurari dꝫ: vt .ſ. aliquam
eius ſil̓itudinē rep̄ſētet. Et iō oportuit aliqua ſpecialia obſeruari ad cultum dei: ⁊ circa tēplum eiꝰ.De quo pōt induci illud p̄s. Adorabo ad templunſanctum tuum in timore tuo: p̄cipue reuerentialiAdorare pertinet ad cultum dei exteriorem. Sedſciendū ꝙ triplex eſt templū. Et d̓ quolibet pōt̓ dauiticū illud intelligi.Eſt ſynagoge materiale.Eſt eccleſie ſpirituale.Eſt glorie ſupernale.¶ Et qͣꝫtum ad pͥmum ſciēdū ſcd̓m tho. vbi ſupraꝙ cum cultus dei duo reſpiciat .ſ. deū ꝗ colitur: ethomines colentes: certū eſt ꝙ ip̄e deus qui colnullo loco clauditur: vn̄ propter ip̄m non oporfacere templū vl̓ tabernaculū: ſed ꝓpter hominescolētes: qꝛ corꝑales ſūt: oportet ꝓpt̓ eos facere tabernaculum vel templū ad cultū dei propter duoPrīo vt ad hunc cōuenientes cum hac conſideratione: ꝙ ille locus deputatus eſt ad colēdum deū:cum maiori reuerentia conuenirent. Secundo vtper diſpoſitionē talis templi vel tabernaculi: figurarentur aliqua pertinentia ad excellentiam diuinitatis vel humaniiatis xp̄i. Et hoc eſt quod ſalomon dixit. iij. reg. viij. Si celum ⁊ celi celorū te capere non pn̄t: qͣꝫto magis nec domus hec quā egoedificaui tibi. Et paulo poſt ſubdit. Sint oculiaperti ſuper domum iſtam die ac nocte: de quaxiſti. Erit nomen meum ibi: ⁊ exaudies deprecationē ſerui tui ⁊ populi tui iſrael. Ex quibus pꝫ ꝙ tēplum vel tabernaculum non eſt factum: vt deuminhabitantem capiat: ſꝫ vt nomē dei ſit .i. noticiamanifeſtetur per ea q̄ ibi fiunt ⁊ dicunt̉. Et ꝙ pꝫpter reuerentiā loci orationes ſint magis exaudibiles ex deuotione faciētiū eas. Adorabo ergo adtemplū ſanctū tuum in timore tuo. Et videtur locde tabernaculo Moyſi. Nā adhuc nō erat factuꝫtemplum: ſed ip̄m fecit ſalomon filius eius qd̓ tēplum ſucceſſit tabernaculo: qꝛ tp̄e moyſi nō habebant firmā manſionem euntes per deſertū. Et poſtea tp̄e iudicum ⁊ vſqꝫ ad ſalomonem fuerūt ī bellis ꝯͣ finitimos: iō non potuerunt aꝑte habere firmū tēplū ſꝫ loco eiꝰ tabernaculū portatile. Cū āt fuit ī ꝗete tp̄e ſalomonis: tūc factū eſt tēplū. Factū eſtaūt vnū tēplū vel tabernaculū nō plura: ad euitādā idolatriā gentilium: ꝗ plura tēpla dijs ſuis faciebāt: et vt firmaret̉ ī mētibꝰ hoīum fides vnitatis diuine nature. Et ad deſignādā vnitatē eccleſie militantꝭ ⁊ triūphātis. Erāt tn̄ in ppl̓o iudeorum multeſynagoge vbi .ſ. docebāt ppl̓m. Sed vnū tm̄ tēpluꝫvbi offerebat̉ ſacrificiū. Sicut at ꝑ vnitatem tabernaculi vl̓ tēpli illiꝰ deſignabat̉ vnitas dei: ita ꝑ diſtīctionem eius in partes ſcilicet in ſācta: ⁊ ſāctaſāctorū: ſignantur diſtinctio eoruꝫ que ſūt deo ſubiectaDiſtinguebatur ergo illud tabernaculum vt templum ſic. Quia vna pars principalior eius dicebatur ſanctaſanctorum: et erat verſus occidentem:verſus quam fiebat oratio ad excludendam īdolatriam: quia gentiles adorabant ad ortentem ob