Prologus.

Quid magis deus poſſidet qͣꝫ filiū ſuū. Et hoīemdeo impleuit: qn̄ verbū caro factum ē. Io. iij. Sicdeus dilexit mūdū minorē .ſ. hoīem vt filiuꝫ ſuuꝫvnigenitum daret. Unde aꝑte dici pōt. Impleta ēterra poſſeſſione tua. Uerū īter oīa aīalia ſapiētiſſimus Salomon ad imitandum formice ſapiētiāinuitat dicens. Uade ad formicā o piger ⁊ conſidera vias eius: ⁊ diſce ſapīam ab ea: q̄ cū nō hēat ducem nec preceptorem nec principem: parat ī eſtatocibū ſibi: ⁊ congregat in meſſe quod comedat. prouer. vi. Equidem inter eſtatem ⁊ autūnū etatisconſtitutus: arbitratus ſū neceſſariuꝫ fore ex frumentis doctrinarū quedā recolligere ad mei ſubſtentationē: ne ſi contingeret ad hyemalē ſenectutem deuenire fame deficerem. Senilis .n. etas: memoria ⁊ viſu debilitata caligatur: ⁊ exhauſtis corporis viribus occupationibus aliqn̄ multiplicatꝭnon valet: nec eī tempus vacat ad reuoluendummultitudinem librorū. Intelligens aūt in oſſibusmeis pigritiam inſitā: ad eā excutiendā conſideraui formicā inter aīalia minimū ⁊ deſpicabile: ſꝫ ſapientibus ſapientiorē illam eē: ⁊ ideo īmitandam.Cū .n. nō habeat ducē nec preceptorem ī oꝑe ſuo:prouidet tn̄ ſibi pro hyemis tp̄e cū pōt diſcurrereDucē fateor me non habuiſſe in grāmaticalibus:niſi in pueritia ⁊ debilem p̄ceptorē. Nullū habuiin alia facultate excepta ꝑte dyaletice: ⁊ ſatis interrupte: Sed nec principem mihi ſtudiū imꝑantemex prelatione. auiditate tn̄ ⁊ ſuauitate tractus v̓itatis precipue moralis ſapīe: ex his que mihi occurrerunt legenda pauca recollegi mihi grata. Neqꝫ.ni. formica oīa inuēta cibaria colligit: nec p̄cioſiora: ſed que nouit ſibi congrua. Illas igitur ſublimes theoricas in librarijs ꝯprehēſas: magiſtris ⁊ſcīa perfcīs dimiſi. Que aūt iudicaui apta ad materias predicationū: ⁊ audientiā cōfeſſionū: ⁊ ꝯſutatione ī foro aīarū: accepi a doctoribus pluribusin theologia vel iureꝑitis: non intendēs indoctus⁊ oīs ſcīe ignarus poemata cōdere: ſꝫ recollectōeꝫfacere: more fratrū pro me ⁊ meis ſimilibus ꝗ mecum erāt: ꝗbus nec ingeniū eminet ad altiora neclibrorū ſemꝑ copia dat: ⁊ occupatōes facultatemſubtrahunt ad diſcurrendū ꝑ libros. Si materias tāgo aliqn̄ ſuꝑantes tenuitatē noticie mee: nechoc diſcrepat a proprietate formice que ponderageſtat ſe grauiora: virtute ſibi collata ab actore naͣture. Ex congeſtis etiam a formica aliqua ſuꝑfluunt aliqua corrūpūtur. Sic ⁊ ego non ambigo ml̓ta in hoc collectorio poſita ad ſuꝑfluitatem cū aliqn̄ īpropriauerim terminos: ⁊ extorſerim expoſitōes: non vtputo cū falſitate ad materiam dilatandā occurrentem. Multa etiā vel nōdū emendata:vel poſtea vitio ſcriptorū alterata: vel diminuta ſt̓Nō parum laborat formica ad colligendū vn̄ viuat. Laboraui ⁊ ego ſatis per multos ānos ⁊ interrupte ꝑꝑ occupatōes ⁊ ſi non magni valoris tn̄ tēpus exigentes. Unde aliqn̄ per mēſes ⁊ ānos opꝰdimiſi tēpus ſepe furādo: aliqn̄ neceſſariū corpus

ſubſtentationi: aliqn̄ exercitationi prelature ī quadiu indignus ꝑmaſi: aliqn̄ decētie religiōis .ſ. oratōis ⁊ meditationis. adeo aūt ē formica debile animal: vt non ſolū magna ſed ⁊ minima: vt mirmiceleo: ſint ei infeſta vſqꝫ ad internitionē. Poterūt hicnotatis aliqn̄ ne dū multū litterati: ſed quātūcūqꝫſcioli opponere ⁊ ip̄a necare. Ego āt in flagella paratus ſū: nec faciē meā ab increpantibus auerto.Dicitur etiā de formica preputia bladis congregatis auferre ne germinēt: ideqꝫ fruſtretur ſpes ſuilaboris. Ne qd̓ igitur elationis germē exurgeret̉intra cordis mei nixus ſū fere per oīa nuncuparedoctores: talia que notantur referentes: ⁊ parumvel nihil d̓ meo apponere niſi cā breuitatis trūcare. Uiderint ergo qui illorū dicta cōdēnatōe arbitrantur ſi tantē auctoritatis vl̓ ſcīe ſint vt illis poſſint obſiſtere. Non igitur plus minuſue vituꝑatōnis vel laudis mihi debet aſcribi qͣꝫ colletoribuslectionū vl̓ ſcriptoribꝰ librorū ab alijs editoꝝ. Un̄nec nomen meū apponere volui nec titulū operi:niſi in cōtēptū tāqͣꝫ viliſſimā formicā: d̓ſpectū aīalfabulādo alicui noīare placuerit. Formicas quoqꝫ moleſtas fore aluearibus apū ſatis apparet: q̄cū ad ſui victū dulcedine mellis attracte hoc agūtinſtigante natura n̄ vt noceāt excuſate ſūt: ita ⁊ excerptores ſn̄iarū ex varijs libris graues illis eſſeſolet: quibus excellens ingeniū ⁊ plurimū ociump̄ſtat hoctrinas copioſas ⁊ mellifluas in originalibus ꝑſcrutari. Sed cū ipſi intendant ſue ⁊ aliorūīopie prouidere: non videntur culpandi: cū ēt d̓trimenta non illis inferant: ſed magis gloriā augeātebetioribus: proponendo inter locutōes cōes q̄ īſuis fluentis forte nūqͣꝫ viderūt. ¶ Aliqualē veroordinē ⁊ ſi non multuꝫ ſerioſum: ignarus ordinispoſui pro faciliori inuentione materiarū. Nam diſtinctum in quatuor partes principales feci: de vitijs ⁊ virtutibus recitare intēdēdo: ⁊ quālibet ꝑtēin titulos ⁊ titulos in capl̓a ⁊ capitula in paragraphos diſtinguendo. Et in prima ꝑte quedā generalia vꝫ de aīa: ⁊ de potentijs eius que ſubiecta eorum habentur. De paſſionibus tanqͣꝫ principijs eorum. De peccatis in genere ⁊ effectibus eoruꝫ. Demultiplicibus legibꝰ ꝗbꝰ vitiā prohibētur ⁊ virtutes precipiūtur. ¶ In ſecunda parte de vitijs ī genere vꝫ de octo capitalibus ⁊ eoruꝫ filiabus ⁊ ſpeciebus. De reſtitutōe. De iuramento ⁊ periurijs.De votis ⁊ tranſgreſſionibus eorum. De inſidelitate ⁊ ſpeciebus eorum ⁊ ſuperſtitionibus. Ad ſingula vitia ſingulas predicationes ponendo: ⁊ poſtea que pertinent ad caſus conſcīe vel declaratōnem materie. Et pro themate ſumitur verſus. p̄s.qꝛ magis in promptū occurrit ⁊ magis eccleſie invſum ⁊ compendioſior doctrina ad omnem materiam. ¶ In tertia parte de ſtatibus varijs tā laicorum qͣꝫ clericorum: De eccleſijs ⁊ ſacr̄is ſinguliſEt de cenſuris eccleſiaſticis ⁊ ſtatibus purgandorum ⁊ beatorū. ¶ In quarta ꝑte de virtute in genere ⁊ ſpecie. De virtutibus .ſ. cardinalibus ⁊ theo