¶ Prologus.

E Prima pars Sūme fr̄is Anthonini de Florētia: ordinis predicatorum ⁊ Archiepi Florentini.In qua agitur de aīa ⁊ de pertinentibus ad ipſaꝫ.¶ ¶ Incipit proemium totius operis.Uam manificataſunt opera tua dn̄e:mnia in ſapiētia feiſti: īpleta ē terra poſſeſſione tua. pͣs. ciij.Contēplatur ꝓphetaIn exceſſu metis poVſitus diuinā maieſtalem: ſtupefactus ad magnitudineꝫ bonitatis eiusquā manifeſtat ī oꝑibus ſuis: ⁊ ad ip̄m loquit̉ dicens. Quā magnificata ⁊c̄. q. d. Mirabilit̓ magnademonſtrata. Ubi ⁊ myſteriū ſanctiſſime trinitatꝭſatis demonſtrat̉: cuiꝰ ſuffragiū ſemꝑ ⁊ poſtulare ⁊expectare debemus: vt oꝑa bona noſtra que ſuntſua ad finem perducat. Sine eo .n. ſūmo nulla natura ſubſiſtit. ait Plato. Nulla ratō ītelligit: nullaactio expedit: nec eo pretermiſſo vllū rite fūdaturexordiū. In pͥmis igit̉ inſinuat̉ mirā potentiā quepatri attribuitur: ibi. Quā magnificata ſunt operatua dn̄e. Scd̓o eximiā ſapientiā que filio adijcit̉.ibi. Oīa in ſapiētia feciſti. Et tertio nimiaꝫ ad nosbeniuolentiā q̄ ſpirituiſcō aſcribit̉ ⁊ ſubiungit̉: ibiīpleta eſt t̓ra poſſeſſione tua. ¶ Quātū ad pͥmū: dicit Mardocheus loquēs ad deū de ſua mira potētia quā on̄dit in creatōe. Dn̄e dn̄e rex oīpotens: inditōe enī tua cūcta ſunt poſita: ⁊ n̄ ē ꝗ poſſit tue reſiſte̓ volūtati ſi decreuerꝭ ſaluare iſrl̓. Tu feciſti celū ⁊ terrā: ⁊ ꝗcꝗd celi ābitu cōtīet̉. Heſter. xiij. Ubioſtenditur ſua potentia maxīa patri attributa: denihilo cūcta faciēs: nō ex preiacenti materia vt artifex. Et hoc apparet ex eorū magnitudine continua: ex eorū multitudine diſcreta: ex eorum valitudine variata. Nam vt dicit̉. Altitudinem celi: etlatitudinem terre: ⁊ profundū abyſſi quis dimenſus ē? q. d. nullus. ꝓpter mirā magnitudinē eius.¶¶ Sꝫ ⁊ arenā maris: ⁊ pluuie guttas ⁊ dies ſeculi ꝗsdinumerauit. q. d. nullus. Eccle. i. Suſpice celum⁊ numera ſtellas ſi potes: dixit dn̄s Abrahe. Gen̄.xv. Nūꝗd eſt numerus militū eius. Iob. xxv. Ualitudinē creaturarum ſeu earū virtutem ꝗs pōt ītelligere Deus .n. ⁊ natura nihil fruſtra oꝑatur qd̓.ſ. non habeat aliquā virtutem: ꝗnīmo ſpes reruꝫſūt ſicut numeri: vt quelibet ſpes creature addatv̓nū gradū virtutis ſuꝑ aliā. Nonne igitur apparet qͣꝫ magnificata .i. magna facta ⁊ oſtenſa ſūt opera dei vt magnificetur potentia patris. ¶ Quātuꝫad ſcd̓m dicitur Eccle. i. Fons ſapientie verbū d̓iin excelſis. Et oīa per ipſum facta ſunt Ioan. i. Eſtenī verbum filius dei: quaſi ars quedā oīpotētis

patris: per quā ⁊ in qua cū ſūma rōne ⁊ optīa: fcāſunt oīa. Oīa igitur in ſapīa feciſti. Et qꝛ ſapiētis ēordinare ẜm phūm. Hīc eſt ꝙ oīa cū maxīo ordīefacta ſūt: vt oīa teneāt locū ſibi decentē. Ex quo apparet pulchritudo vniuerſi: ⁊ mundū diuina prouidentia regi. Oīa vtiqꝫ in ſapientia feciſti. Demūipſe mundus eſt velut quidā liber ſcriptus intus⁊ foris: ꝗ docet nos ſapientiā: non ſolū de diuiniscognitionē: ẜm illud ad Ro. i. Inuiſibilia .n. ipſius.ſ. dei a creatura mundi per ea que facta ſūt intellecta cōſpiciūtur. Sed etiā docet ſapientiā d̓ angelis. ẜm illud Iob. xij. Interroga iumēta ⁊ docebūtte: ⁊ volatilla celi: ⁊ indicabunt tibi. Loquere terre⁊ reſpōdebit tibi: ⁊ narrabūt piſces maris duꝫ oībus preceptum quod poſuit vt faciant ad qd̓ creata ſunt: nūqͣꝫ pretereūt: ſe alijs cōicant: terra fructificat ⁊ arbores ⁊ nil ocioſum. Et multa ⁊ īnumeradocumenta nobis tribuūt ex proprietatibus ſuisad bene viuendū: ⁊ ſic oīa in ſapientia feciſti. i. addandū nobis ſapientiā ex eis. Eccle. i. Effudit eam.ſ. ſapientiam ſuꝑ oīa opera ſua ⁊ in minimis aīalibus vt formicis. Unde dicitur prouer. pe. Quatuor ſunt minima terre ⁊ ipſa ſapientiora ſapientibꝰFormice populus infirmus qui p̄parat in meſſecibū ſuū. Lepuſculus plebs inualida: qui ī petracollocat cubile ſuuꝫ. Regē locuſta nō habet ⁊ egreditur vniuerſa ꝑ turmas ſuas. Stellio manibꝰ nititur ⁊ moratur in domibus regū. Sapiētia horūque eſt naturalis inſtinctus: docet nos ſapiētiam.⁊ formica docet ſolicitudīeꝫ ⁊ ſimilitudine acquiſitionis ſapiētie. Lepuſculus cautelā ab erroribuseuaſionis. Cū enī ſit aīal multum timidū: ⁊ a venatoribus ⁊ canibus multū inſequatur: in petra ſe tutum ꝑutat ⁊ ſapientie vacans: cuius initium eſt timor domini: ne capiatur a venatoribus gentiliuꝫvel hereticorū erroribꝰ in petra fidei collocat ꝗetem ſuam ⁊ mentis inheſionē. Locuſta inſtruit ſaltum cōtemplationis cū turma collationis: ita enīpaciſcitur in herbis virentibus ſcripturaruꝫ ſapiens: vt frequenter ad modū locuſte in altum ſe leuet meditationis ⁊ oratōnis. Nec ſolus incedit: ſꝫcum turba ſapientū ſentit. Stellio īnuit laborē bone operatōis. Nā ſi aliquando acuto non emineat ingenio: tn̄ māibus bonorū operū quaſi reptāsad exequendum qd̓ ſapit: in domibus regū .i. in cetu ſapientū collocatur: ⁊ ſic oīa in ſapientia feciſti.¶ Quantū ad tertium apparet certe eius ad nosnimia beniuolentia: qꝛ omnia fecit deus propterhominē. ait Aug. que cum tanta potentia ⁊ ſapientia facta ſūt. Et hoc eſt quod ſubdit. Impleta ē terra poſſeſſione tua. Terra homo eſt: qꝛ terram geritī qua reuertitur: terrā terit: de terra exiſtit. Et iſtāimpleuit deus poſſeſſione ſua. Poſſidet deus celeſtia: terreſtria: ⁊ diuīa. Et his omnibus impleuitterra hominem. Terreſtria dans ad vſuꝫ. pͣs. viij.Omnia ſubieciſti ſub pedibus eius ⁊c̄. Celeſtia .i.angelos ad miniſterium. Ad Heb. i. Nōne adminiſtratorij oēs ſpūs ſūt miſſi in miniſteriū eorū ⁊c̄.